The Great Epic of the Bhārata dynasty 1.69
Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 1.69
- Language
- Sanskrit
1.69.1
janamejaya uvāca |
sambhavaṃ bharatasyāhaṃ caritaṃ ca mahāmateḥ |
śakuntalāyāścotpattiṃ śrotumicchāmi tattvataḥ ||
1.69.2
duṣyantena ca vīreṇa yathā prāptā śakuntalā |
taṃ vai puruṣasiṃhasya bhagavanvistaraṃ tvaham ||
1.69.3
śrotumicchāmi tattvajña sarvaṃ matimatāṃ vara |
vaiśampāyana uvāca |
sa kadācinmahābāhuḥ prabhūtabalavāhanaḥ ||
1.69.4
vanaṃ jagāma gahanaṃ hayanāgaśatairvṛtaḥ |
balena caturaṅgeṇa vṛtaḥ paramavalgunā ||
1.69.5
khaḍgaśaktidharairvīrairgadāmusalapāṇibhiḥ |
prāsatomarahastaiśca yayau yodhaśatairvṛtaḥ ||
1.69.6
siṃhanādaiśca yodhānāṃ śaṅkhadundubhiniḥsvanaiḥ |
rathanemisvanaiścaiva sanāgavarabṛṃhitaiḥ ||
1.69.7
nānāyudhadharaiścāpi nānāveṣadharaistathā |
hreṣitasvanamiśraiśca kṣveḍitāsphoṭitasvanaiḥ ||
1.69.8
āsītkilakilāśabdastasmingacchati pārthive |
prāsādavaraśṛṅgasthāḥ parayā nṛpaśobhayā ||
1.69.9
dadṛśustaṃ striyastatra śūramātmayaśaskaram |
śakropamamamitraghnaṃ paravāraṇavāraṇam ||
1.69.10
paśyantaḥ strīgaṇāstatra vajrapāṇiṃ sma menire |
ayaṃ sa puruṣavyāghro raṇe vasuparākramaḥ ||
1.69.11
yasya bāhubalaṃ prāpya na bhavantyasuhṛdgaṇāḥ |
iti vāco bruvantyastāḥ striyaḥ premṇā narādhipam ||
1.69.12
tuṣṭuvuḥ puṣpavṛṣṭīśca sasṛjustasya mūrdhani |
tatratatra ca viprendraiḥ stūyamānaḥ samantataḥ ||
1.69.13
niryayau paramaprītyā vanaṃ mṛgajighāṃsayā |
taṃ devarājapratimaṃ mattavāraṇadhūrgatam ||
1.69.14
dvijakṣatriyaviṭśūdrā niryāntamanujagmire |
dadṛśurvardhamānāste āśīrbhiśca jayena ca ||
1.69.15
sudūramanujagmustaṃ paurajānapadāstathā |
nyavartanta tataḥ paścādanujñātā nṛpeṇa ha ||
1.69.16
suparṇapratimenātha rathena vasudhādhipaḥ |
mahīmāpūrayāmāsa ghoṣeṇa tridivaṃ tathā ||
1.69.17
sa gacchandadṛśe dhīmānnandanapratimaṃ vanam |
bilvārkakhadirākīrṇaṃ kapitthadhavasaṅkulam ||
1.69.18
viṣamaṃ parvatasrastai raśmabhiśca samāvṛtam |
nirjalaṃ nirmanuṣyaṃ ca bahuyojanamāyatam ||
1.69.19
mṛgasiṃhairvṛtaṃ ghorairanyaiścāpi vanecaraiḥ |
tadvanaṃ manujavyāghraḥ sabhṛtyabalavāhanaḥ ||
1.69.20
loḍayāmāsa duṣyantaḥ sūdayanvividhānmṛgān |
bāṇagocarasamprāptāṃstatra vyāghragaṇānbahūn ||
1.69.21
pātayāmāsa duṣyanto nirbibheda ca sāyakaiḥ |
dūrasthānsāyakaiḥ kāṃścidabhinatsa narādhipaḥ ||
1.69.22
abhyāśamāgatāṃścānyānkhaḍgena nirakṛntata |
kāṃścideṇānsamājaghne śaktyā śaktimatāṃ varaḥ ||
1.69.23
gadāmaṇḍalatattvajñaścacārāmitavikramaḥ |
tomarairasibhiścāpi gadāmusalakampanaiḥ ||
1.69.24
cacāra sa vinighnanvai vanyāṃstatra mṛgadvijān |
rājñā cādbhutavīryeṇa yodhaiśca samarapriyaiḥ ||
1.69.25
loḍyamānaṃ mahāraṇyaṃ tatyajuḥ sma mṛgādhipāḥ |
tatra vidrutayūthāni hatayūthapatīni ca ||
1.69.26
mṛgayūthānyathautsukyācchabdaṃ cakrustatastataḥ |
śuṣkāścāpi nadīrgatvā jalanairāśyakarśitāḥ ||
1.69.27
vyāyāmaklāntahṛdayāḥ patanti sma vicetasaḥ |
kṣutpipāsāparītāśca śrāntāśca patitā bhuvi ||
1.69.28
kecittatra naravyāghrairabhakṣyanta bubhukṣitaiḥ |
kecidagnimathotpādya saṃsādhya ca vanecarāḥ ||
1.69.29
bhakṣayanti sma māṃsāni prakuṭya vidhivattadā |
tatra kecidgajā mattā balinaḥ śastravikṣatāḥ ||
1.69.30
saṅkocyāgrakarānbhītāḥ prādravanti sma vegitāḥ |
śakṛnmūtraṃ sṛjantaśca kṣarantaḥ śoṇitaṃ bahu ||
1.69.31
vanyā gajavarāstatra mamṛdurmanujānbahūn |
tadvanaṃ balameghena śaradhāreṇa saṃvṛtam |
vyarocata mṛgākīrṇaṃ rājñā hatamṛgādhipam ||
Other recensions (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit
Linked texts (2)
- Garuḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit