The Great Epic of the Bhārata dynasty 1.55
Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 1.55
- Language
- Sanskrit
1.55.1
āstīka uvāca |
somasya yajño varuṇasya yajñaḥ prajāpateryajña āsītprayāge |
tathā yajño'yaṃ tava bhāratāgrya
pārikṣita svasti no'stu priyebhyaḥ ||
1.55.2
śakrasya yajñaḥ śatasaṅkhya ukta-
stathāparaṃ tulyasaṅkhyaṃ śataṃ vai |
tathā yajño'yaṃ tava bhāratāgrya
pārikṣita svasti no'stu priyebhyaḥ ||
1.55.3
yamasya yajño harimedhasaśca
yathā yajño rantidevasya rājñaḥ |
tathā yajño'yaṃ tava bhāratāgrya
pārikṣita svasti no'stu priyebhyaḥ ||
1.55.4
gayasya yajñaḥ śaśabindośca rājño
yajñastathā vaiśravaṇasya rājñaḥ |
tathā yajño'yaṃ tava bhāratāgrya
pārikṣita svasti no'stu priyebhyaḥ ||
1.55.5
nṛgasya yajñastvajamīḍhasya cāsī-
dyathā yajño dāśaratheśca rājñaḥ |
tathā yajño'yaṃ tava bhāratāgrya
pārikṣita svasti no'stu priyebhyaḥ ||
1.55.6
yajñaḥ śruto divi devasya sūno-
ryudhiṣṭhirasyājamīḍhasya rājñaḥ |
tathā yajño'yaṃ tava bhāratāgrya
pārikṣita svasti no'stu priyebhyaḥ ||
1.55.7
kṛṣṇasya yajñaḥ satyavatyāḥ sutasya
svayaṃ ca karma pracakāra yatra |
tathā yajño'yaṃ tava bhāratāgrya
pārikṣita svasti no'stu priyebhyaḥ ||
1.55.8
ime ca te sūryasamānavarcasaḥ
samāsate vṛtrahaṇaḥ kratuṃ yathā |
naiṣāṃ jñātuṃ vidyate jñānamadya
dattaṃ yebhyo na praṇaśyetkadācit ||
1.55.9
ṛtviksamo nāsti lokeṣu caiva
dvaipāyaneneti viniścitaṃ me |
etasya śiṣyā hi kṣitiṃ sañcaranti
sarvartvijaḥ karmasu sveṣu dīkṣāḥ ||
1.55.10
vibhāvasuścitrabhānurmahātmā
hiraṇyaretā hutabhukkṛṣṇavartmā |
pradakṣiṇāvartaśikhaḥ pradīpto
havyaṃ tavedaṃ hutabhugvaṣṭi devaḥ ||
1.55.11
neha tvadanyo vidyate jīvaloke
samo nṛpaḥ pālayitā prajānām |
dhṛtyā ca te prītamanāḥ sadāhaṃ
tvaṃ vā varuṇo dharmarājo yamo vā ||
1.55.12
śakraḥ sākṣādvajrapāṇiryatheha
trātā loke'smiṃstvaṃ tatheha prajānām |
matastvaṃ naḥ puruṣendreha loke
na ca tvadanyo bhūpatirasti jajñe ||
1.55.13
khaṭvāṅganābhāgadilīpakalpa
yayātimāndhātṛsamaprabhāva |
ādityatejaḥpratimānatejā
bhīṣmo yathā rājasi suvratastvam ||
1.55.14
vālmīkivatte nibhṛtaṃ svavīryaṃ
vasiṣṭhavatte niyataśca kopaḥ |
prabhutvamindratvasamaṃ mataṃ me
dyutiśca nārāyaṇavadvibhāti ||
1.55.15
yamo yathā dharmaviniścayajñaḥ
kṛṣṇo yathā sarvaguṇopapannaḥ |
śriyāṃ nivāso'si yathā vasūnāṃ
nidhānabhūto'si tathā kratūnām ||
1.55.16
dambhodbhavenāsi samo balena
rāmo yathā śastravidastravicca |
aurvatritābhyāmasi tulyatejā
duṣprekṣaṇīyo'si bhagīrathena ||
1.55.17
sautiruvāca |
evaṃ stutāḥ sarva eva prasannā
rājā sadasyā ṛtvijo havyavāhaḥ |
teṣāṃ dṛṣṭvā bhāvitānīṅgitāni
provāca rājā janamejayo'tha ||
Commentaries (5)
- Jñānadīpikā — Devabodha, Sanskrit
- Bhāratabhāvadīpa — Nīlakaṇṭha Caturdhara, Sanskrit
- Lakṣaślokālaṅkāra — Vādirāja, Sanskrit
- Mahābhārataṭīkā — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Lakṣābharaṇa — Vādirāja Sūri, Sanskrit
Other recensions (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit