Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 1.60

Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 1.60

Language
Sanskrit

1.60.1

sautiruvāca |
śrutvā tu sarpasatrāya dīkṣitaṃ janamejayam |
abhyagacchadṛṣirvidvānkṛṣṇadvaipāyanastadā ||

1.60.2

janayāmāsa yaṃ kālī śakteḥ putrātparāśarāt |
kanyaiva yamunādvīpe pāṇḍavānāṃ pitāmaham ||

1.60.3

jātamātraśca yaḥ sadya iṣṭyā dehamavīvṛdhat |
vedāṃścādhijage sāṅgānsetihāsānmahāyaśāḥ ||

1.60.4

yannaiti tapasā kaścinna vedādhyayanena ca |
na vratairnopavāsaiśca na prasūtyā na manyunā ||

1.60.5

vivyāsaikaṃ caturdhā yo vedaṃ vedavidāṃ varaḥ |
parāvarajño brahmarṣiḥ kaviḥ satyavrataḥ śuciḥ ||

1.60.6

yaḥ pāṇḍuṃ dhṛtarāṣṭraṃ ca viduraṃ cāpyajījanat |
śantanoḥ santatiṃ tanvanpuṇyakīrtirmahāyaśāḥ ||

1.60.7

janamejayasya rājarṣeḥ sa mahātmā sadastathā |
viveśa sahitaḥ śiṣyairvedavedāṅgapāragaiḥ ||

1.60.8

tatra rājānamāsīnaṃ dadarśa janamejayam |
vṛtaṃ sadasyairbahubhirdevairiva purandaram ||

1.60.9

tathā mūrdhābhiṣiktaiśca nānājanapadeśvaraiḥ |
ṛtvigbhirbrahmakalpaiśca kuśalairyajñasaṃstare ||

1.60.10

janamejayastu rājarṣirdṛṣṭvā tamṛṣimāgatam |
sagaṇo'bhyudyayau tūrṇaṃ prītyā bharatasattamaḥ ||

1.60.11

kāñcanaṃ viṣṭaraṃ tasmai sadasyānumataḥ prabhuḥ |
āsanaṃ kalpayāmāsa yathā śakro bṛhaspateḥ ||

1.60.12

tatropaviṣṭaṃ varadaṃ devarṣigaṇapūjitam |
pūjayāmāsa rājendraḥ śāstradṛṣṭena karmaṇā ||

1.60.13

pādyamācamanīyaṃ ca arghyaṃ gāṃ ca vidhānataḥ |
pitāmahāya kṛṣṇāya tadarhāya nyavedayat ||

1.60.14

pratigṛhya tu tāṃ pūjāṃ pāṇḍavājjanamejayāt |
gāṃ caiva samanujñāpya vyāsaḥ prītobhavattadā ||

1.60.15

tathā ca pūjayitvā taṃ praṇayātpratitāmaham |
upopaviśya prītātmā paryapṛcchadanāmayam ||

1.60.16

bhagavānapi taṃ dṛṣṭvā kuśalaṃ prativedya ca |
sadasyaiḥ pūjitaḥ sarvaiḥ sadasyānpratyapūjayat ||

1.60.17

tatastu sahitaḥ sarvaiḥ sadasyairjanamejayaḥ |
idaṃ paścāddvijaśreṣṭhaṃ paryapṛcchatkṛtāñjaliḥ ||

1.60.18

janamejaya uvāca |
kurūṇāṃ pāṇḍavānāṃ ca bhavānpratyakṣadarśivān |
teṣāṃ caritamicchāmi kathyamānaṃ tvayā dvija ||

1.60.19

kathaṃ samabhavadbhedasteṣāmakliṣṭakarmaṇām |
tacca yuddhaṃ kathaṃ vṛttaṃ bhūtāntakaraṇaṃ mahat ||

1.60.20

pitāmahānāṃ sarveṣāṃ daivenāviṣṭacetasām |
kārtsnyenaitanmamācakṣva yathā vṛttaṃ dvijottama ||

1.60.21

sautiruvāca |
tasya tadvacanaṃ śrutvā kṛṣṇadvaipāyanastadā |
śaśāsa śiṣyamāsīnaṃ vaiśampāyanamantike ||

1.60.22

vyāsa uvāca |
kurūṇāṃ pāṇḍavānāṃ ca yathā bhedo'bhavatpurā |
tadasmai sarvamācakṣva yanmattaḥ śrutavānasi ||

1.60.23

gurorvacanamājñāya sa tu viprarṣabhastadā |
ācacakṣe tataḥ sarvamitihāsaṃ purātanam ||

1.60.24

rājñe tasmai sadasyebhyaḥ pārthivebhyaśca sarvaśaḥ |
bhedaṃ sarvavināśaṃ ca kurupāṇḍavayostadā ||

Other recensions (1)