The Great Epic of the Bhārata dynasty 1.82
Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 1.82
- Language
- Sanskrit
1.82.1
vaiśampāyana uvāca |
yayātiḥ svapuraṃ prāpya mahendrapurasannibham |
praviśyāntaḥpuraṃ tatra devayānīṃ nyaveśayat ||
1.82.2
devayānyāścānumate sutāṃ tāṃ vṛṣaparvaṇaḥ |
aśokavanikābhyāśe gṛhaṃ kṛtvā nyaveśayat ||
1.82.3
vṛtāṃ dāsīsahasreṇa śarmiṣṭhāṃ vārṣaparvaṇīm |
vāsobhirannapānaiśca saṃvibhajya susatkṛtām ||
1.82.4
devayānyā tu sahitaḥ sa nṛpo nahuṣātmajaḥ |
vijahāra bahūnabdāndevavanmuditaḥ sukhī ||
1.82.5
ṛtukāle tu samprāpte devayānī varāṅganā |
lebhe garbhaṃ prathamataḥ kumāraṃ ca vyajāyata ||
1.82.6
gate varṣasahasre tu śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī |
dadarśa yauvanaṃ prāptā ṛtuṃ sā cānvacintayat ||
1.82.7
ṛtukālasya samprāpto na ca me'sti patirvṛtaḥ |
kiṃ prāptaṃ kiṃ nu kartavyaṃ kiṃ vā kṛtvā sukhaṃ bhavet ||
1.82.8
devayānī prajātā'sau vṛthā'haṃ prāptayauvanā |
yathā tayā vṛto bhartā tathaivāhaṃ vṛṇomi tam ||
1.82.9
rājñā putraphalaṃ deyamiti me niścitā matiḥ |
apīdānīṃ sa dharmātmā iyānme darśanaṃ rahaḥ ||
1.82.10
atha niṣkramya rājā'sau tasminkāle yadṛcchayā |
aśokavanikābhyāśe śarmiṣṭhāṃ prekṣya dhīṣṭhitaḥ ||
1.82.11
tamekaṃ rahite dṛṣṭvā śarmiṣṭhā cāruhāsinī |
pratyudgamyāñjaliṃ kṛtvā rājānaṃ vākyamabravīt ||
1.82.12
śarmiṣṭhovāca |
somasyendrasya viṣṇorvā yamasya varuṇasya vā |
tava vā nāhuṣagṛhe kaḥ striyaṃ draṣṭumarhati ||
1.82.13
rūpābhijanaśīlairhi tvaṃ rājanvettha māṃ sadā |
sā tvāṃ yāce prasādyāhamṛtuṃ dehi narādhipa ||
1.82.14
yayātiruvāca |
vedmi tvāṃ śīlasampannāṃ daityakanyāmaninditām |
rūpaṃ ca te na paśyāmi sūcyagramapi ninditam ||
1.82.15
abravīduśanā kāvyo devayānīṃ yadā'vaham |
neyamāhvayitavyā te śayane vārṣaparvaṇī ||
1.82.16
śarmiṣṭhovāca |
na narmayuktaṃ vacanaṃ hinasti na strīṣu rājanna vivāhakāle |
prāṇātyaye sarvadhanāpahāre pañcānṛtānyāhurapātakāni ||
1.82.17
pṛṣṭaṃ tu sākṣye pravadantamanyathā vadanti mithyā patitaṃ narendra |
ekārthatāyāṃ tu samāhitāyāṃ mithyā vadantaṃ tvanṛtaṃ hinasti ||
1.82.18
yayātiruvāca |
rājā pramāṇaṃ bhūtānāṃ sa naśyeta mṛṣā vadan |
arthakṛcchramapi prāpya na mithyā kartumutsahe ||
1.82.19
śarmiṣṭhovāca |
samāvetau mato rājanpatiḥ sakhyāśca yaḥ patiḥ |
samaṃ vivāhamityāhuḥ sakhyā me'si vṛtaḥ patiḥ ||
1.82.20
yayātiruvāca |
dātavyaṃ yācamānebhya iti me vratamāhitam |
tvaṃ ca yācasi māṃ kāmaṃ brūhi kiṃ karavāṇi te ||
1.82.21
śarmiṣṭhovāca |
adharmātpāhi māṃ rājandharmaṃ ca pratipādaya |
tvatto'patyavatī loke careyaṃ dharmamuttamam ||
1.82.22
traya evādhanā rājanbhāryā dāsastathā sutaḥ |
yatte samadhigacchanti yasyaite tasya taddhanam ||
1.82.23
devayānyā bhujiṣyā'smi vaśyā ca tava bhārgavī |
sā cāhaṃ ca tvayā rājanbhajanīye bhajasva mām ||
1.82.24
vaiśampāyana uvāca |
evamuktastu rājā sa tathyamityabhijajñivān |
pūjayāmāsa śarmiṣṭhāṃ dharmaṃ ca pratyapādayat ||
1.82.25
sa samāgamya śarmiṣṭhāṃ yathākāmamavāpya ca |
anyonyaṃ cābhisampūjya jagmatustau yathāgatam ||
1.82.26
tasminsamāgame subhrūḥ śarmiṣṭhā cāruhāsinī |
lebhe garbhaṃ prathamatastasmānnṛpatisattamāt ||
1.82.27
prayajñe ca tataḥ kāle rājanrājīvalocanā |
kumāraṃ devagarbhābha rājīvanibhalocanam ||
Other recensions (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit