Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 1.69

Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 1.69

Language
Sanskrit

1.69.1

janamejaya uvāca |
sambhavaṃ bharatasyāhaṃ caritaṃ ca mahāmateḥ |
śakuntalāyāścotpattiṃ śrotumicchāmi tattvataḥ ||

1.69.2

duṣyantena ca vīreṇa yathā prāptā śakuntalā |
taṃ vai puruṣasiṃhasya bhagavanvistaraṃ tvaham ||

1.69.3

śrotumicchāmi tattvajña sarvaṃ matimatāṃ vara |
vaiśampāyana uvāca |
sa kadācinmahābāhuḥ prabhūtabalavāhanaḥ ||

1.69.4

vanaṃ jagāma gahanaṃ hayanāgaśatairvṛtaḥ |
balena caturaṅgeṇa vṛtaḥ paramavalgunā ||

1.69.5

khaḍgaśaktidharairvīrairgadāmusalapāṇibhiḥ |
prāsatomarahastaiśca yayau yodhaśatairvṛtaḥ ||

1.69.6

siṃhanādaiśca yodhānāṃ śaṅkhadundubhiniḥsvanaiḥ |
rathanemisvanaiścaiva sanāgavarabṛṃhitaiḥ ||

1.69.7

nānāyudhadharaiścāpi nānāveṣadharaistathā |
hreṣitasvanamiśraiśca kṣveḍitāsphoṭitasvanaiḥ ||

1.69.8

āsītkilakilāśabdastasmingacchati pārthive |
prāsādavaraśṛṅgasthāḥ parayā nṛpaśobhayā ||

1.69.9

dadṛśustaṃ striyastatra śūramātmayaśaskaram |
śakropamamamitraghnaṃ paravāraṇavāraṇam ||

1.69.10

paśyantaḥ strīgaṇāstatra vajrapāṇiṃ sma menire |
ayaṃ sa puruṣavyāghro raṇe vasuparākramaḥ ||

1.69.11

yasya bāhubalaṃ prāpya na bhavantyasuhṛdgaṇāḥ |
iti vāco bruvantyastāḥ striyaḥ premṇā narādhipam ||

1.69.12

tuṣṭuvuḥ puṣpavṛṣṭīśca sasṛjustasya mūrdhani |
tatratatra ca viprendraiḥ stūyamānaḥ samantataḥ ||

1.69.13

niryayau paramaprītyā vanaṃ mṛgajighāṃsayā |
taṃ devarājapratimaṃ mattavāraṇadhūrgatam ||

1.69.14

dvijakṣatriyaviṭśūdrā niryāntamanujagmire |
dadṛśurvardhamānāste āśīrbhiśca jayena ca ||

1.69.15

sudūramanujagmustaṃ paurajānapadāstathā |
nyavartanta tataḥ paścādanujñātā nṛpeṇa ha ||

1.69.16

suparṇapratimenātha rathena vasudhādhipaḥ |
mahīmāpūrayāmāsa ghoṣeṇa tridivaṃ tathā ||

1.69.17

sa gacchandadṛśe dhīmānnandanapratimaṃ vanam |
bilvārkakhadirākīrṇaṃ kapitthadhavasaṅkulam ||

1.69.18

viṣamaṃ parvatasrastai raśmabhiśca samāvṛtam |
nirjalaṃ nirmanuṣyaṃ ca bahuyojanamāyatam ||

1.69.19

mṛgasiṃhairvṛtaṃ ghorairanyaiścāpi vanecaraiḥ |
tadvanaṃ manujavyāghraḥ sabhṛtyabalavāhanaḥ ||

1.69.20

loḍayāmāsa duṣyantaḥ sūdayanvividhānmṛgān |
bāṇagocarasamprāptāṃstatra vyāghragaṇānbahūn ||

1.69.21

pātayāmāsa duṣyanto nirbibheda ca sāyakaiḥ |
dūrasthānsāyakaiḥ kāṃścidabhinatsa narādhipaḥ ||

1.69.22

abhyāśamāgatāṃścānyānkhaḍgena nirakṛntata |
kāṃścideṇānsamājaghne śaktyā śaktimatāṃ varaḥ ||

1.69.23

gadāmaṇḍalatattvajñaścacārāmitavikramaḥ |
tomarairasibhiścāpi gadāmusalakampanaiḥ ||

1.69.24

cacāra sa vinighnanvai vanyāṃstatra mṛgadvijān |
rājñā cādbhutavīryeṇa yodhaiśca samarapriyaiḥ ||

1.69.25

loḍyamānaṃ mahāraṇyaṃ tatyajuḥ sma mṛgādhipāḥ |
tatra vidrutayūthāni hatayūthapatīni ca ||

1.69.26

mṛgayūthānyathautsukyācchabdaṃ cakrustatastataḥ |
śuṣkāścāpi nadīrgatvā jalanairāśyakarśitāḥ ||

1.69.27

vyāyāmaklāntahṛdayāḥ patanti sma vicetasaḥ |
kṣutpipāsāparītāśca śrāntāśca patitā bhuvi ||

1.69.28

kecittatra naravyāghrairabhakṣyanta bubhukṣitaiḥ |
kecidagnimathotpādya saṃsādhya ca vanecarāḥ ||

1.69.29

bhakṣayanti sma māṃsāni prakuṭya vidhivattadā |
tatra kecidgajā mattā balinaḥ śastravikṣatāḥ ||

1.69.30

saṅkocyāgrakarānbhītāḥ prādravanti sma vegitāḥ |
śakṛnmūtraṃ sṛjantaśca kṣarantaḥ śoṇitaṃ bahu ||

1.69.31

vanyā gajavarāstatra mamṛdurmanujānbahūn |
tadvanaṃ balameghena śaradhāreṇa saṃvṛtam |
vyarocata mṛgākīrṇaṃ rājñā hatamṛgādhipam ||

Other recensions (1)

Linked texts (2)