Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 1.67

Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 1.67

Language
Sanskrit

1.67.1

janamejaya uvāca |
devānāṃ dānavānāṃ ca gandharvoragarakṣasām |
siṃhavyāghramṛgāṇāṃ ca pannagānāṃ patattriṇām ||

1.67.2

sarveṣāṃ caiva bhūtānāṃ sambhavaṃ bhagavannaham |
śrotumicchāmi tattvena mānuṣeṣu mahātmanām |
janma karma ca bhūtānāmeteṣāmanupūrvaśaḥ ||

1.67.3

vaiśampāyana uvāca |
mānuṣeṣu manuṣyendra sambhūtā ye divaukasaḥ |
prathamaṃ dānavāścaiva tāṃste vakṣyāmi sarvaśaḥ ||

1.67.4

vipracittiritikhyāto ya āsīddānavarṣabhaḥ |
jarāsandha iti khyātaḥ sa āsīnmanujarṣabhaḥ ||

1.67.5

diteḥ putrastu yo rājahniraṇyakaśipuḥ smṛtaḥ |
sa jajñe mānuṣe loke śiśupālo nararṣabhaḥ ||

1.67.6

saṃhlāda iti vikhyātaḥ prahlādasyānujastu yaḥ |
sa śalya iti vikhyāto jajñe vāhīkapuṅgavaḥ ||

1.67.7

anuhlādastu tejasvī yo'bhūtkhyāto jaghanyajaḥ |
dhṛṣṭaketuriti khyātaḥ sa babhūva nareśvaraḥ ||

1.67.8

yastu rājañśibirnāma daiteyaḥ parikīrtitaḥ |
druma ityabhivikhyātaḥ sa āsīdbhuvi pārthivaḥ ||

1.67.9

bāṣkalo nāma yasteṣāmāsīdasurasattamaḥ |
bhagadatta iti khyātaḥ saṃ jajñe puruṣarṣabhaḥ ||

1.67.10

ayaḥśirā aśvaśirā ayaḥśaṅkuśca vīryavān |
tathā gaganamūrdhā ca vegavāṃścātra pañcamaḥ ||

1.67.11

pañcaite jajñire rājanvīryavanto mahāsurāḥ |
kekayeṣu mahātmānaḥ pārthivarṣabhasattamāḥ |
ketumāniti vikhyāto yastato'nyaḥpratāpavān ||

1.67.12

amitaujā iti khyātaḥ sograkarmā narādhipaḥ |
svarbhānuriti vikhyātaḥ śrīmānyastu mahāsuraḥ ||

1.67.13

ugrasena iti khyāta ugrakarmā narādhipaḥ |
yastvaśva iti vikhyātaḥ śrīmānāsīnmahāsuraḥ ||

1.67.14

aśoko nāma rājā'bhūnmahāvīryo'parājitaḥ |
tasmādavarajo yastu rājannaśvapatiḥ smṛtaḥ ||

1.67.15

daiteyaḥ so'bhavadrājā hārdikyo manujarṣabhaḥ |
vṛṣaparveti vikhyātaḥ śrīmānyastu mahāsuraḥ ||

1.67.16

dīrghaprajña iti khyātaḥ pṛthivyāṃ so'bhavannṛpaḥ |
ajakastvavaro rājanya āsīdvṛṣaparvaṇaḥ ||

1.67.17

sa śālva iti vikhyātaḥ pṛthivyāmabhavannṛpaḥ |
aśvagrīva iti khyātaḥ satvavānyo mahāsuraḥ ||

1.67.18

rocamāna iti khyātaḥ pṛthivyāṃ so'bhavannṛpaḥ |
sūkṣmastu matimānrājankīrtimānyaḥ prakīrtitaḥ ||

1.67.19

bṛhadratha iti khyātaḥ kṣitāvāsītsa pārthivaḥ |
tuhuṇḍa iti vikhyāto ya āsīdasurottamaḥ ||

1.67.20

senābinduriti khyātaḥ sa būbhava narādhipaḥ |
iṣumānnāma yasteṣāmasurāṇāṃ balādhikaḥ ||

1.67.21

nagnajinnāma rājāsīdbhuvi vikhyātavikramaḥ |
ekacakra iti khyāta āsīdyastu mahāsuraḥ ||

1.67.22

prativinghya iti khyāto babhūva prathitaḥ kṣitau |
virūpākṣastu daiteyaścitrayodhī mahāsuraḥ ||

1.67.23

citradharmeti vikhyātaḥ kṣitāvāsītsa pārthivaḥ |
harastvariharo vīra āsīdyo dānavottamaḥ ||

1.67.24

subāhuriti vikhyātaḥ śrīmānāsītsa pārthivaḥ |
aharastu mahātejāḥ śatrupakṣakṣayaṅkaraḥ ||

1.67.25

bāhliko nāma rājā sa babhūva prathitaḥ kṣitau |
nicandraścandravaktrastu ya āsīdasurottamaḥ ||

1.67.26

muñjakeśa iti khyātaḥ śrīmānāsītsa pārthivaḥ |
nikumbhastvajitaḥ saṅkhye mahāmatirajāyata ||

1.67.27

bhūmau bhūmipatiḥ śreṣṭho devādhipa iti smṛtaḥ |
śarabho nāma yasteṣāṃ daiteyānāṃ mahāsuraḥ ||

1.67.28

pauravo nāma rājarṣiḥ sa babhūva narottamaḥ |
kupaṭastu mahāvīryaḥ śrīmānrājanmahāsuraḥ ||

1.67.29

supārśva iti vikhyātaḥ kṣitau jajñe mahīpatiḥ |
kapaṭastu rājanrājarṣiḥ kṣitau jajñe mahāsuraḥ ||

1.67.30

pārvateya iti khyātaḥ kāñcanācalasannibhaḥ |
dvitīyaḥ śalabhasteṣāmasurāṇāṃ babhūva ha ||

1.67.31

prahlādo nāma bāhlīkaḥ sa babhūva narādhipaḥ |
candrastu ditijaśreṣṭho loke tārādhipopamaḥ ||

1.67.32

candravarmeti vikhyātaḥ kāmbojānāṃ narādhipaḥ |
arka ityabhivikhyāto yastu dānavapuṅgavaḥ ||

1.67.33

ṛṣiko nāma rājarṣirbabhūva nṛpasattamaḥ |
mṛtapā iti vikhyāto ya āsīdasurottamaḥ ||

1.67.34

paścimānūpakaṃ viddhi taṃ nṛpaṃ nṛpasattama |
gaviṣṭhastu mahātejā yaḥ prakhyāto mahāsuraḥ ||

1.67.35

drumasena iti khyātaḥ pṛthivyāṃ so'bhavannṛpaḥ |
mayūra iti vikhyātaḥ śrīmānyastu mahāsuraḥ ||

1.67.36

sa viśva iti vikhyāto babhūva pṛthivīpatiḥ |
suparṇa iti vikhyātastasmādavarajastu yaḥ ||

1.67.37

kālakīrtiriti khyātaḥ pṛthivyāṃ so'bhavannṛpaḥ |
candrahanteti yasteṣāṃ kīrtitaḥ pravaro'suraḥ ||

1.67.38

śunako nāma rājarṣiḥ sa babhūva narādhipaḥ |
vināśanastu candrasya ya ākhyāto mahāsuraḥ ||

1.67.39

jānakirnāma vikhyātaḥ so'bhavanmanujādhipaḥ |
dīrghajihvastu kauravya ya ukto dānavarṣabhaḥ ||

1.67.40

kāśirājaḥ sa vikhyātaḥ pṛthivyāṃ pṛthivīpate |
grahaṃ tu suṣuve yaṃ tu siṃhikārkendumardanam |
sa krātha iti vikhyāto babhūva manujādhipaḥ ||

1.67.41

danāyuṣastu putrāṇāṃ caturṇāṃ pravarosuraḥ |
vikṣaro nāma tejasvī vasumitro nṛpaḥ smṛtaḥ ||

1.67.42

dvitīyo vikṣarādyastu narādhipa mahāsuraḥ |
pāṇḍyarāṣṭrādhipa iti vikhyātaḥ so'bhavannṛpaḥ ||

1.67.43

balī vīra iti khyāto yastvāsīdasurottamaḥ |
pauṇḍramātsyaka ityevaṃ babhūva sa narādhipaḥ ||

1.67.44

vṛtra ityabhivikhyāto yastu rājanmahāsuraḥ |
maṇimānnāma rājarṣiḥ sa babhūva narādhipaḥ ||

1.67.45

krodhahanteti yastasya babhūvāvarajo'suraḥ |
daṇḍa ityabhivikhyātaḥ sa āsīnnṛpatiḥ kṣitau ||

1.67.46

krodhavardhana ityevaṃ yastvanyaḥ parikīrtitaḥ |
daṇḍadhāra iti khyātaḥ so'bhavanmanujarṣabhaḥ ||

1.67.47

kāleyānāṃ tu ye putrāsteṣāmaṣṭau narādhipāḥ |
jajñire rājaśārdūla śārdūlasamavikramāḥ ||

1.67.48

magadheṣu jayatsenasteṣāmāsītsa pārthivaḥ |
aṣṭānāṃ pravarasteṣāṃ kāleyānāṃ mahīsuraḥ ||

1.67.49

dvitīyastu tatasteṣāṃ śrīmānharihayopamaḥ |
aparājita ityevaṃ sa babhūva narādhipaḥ ||

1.67.50

tṛtīyastu mahātejā mahāmāyo mahāsuraḥ |
niṣādādhipatirjajñe bhuvi bhīmaparākramaḥ ||

1.67.51

teṣāmanyatamo yastu caturthaḥ parikīrtitaḥ |
śreṇimāniti vikhyātaḥ kṣitau rājarṣisattamaḥ ||

1.67.52

pañcamastvabhavatteṣāṃ pravaro yo mahāsuraḥ |
mahaujā iti vikhyāto babhūveha parantapaḥ ||

1.67.53

ṣaṣṭhastu matimānyo vai teṣāmāsīnmahāsuraḥ |
abhīruriti vikhyātaḥ kṣitau rājarṣisattamaḥ ||

1.67.54

samudrasenastu nṛpasteṣāmevābhavadgaṇāt |
viśrutaḥ sāgarāntāyāṃ kṣitau dharmārthatattvavit ||

1.67.55

bṛhannāmāṣṭamasteṣāṃ kāleyānāṃ narādhipa |
babhūva rājā dharmātmā sarvabhūtahite rataḥ ||

1.67.56

kukṣistu rājanvikhyāto dānavānāṃ mahābalaḥ |
pārvatīya iti khyātaḥ kāñcanācalasannibhaḥ ||

1.67.57

krathanaśca mahāvīryaḥ śrīmānrājā mahāsuraḥ |
sūryākṣa iti vikhyātaḥ kṣitau jajñe mahīpatiḥ ||

1.67.58

asurāṇāṃ tu yaḥ sūryaḥ śrīmāṃścaiva mahāsuraḥ |
darado nāma bāhlīko varaḥ sarvamahīkṣitām ||

1.67.59

gaṇaḥ krodhavaśo nāma yaste rājanprakīrtitaḥ |
tataḥ sañjajñire vīrāḥ kṣitāviha narādhipāḥ ||

1.67.60

madrakaḥ karṇaveṣṭaśca siddhārthaḥ kīṭakastathā |
suvīraśca subāhuśca mahāvīro'tha bāhlikaḥ ||

1.67.61

kratho vicitraḥ surathaḥ śrīmānnīlaśca bhūmipaḥ |
cīravāsāśca kauravya bhūmipālaśca nāmataḥ ||

1.67.62

dantavaktraśca nāmāsīddurjayaścaiva dānavaḥ |
rukmī ca nṛpaśārdūlo rājā ca janamejayaḥ ||

1.67.63

āṣāḍho vāyuvegaśca bhūritejāstathaiva ca |
ekalavyaḥ sumitraśca vāṭadhāno'tha gomukhaḥ ||

1.67.64

kārūṣakāśca rājānaḥ kṣemadhūrtistathaiva ca |
śrutāyurudvahaścaiva bṛhatsenastathaiva ca ||

1.67.65

kṣemogratīrthaḥ kuharaḥ kaliṅgeṣu narādhipaḥ |
matimāṃśca manuṣyendra īśvaraśceti viśrutaḥ ||

1.67.66

gaṇātkrodhavaśādeṣa rājapūgo'bhavatkṣitau |
jātaḥ purā mahābhāgo mahākīrtirmahābalaḥ ||

1.67.67

kālanemiriti khyāto dānavānāṃ mahābalaḥ |
sa kaṃsa iti vikhyāta ugrasenasuto balī ||

1.67.68

yastvāsīddevako nāma devarājasamadyutiḥ |
sa gandharvapatirmukhyaḥ kṣitau jajñe narādhipaḥ ||

1.67.69

bṛhaspaterbṛhatkīrterdevarṣerviddhi bhārata |
aṃśāddroṇaṃ samutpannaṃ bhāradvājamayonijam ||

1.67.70

dhanvināṃ nṛpaśārdūla yaḥ sarvāstraviduttamaḥ |
mahākīrtirmahātejāḥ sa jajñe manujeśvara ||

1.67.71

dhanurvede ca vede ca yaṃ taṃ vedavido viduḥ |
variṣṭhaṃ citrakarmāṇaṃ droṇaṃ svakulavardhanam ||

1.67.72

mahādevāntakābhyāṃ ca kāmātkrodhācca bhārata |
ekatvamupapannānāṃ jajñe śūraḥ parantapaḥ ||

1.67.73

aśvatthāmā mahāvīryaḥ śatrupakṣabhayāvahaḥ |
vīraḥ kamalapatrākṣaḥ kṣitāvāsīnnarādhipaḥ ||

1.67.74

jajñire vasavastvaṣṭau gaṅgāyāṃ śantanoḥ sutāḥ |
vasiṣṭhasya ca śāpena niyogādvāsavasya ca ||

1.67.75

teṣāmavarajo bhīṣmaḥ kurūṇāmabhayaṅkaraḥ |
matimānvedavidvāgmī śatrupakṣakṣayaṅkaraḥ ||

1.67.76

jāmadagnyena rāmeṇa sarvāstraviduṣāṃ varaḥ |
yo'pyudhyata mahātejā bhārgaveṇa mahātmanā ||

1.67.77

yastu rājankṛpo nāma brahmarṣirabhavatkṣitau |
rudrāṇāṃ tu gaṇādviddhi sambhūtamatipauruṣam ||

1.67.78

śakunirnāma yastvāsīdrājā loke mahārathaḥ |
dvāparaṃ viddhi taṃ rājansambhūtamarimardanam ||

1.67.79

sātyakiḥ satyasandhaśca yo'sau vṛṣṇikulodvahaḥ |
pakṣātsa jajñe marutāṃ devānāmarimardanaḥ ||

1.67.80

drupadaścaiva rājarṣistata evābhavadgaṇāt |
mānuṣe nṛpa loke'sminsarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ ||

1.67.81

tataśca kṛtavarmāṇaṃ viddhi rājañjanādhipam |
tamapratimakarmāṇaṃ kṣatriyarṣabhasattamam ||

1.67.82

marutāṃ tu gaṇādviddhi sañjātamarimardanam |
virāṭaṃ nāma rājānaṃ pararāṣṭrapratāpanam ||

1.67.83

ariṣṭāyāstu yaḥ putro haṃsa ityabhiviśrutaḥ |
sa gandharvapatirjajñe kuruvaṃśavivardhanaḥ ||

1.67.84

dhṛtarāṣṭra iti khyātaḥ kṛṣṇadvaipāyanātmajaḥ |
dīrghabāhurmahātejāḥ prajñācakṣurnarādhipaḥ ||

1.67.85

māturdoṣādṛṣeḥ kopādandha eva vyajāyata |
tasyaivāvarajo bhrātā mahāsatvo mahābalaḥ ||

1.67.86

sa pāṇḍuriti vikhyātaḥ satyadharmarataḥ śuciḥ |
atrestu sumahābhāgaṃ putraṃ putravatāṃ varam |
viduraṃ viddhi taṃ loke jātaṃ buddhimatāṃ varam ||

1.67.87

kaleraṃśastu sañjajñe bhuvi duryodhano nṛpaḥ |
durbuddhirdurmatiścaiva kurūṇāmayaśaskaraḥ ||

1.67.88

jagato yastu sarvasya vidviṣṭaḥ kalipūruṣaḥ |
yaḥ sarvāṃ ghātayāmāsa pṛthivīṃ pṛthivīpate ||

1.67.89

uddīpitaṃ yena vairaṃ bhūtāntakaraṇaṃ mahat |
paulastyā bhrātaraścāsya jajñire manujeṣviha ||

1.67.90

śataṃ duḥśāsanādīnāṃ sarveṣāṃ krūrakarmaṇām |
durmukho duḥsahaścaiva ye cānye nānukīrtitāḥ ||

1.67.91

duryodhanasahāyāste paulastyā bharatarṣabha |
vaiśyāputro yuyutsuśca dhārtarāṣṭraḥ śatādhikaḥ ||

1.67.92

janamejaya uvāca |
jyeṣṭhānujyeṣṭhatāmeṣāṃ nāmadheyāni vā vibho |
dhṛtarāṣṭrasya putrāṇāmānupūrvyeṇa kīrtaya ||

1.67.93

vaiśampāyana uvāca |
duryodhano yuyutsuśca rājanduḥśāsanastathā |
duḥsaho duḥśalaścaiva durmukhaśca tathāparaḥ ||

1.67.94

viviṃśatirvikarṇaśca jalasandhaḥ sulocanaḥ |
vindānuvindau durdharṣaḥ subāhurduṣpradharṣaṇaḥ ||

1.67.95

durmarṣaṇo durmukhaśca duṣkarṇaḥ karṇa eva ca |
catropacitrau citrākṣaścārucitrāṅgadaśca ha ||

1.67.96

durmado duṣpraharṣaśca vivitsurvikaṭaḥ samaḥ |
ūrṇanābhaḥ padmanābhastathā nandopanandakau ||

1.67.97

senāpatiḥ suṣeṇaśca kuṇḍodaramahodarau |
citrabāhuścitravarmā suvarmā durvirocanaḥ ||

1.67.98

ayobāhurmahābāhuścitracāpasukuṇḍalau |
bhīmavego bhīmabalo balākī bhīmavikramaḥ ||

1.67.99

ugrāyudho bhīmaśaraḥ kanakāyurdṛḍhāyudhaḥ |
dṛḍhavarmā dṛḍhakṣatraḥ somakīrtiranūdaraḥ ||

1.67.100

jarāsandho dṛḍhasandhaḥ satyasandhaḥ sahasravāk |
ugraśravā ugrasenaḥ kṣemamūrtistathaiva ca ||

1.67.101

aparājitaḥ paṇḍitako viśālākṣo durādhanaḥ ||

1.67.102

dṛḍhahastaḥ suhastaśca vātavegasuvarcasau |
ādityaketurbahvāśī nāgadattānuyāyinau ||

1.67.103

kavācī niṣaṅgī daṇḍī daṇḍadhāro dhanurgrahaḥ |
ugro bhīmaratho vīro vīrabāhuralolupaḥ ||

1.67.104

abhayo raudrakarmā ca tathā dṛḍharathaśca yaḥ |
anādhṛṣyaḥ kuṇḍabhedī virāvī dīrghalocanaḥ ||

1.67.105

dīrghabāhurmahābāhurvyūḍhoraḥ kanakāṅgadaḥ |
kuṇḍajaścitrakaścaiva duḥśalā ca śatādhikā ||

1.67.106

vaiśyāputro yuyutsuśca dhārtarāṣṭraḥ śatādhikaḥ |
etadekaśataṃ rājankanyā caikā prakīrtitā ||

1.67.107

nāmadheyānupūrvyā ca jyeṣṭhānujyeṣṭhatāṃ viduḥ |
sarve tvatirathāḥ śūrāḥ sarve yuddhaviśāradāḥ ||

1.67.108

sarve vedavidaścaiva rājañcchāstre ca pārāgāḥ |
sarve saṅghrāmavidyāsu vidyābhijanaśobhinaḥ ||

1.67.109

sarveṣāmanurūpāśca kṛtā dārā mahīpate |
duḥśalāṃ samaye rājasindhurājāya kauravaḥ ||

1.67.110

jayadrathāya pradadau saubalānumate tadā |
dharmasyāṃśaṃ tu rājānaṃ viddhi rājanyudhiṣṭhiram ||

1.67.111

bhīmasenaṃ tu vātasya devarājasya cārjunam |
aśvinostu tathaivāṃśau rūpeṇāpratimau bhuvi ||

1.67.112

nakulaḥ sahadevaśca sarvabhūtamanoharau |
yastu varcā iti khyātaḥ somaputraḥ pratāpavān ||

1.67.113

so'bhimanyurbṛhatkīrtirarjunasya suto'bhavat |
yasyāvataraṇe rājansurānsomo'bravīdidam ||

1.67.114

nāhaṃ dadyāṃ priyaṃ putraṃ mama prāṇairgarīyasam |
samayaḥ kriyatāmeṣa na śakyamativartitum ||

1.67.115

surakāryaṃ hi naḥ kāryamasurāṇāṃ kṣitau vadhaḥ |
tatra yāsyatyayaṃ varcā na ca sthāsyati vai ciram ||

1.67.116

aindrirnarastu bhavitā yasya nārāyaṇaḥ sakhā |
sorjunetyabhivikhyātaḥ pāṇḍoḥ putraḥ pratāpavān ||

1.67.117

tasyāyaṃ bhavitā putro bālo bhuvi mahārathaḥ |
tataḥ ṣoḍaśavarṣāṇi sthāsyatyamarasattamāḥ ||

1.67.118

asya ṣoḍaśavarṣasya sa saṅgrāmo bhaviṣyati |
yatrāṃśā vaḥ kariṣyanti karmavīraniṣūdanam ||

1.67.119

naranārāyaṇābhyāṃ tu sa saṅgrāmo vinā kṛtaḥ |
cakravyūhaṃ samāsthāya yodhayiṣyanti vaḥsurāḥ ||

1.67.120

vimukhāñchātravānsarvānkārayiṣyati me sutaḥ |
bālaḥ praviśya ca vyūhamabhedyaṃ vicariṣyati ||

1.67.121

mahārathānāṃ vīrāṇāṃ kadanaṃ ca kariṣyati |
sarveṣāmeva śatrūṇāṃ caturthāṃśaṃ nayiṣyati ||

1.67.122

dinārdhena mahābāhuḥ pretarājapuraṃ prati |
tato mahārathairvīraiḥ sametya bahuśo raṇe ||

1.67.123

dinakṣaye mahābāhurmayā bhūyaḥ sameṣyati |
ekaṃ vaṃśakaraṃ putraṃ vīraṃ vai janayiṣyati ||

1.67.124

pranaṣṭaṃ bhārataṃ vaṃśaṃ sa bhūyo dhārayiṣyati |
etatsomavacaḥ śrutvā tathāstviti divaukasaḥ ||

1.67.125

pratyūcuḥ sahitāḥ sarve tārādhipamapūjayan |
evaṃ te kathitaṃ rājaṃstava janma pituḥ pituḥ ||

1.67.126

agnerbhāgaṃ tu viddhi tvaṃ dhṛṣṭadyumnaṃ mahāratham |
śikhaṇḍinamatho rājaṃstrīpūrvaṃ viddhi rākṣasam ||

1.67.127

draupadeyāśca ye pañca babhūvurbharatarṣabha |
viśvāndevagaṇānviddhi sañjātānbharatarṣabha ||

1.67.128

prativindhyaḥ sutasomaḥ śrutakīrtistathāparaḥ |
nākulistu śatānīkaḥ śrutasenaśca vīryavān ||

1.67.129

śūro nāma yaduśreṣṭho vasudevapitā'bhavat |
tasya kanyā pṛthā nāma rūpeṇāsadṛśī bhuvi ||

1.67.130

pituḥ svasrīyaputrāya so'napatyāya vīryavān |
agramagre pratijñāya svasyāpatyasya vai tadā ||

1.67.131

agrajāteti tāṃ kanyāṃ śūro'nugrahakāṅkṣayā |
adadatkuntibhojāya sa tāṃ duhitaraṃ tadā ||

1.67.132

sā niyuktā piturgehe brāhmaṇātithipūjane |
ugraṃ paryacaraddhoraṃ brāhmaṇaṃ saṃśitavratam ||

1.67.133

nigūḍhaniścayaṃ dharme yaṃ taṃ durvāsasaṃ viduḥ |
tamugraṃ śaṃsitātmānaṃ sarvayatnairatoṣayat ||

1.67.134

tuṣṭo'bhicārasaṃyuktamācacakṣe yathāvidhi |
uvāca caināṃ bhagavānprīto'smi subhage tava ||

1.67.135

yaṃ yaṃ devaṃ tvametena mantreṇāvāhayiṣyasi |
tasya tasya prasādāttvaṃ devi putrāñjaniṣyasi ||

1.67.136

evamuktā ca sā bālā tadā kautūhalānvitā |
kanyā satī devamarkamājuhāva yaśasvinī ||

1.67.137

prakāśakartā bhagavāṃstasyāṃ garbhaṃ dadhau tadā |
ajījanatsutaṃ cāsyāṃ sarvaśastrabhṛtāṃvaram ||

1.67.138

sakuṇḍalaṃ sakavacaṃ devagarbhaṃ śriyānvitam |
divākarasamaṃ dīptyā cārusarvāṅgabhūṣitam ||

1.67.139

nigūhamānā jātaṃ vai bandhupakṣabhayāttadā |
utsasarja jale kuntī taṃ kumāraṃ yaśasvinam ||

1.67.140

tamutsṛṣṭaṃ jale garbhaṃ rādhā bhartā mahāyaśāḥ |
rādhāyāḥ kalpayāmāsa putraṃ so'dhirathastadā ||

1.67.141

cakraturnāmadheyaṃ ca tasya bālasya tāvubhau |
dampatīva suṣeṇeti dikṣu sarvāsu viśrutam ||

1.67.142

saṃvardhamāno balavānsarvāstreṣūttamo'bhavat |
vedāṅgāni ca sarvāṇi jajāpa jayatāṃ varaḥ ||

1.67.143

yasminkāle japannāste dhīmānsatyaparākramaḥ |
nādeyaṃ brāhmaṇeṣvāsīttasminkāle mahātmanaḥ ||

1.67.144

tamindro brāhmaṇo bhūtvā putrārthe bhūtabhāvanaḥ |
yayāce kuṇḍale vīraṃ kavacaṃ ca sahāṅgajam ||

1.67.145

utkṛtya karṇo hyadadatkavacaṃ kuṇḍale tathā |
śaktiṃ śakro dadau tasmai vismitaścedamabravīt ||

1.67.146

devāsuramanuṣyāṇāṃ gandharvoragarakṣasām |
yasminkṣepsyasi durdharṣa sa eko na bhaviṣyati ||

1.67.147

vaiśampāyana uvāca |
purā nāma ca tasyāsīdvasuṣeṇa iti kṣitau |
tato vaikartanaḥ karṇaḥ karmaṇā tena so'bhavat ||

1.67.148

āmuktakavaco vīro yastu jajñe mahāyaśāḥ |
sa karṇa iti vikhyātaḥ pṛthāyāḥ prathamaḥ sutaḥ ||

1.67.149

sa tu sūtakule vīro vavṛdhe rājasattama |
karṇaṃ naravaraśreṣṭhaṃ sarvaśastrabhṛtāṃ varam ||

1.67.150

duryodhanasya sacivaṃ mitraṃ śatruvināśanam |
divākarasya taṃ viddhi rājannaṃśamanuttamam ||

1.67.151

yastu nārāyaṇo nāma devadevaḥ sanātanaḥ |
tasyāṃśo mānuṣeṣvāsīdvāsudevaḥ pratāpavān ||

1.67.152

śeṣasyāṃśaśca nāgasya baladevo mahābalaḥ |
sanatkumāraṃ pradyumnaṃ viddhi rājanmahaujasam ||

1.67.153

evamanye manuṣyendrā bahavoṃśā divaukasām |
jajñire vasudevasya kule kulavivardhanāḥ ||

1.67.154

gaṇastvapsarasāṃ yo vai mayā rājanprakīrtitaḥ |
tasya bhāgaḥ kṣitau jajñe niyogādvāsavasya ha ||

1.67.155

tāni ṣoḍaśadevīnāṃ sahasrāṇi narādhipa |
babhūvurmānuṣe loke vāsudevaparigrahaḥ ||

1.67.156

śriyastu bhāgaḥ sañjajñe ratyarthaṃ pṛthivītale |
bhīṣmakasya kule sādhvī rukmiṇī nāma nāmataḥ ||

1.67.157

draupadīṃ tvatha sañjajñe śacībhāgādaninditā |
drupadasya kule kanyā vedimadhyādaninditā ||

1.67.158

nātihrasvā na mahatī nīlotpalasugandhinī |
padmāyatākṣī suśroṇī svasitāñcitamūrdhajā ||

1.67.159

sarvalakṣaṇasampūrṇā vaidūryamaṇisannibhā |
pañcānāṃ puruṣendrāṇāṃ cittapramathanī rahaḥ ||

1.67.160

siddhirdhṛtiśca ye devyau pañcānāṃ mātarau tu te |
kuntī mādrī ca jajñāte matistu subalātmajā ||

1.67.161

iti devāsurāṇāṃ te gandharvāpsarasāṃ tathā |
aṃśāvataraṇaṃ rājanrākṣasānāṃ ca kīrtitam ||

1.67.162

ye pṛthivyāṃ samudbhūtā rājāno yuddhadurmadāḥ |
mahātmāno yadūnāṃ ca ye jātā vipule kule ||

1.67.163

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyā mayā te parikīrtitāḥ |
dhanyaṃ yaśasyaṃ putrīyamāyuṣyaṃ vijayāvaham |
idamaṃśāvataraṇaṃ śrotavyamanasūyatā ||

1.67.164

aṃśāvataraṇaṃ śrutvā devagandharvarakṣasām |
prabhavāpyayavitprājño na kṛcchreṣvavasīdati ||

Other recensions (1)