The Great Epic of the Bhārata dynasty 1.60
Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 1.60
- Language
- Sanskrit
1.60.1
sautiruvāca |
śrutvā tu sarpasatrāya dīkṣitaṃ janamejayam |
abhyagacchadṛṣirvidvānkṛṣṇadvaipāyanastadā ||
1.60.2
janayāmāsa yaṃ kālī śakteḥ putrātparāśarāt |
kanyaiva yamunādvīpe pāṇḍavānāṃ pitāmaham ||
1.60.3
jātamātraśca yaḥ sadya iṣṭyā dehamavīvṛdhat |
vedāṃścādhijage sāṅgānsetihāsānmahāyaśāḥ ||
1.60.4
yannaiti tapasā kaścinna vedādhyayanena ca |
na vratairnopavāsaiśca na prasūtyā na manyunā ||
1.60.5
vivyāsaikaṃ caturdhā yo vedaṃ vedavidāṃ varaḥ |
parāvarajño brahmarṣiḥ kaviḥ satyavrataḥ śuciḥ ||
1.60.6
yaḥ pāṇḍuṃ dhṛtarāṣṭraṃ ca viduraṃ cāpyajījanat |
śantanoḥ santatiṃ tanvanpuṇyakīrtirmahāyaśāḥ ||
1.60.7
janamejayasya rājarṣeḥ sa mahātmā sadastathā |
viveśa sahitaḥ śiṣyairvedavedāṅgapāragaiḥ ||
1.60.8
tatra rājānamāsīnaṃ dadarśa janamejayam |
vṛtaṃ sadasyairbahubhirdevairiva purandaram ||
1.60.9
tathā mūrdhābhiṣiktaiśca nānājanapadeśvaraiḥ |
ṛtvigbhirbrahmakalpaiśca kuśalairyajñasaṃstare ||
1.60.10
janamejayastu rājarṣirdṛṣṭvā tamṛṣimāgatam |
sagaṇo'bhyudyayau tūrṇaṃ prītyā bharatasattamaḥ ||
1.60.11
kāñcanaṃ viṣṭaraṃ tasmai sadasyānumataḥ prabhuḥ |
āsanaṃ kalpayāmāsa yathā śakro bṛhaspateḥ ||
1.60.12
tatropaviṣṭaṃ varadaṃ devarṣigaṇapūjitam |
pūjayāmāsa rājendraḥ śāstradṛṣṭena karmaṇā ||
1.60.13
pādyamācamanīyaṃ ca arghyaṃ gāṃ ca vidhānataḥ |
pitāmahāya kṛṣṇāya tadarhāya nyavedayat ||
1.60.14
pratigṛhya tu tāṃ pūjāṃ pāṇḍavājjanamejayāt |
gāṃ caiva samanujñāpya vyāsaḥ prītobhavattadā ||
1.60.15
tathā ca pūjayitvā taṃ praṇayātpratitāmaham |
upopaviśya prītātmā paryapṛcchadanāmayam ||
1.60.16
bhagavānapi taṃ dṛṣṭvā kuśalaṃ prativedya ca |
sadasyaiḥ pūjitaḥ sarvaiḥ sadasyānpratyapūjayat ||
1.60.17
tatastu sahitaḥ sarvaiḥ sadasyairjanamejayaḥ |
idaṃ paścāddvijaśreṣṭhaṃ paryapṛcchatkṛtāñjaliḥ ||
1.60.18
janamejaya uvāca |
kurūṇāṃ pāṇḍavānāṃ ca bhavānpratyakṣadarśivān |
teṣāṃ caritamicchāmi kathyamānaṃ tvayā dvija ||
1.60.19
kathaṃ samabhavadbhedasteṣāmakliṣṭakarmaṇām |
tacca yuddhaṃ kathaṃ vṛttaṃ bhūtāntakaraṇaṃ mahat ||
1.60.20
pitāmahānāṃ sarveṣāṃ daivenāviṣṭacetasām |
kārtsnyenaitanmamācakṣva yathā vṛttaṃ dvijottama ||
1.60.21
sautiruvāca |
tasya tadvacanaṃ śrutvā kṛṣṇadvaipāyanastadā |
śaśāsa śiṣyamāsīnaṃ vaiśampāyanamantike ||
1.60.22
vyāsa uvāca |
kurūṇāṃ pāṇḍavānāṃ ca yathā bhedo'bhavatpurā |
tadasmai sarvamācakṣva yanmattaḥ śrutavānasi ||
1.60.23
gurorvacanamājñāya sa tu viprarṣabhastadā |
ācacakṣe tataḥ sarvamitihāsaṃ purātanam ||
1.60.24
rājñe tasmai sadasyebhyaḥ pārthivebhyaśca sarvaśaḥ |
bhedaṃ sarvavināśaṃ ca kurupāṇḍavayostadā ||
Other recensions (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit