Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 1.82

Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 1.82

Language
Sanskrit

1.82.1

vaiśampāyana uvāca |
yayātiḥ svapuraṃ prāpya mahendrapurasannibham |
praviśyāntaḥpuraṃ tatra devayānīṃ nyaveśayat ||

1.82.2

devayānyāścānumate sutāṃ tāṃ vṛṣaparvaṇaḥ |
aśokavanikābhyāśe gṛhaṃ kṛtvā nyaveśayat ||

1.82.3

vṛtāṃ dāsīsahasreṇa śarmiṣṭhāṃ vārṣaparvaṇīm |
vāsobhirannapānaiśca saṃvibhajya susatkṛtām ||

1.82.4

devayānyā tu sahitaḥ sa nṛpo nahuṣātmajaḥ |
vijahāra bahūnabdāndevavanmuditaḥ sukhī ||

1.82.5

ṛtukāle tu samprāpte devayānī varāṅganā |
lebhe garbhaṃ prathamataḥ kumāraṃ ca vyajāyata ||

1.82.6

gate varṣasahasre tu śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī |
dadarśa yauvanaṃ prāptā ṛtuṃ sā cānvacintayat ||

1.82.7

ṛtukālasya samprāpto na ca me'sti patirvṛtaḥ |
kiṃ prāptaṃ kiṃ nu kartavyaṃ kiṃ vā kṛtvā sukhaṃ bhavet ||

1.82.8

devayānī prajātā'sau vṛthā'haṃ prāptayauvanā |
yathā tayā vṛto bhartā tathaivāhaṃ vṛṇomi tam ||

1.82.9

rājñā putraphalaṃ deyamiti me niścitā matiḥ |
apīdānīṃ sa dharmātmā iyānme darśanaṃ rahaḥ ||

1.82.10

atha niṣkramya rājā'sau tasminkāle yadṛcchayā |
aśokavanikābhyāśe śarmiṣṭhāṃ prekṣya dhīṣṭhitaḥ ||

1.82.11

tamekaṃ rahite dṛṣṭvā śarmiṣṭhā cāruhāsinī |
pratyudgamyāñjaliṃ kṛtvā rājānaṃ vākyamabravīt ||

1.82.12

śarmiṣṭhovāca |
somasyendrasya viṣṇorvā yamasya varuṇasya vā |
tava vā nāhuṣagṛhe kaḥ striyaṃ draṣṭumarhati ||

1.82.13

rūpābhijanaśīlairhi tvaṃ rājanvettha māṃ sadā |
sā tvāṃ yāce prasādyāhamṛtuṃ dehi narādhipa ||

1.82.14

yayātiruvāca |
vedmi tvāṃ śīlasampannāṃ daityakanyāmaninditām |
rūpaṃ ca te na paśyāmi sūcyagramapi ninditam ||

1.82.15

abravīduśanā kāvyo devayānīṃ yadā'vaham |
neyamāhvayitavyā te śayane vārṣaparvaṇī ||

1.82.16

śarmiṣṭhovāca |
na narmayuktaṃ vacanaṃ hinasti na strīṣu rājanna vivāhakāle |
prāṇātyaye sarvadhanāpahāre pañcānṛtānyāhurapātakāni ||

1.82.17

pṛṣṭaṃ tu sākṣye pravadantamanyathā vadanti mithyā patitaṃ narendra |
ekārthatāyāṃ tu samāhitāyāṃ mithyā vadantaṃ tvanṛtaṃ hinasti ||

1.82.18

yayātiruvāca |
rājā pramāṇaṃ bhūtānāṃ sa naśyeta mṛṣā vadan |
arthakṛcchramapi prāpya na mithyā kartumutsahe ||

1.82.19

śarmiṣṭhovāca |
samāvetau mato rājanpatiḥ sakhyāśca yaḥ patiḥ |
samaṃ vivāhamityāhuḥ sakhyā me'si vṛtaḥ patiḥ ||

1.82.20

yayātiruvāca |
dātavyaṃ yācamānebhya iti me vratamāhitam |
tvaṃ ca yācasi māṃ kāmaṃ brūhi kiṃ karavāṇi te ||

1.82.21

śarmiṣṭhovāca |
adharmātpāhi māṃ rājandharmaṃ ca pratipādaya |
tvatto'patyavatī loke careyaṃ dharmamuttamam ||

1.82.22

traya evādhanā rājanbhāryā dāsastathā sutaḥ |
yatte samadhigacchanti yasyaite tasya taddhanam ||

1.82.23

devayānyā bhujiṣyā'smi vaśyā ca tava bhārgavī |
sā cāhaṃ ca tvayā rājanbhajanīye bhajasva mām ||

1.82.24

vaiśampāyana uvāca |
evamuktastu rājā sa tathyamityabhijajñivān |
pūjayāmāsa śarmiṣṭhāṃ dharmaṃ ca pratyapādayat ||

1.82.25

sa samāgamya śarmiṣṭhāṃ yathākāmamavāpya ca |
anyonyaṃ cābhisampūjya jagmatustau yathāgatam ||

1.82.26

tasminsamāgame subhrūḥ śarmiṣṭhā cāruhāsinī |
lebhe garbhaṃ prathamatastasmānnṛpatisattamāt ||

1.82.27

prayajñe ca tataḥ kāle rājanrājīvalocanā |
kumāraṃ devagarbhābha rājīvanibhalocanam ||

Other recensions (1)