Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 1.80

Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 1.80

Language
Sanskrit

1.80.1

vaiśampāyana uvāca |
tataḥ kāvyo bhṛguśreṣṭhaḥ samanyurupagamya ha |
vṛṣaparvāṇamāsīnamityuvācāvicārayan ||

1.80.2

nādharmaścarito rājansadyaḥ phalati gauriva |
śanairāvartyamāno hi karturmūlāni kṛntati ||

1.80.3

putreṣu vā naptṛṣu vā na cedātmani paśyati |
phalatyeva dhruvaṃ pāyaṃ gurubhuktamivodare ||

1.80.4

yadaghātayithā vipraṃ kacamāṅgirasaṃ tadā |
apāpaśīlaṃ dharmajñaṃ śuśrūṣuṃ madgṛhe ratam ||

1.80.5

vadhādanarhatastasya vadhācca duhiturmama |
vṛṣaparvannibodheyaṃ tyakṣyāmi tvāṃ sabāndhavam |
sthātuṃ tvadviṣaye rājanna śakṣyāmi tvayā saha ||

1.80.6

aho māmabhijānāsi daitya mithyāpralāpitanam |
yathemamātmano doṣaṃ na niyacchāsyupekṣase ||

1.80.7

vṛṣaparvovāca |
nādharmaṃ na mṛṣāvādaṃ tvayi jānāmi bhārgava |
tvayi dharmaśca satyaṃ ca tatprasīdatu no bhavān ||

1.80.8

yadyasmānapahāya tvamito gacchasi bhārgava |
samudraṃ sampravekṣyāmi nānyadasti parāyaṇam ||

1.80.9

śukra uvāca |
samudraṃ praviśadhvaṃ vā diśo vā dravatāsurāḥ |
duhiturnā priyaṃ sohuṃ śakto'haṃ dayitā hi me ||

1.80.10

prasādyatāṃ devayānī jīvitaṃ yatra me sthitam |
yogakṣemakaraste'hamindrasyeva bṛhaspatiḥ ||

1.80.11

vṛṣaparvovāca |
yatkiñcidasurendrāṇāṃ vidyate vasu bhārgava |
bhuvi hastigavāśvaṃ ca tasya tvaṃ mama ceścaraḥ ||

1.80.12

śukra uvāca |
yatkiñcidasti draviṇaṃ daityendrāṇāṃ mahāsura |
tasyeśvaro'smi yadyeṣā devayānī prasādyatām ||

1.80.13

vaiśampāyana uvāca |
evamuktastathetyāha vṛṣaparvā mahākaviḥ |
devayānyantikaṃ gatvā tamarthaṃ prāha bhārgavaḥ ||

1.80.14

devayānyuvāca |
yadi tvamīśvarastāta rājño vittasya bhārgava |
nābhijānāmi tatte'haṃ rājā tu vadatu svayam ||

1.80.15

vṛṣaparvovāca |
yaṃ kāmamabhikāmā'si devayāni śucismite |
tatte'haṃ sampradāsyāmi yadi vāpi hi durlabham ||

1.80.16

devayānyuvāca |
dāsīṃ kanyāsahasreṇa śarmiṣṭhāmabhikāmaye |
anu māṃ tatra gacchetsā yatra dadyācca me pitā ||

1.80.17

vṛṣaparvovāca |
uttiṣṭha tvaṃ gaccha dhātri śarmiṣṭhāṃ śīghramānaya |
yaṃ ca kāmayate kāmaṃ devayānī karotu tam ||

1.80.18

vaiśampāyana uvāca |
tato dhātrī tatra gatvā śarmiṣṭhāṃ vākyamabravīt |
uttiṣṭha bhadre śarmiṣṭhe jñātīnāṃ sukhamāvaha ||

1.80.19

tyajati brāhmaṇaḥ śiṣyāndevayānyā pracoditaḥ |
sāyaṃ kāmayate kāṃ sa kāryo'dya tvayā'naghe ||

1.80.20

yaṃ sā kāmayate kāmaṃ karavāṇyahamadya tam |
yadyevamāhvayecchukro devayānīkṛte hi mām |
maddoṣānmā'gamacchukro devayānī ca matkṛte ||

1.80.21

vaiśampāyana uvāca |
tataḥ kanyāsahasreṇa vṛtā śibikayā tadā |
piturniyogāttvaritā niścakrāma purottamāt ||

1.80.22

śarmiṣṭhovāca |
ahaṃ dāsīsahasreṇa dāsī te paricārikā |
anu tvāṃ tatra yāsyāmi yatra dāsyati te pitā ||

1.80.23

devayānyuvāca |
stuvato duhitā'haṃ te yācataḥ pratigṛhṇataḥ |
stūyamānasya duhitā kathaṃ dāsī bhaviṣyasi ||

1.80.24

śarmiṣṭhovāca |
yena kenacidārtānāṃ jñātīnāṃ sukhamāvahet |
atastvāmanuyāsyāmi tatra dāsyati te pitā ||

1.80.25

vaiśampāyana uvāca |
pratiśrute dāsabhāve duhitrā vṛṣaparvaṇaḥ |
devayānī nṛpaśreṣṭha pitaraṃ vākyamabravīt ||

1.80.26

devayānyuvāca |
praviśāmi puraṃ tāta tuṣṭā'smi dvijasattama |
amoghaṃ tava vijñānamasti vidyā balaṃ ca te ||

1.80.27

vaiśampāyana uvāca |
evamukto duhitrā sa dvijaśreṣṭho mahāyaśāḥ |
praviveśa puraṃ hṛṣṭaḥ pūjitaḥ sarvadānaivaḥ ||

Commentaries (5)

Other recensions (1)

Linked texts (1)