The Great Epic of the Bhārata dynasty 1.87

Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 1.87

vaiśampāyana uvāca |
svargataḥ sa tu rājendro nivasandeva veśmani |
pūjitastridaśaiḥ sādhyairmarudbhirvasubhistathā ||

devalokaṃ brahmalokaṃ sañcaranpuṇyakṛdvaśī |
avasatpṛthivīpālo dīrghakālamiti śrutiḥ ||

sa kadācinnṛpaśreṣṭho yayātiḥ śakramāgamat |
kathānte tatra śakreṇa sa pṛṣṭaḥ pṛthivīpatiḥ ||

śakra uvāca |
yadā sa pūrustava rūpeṇa rājañjarāṃ gṛhītvā pracacāra bhūmau |
tadā ca rājyaṃ sampradāyaiva tasmai tvayā kimuktaḥ kathayeha satyam ||

yayātiruvāca |
gaṅgāyamunayormadhye kṛtsno'yaṃ viṣayastava |
madhye pṛthivyāstvaṃ rājā bhrātaro'ntyādhipāstava ||

akrodhanaḥ krodhanebhyo viśiṣṭastathā titikṣuratitikṣorviśiṣṭaḥ |
amānuṣebhyo mānuṣāśca pradhānā vidvāṃstathaivāviduṣaḥ pradhānaḥ ||

ākruśyamāno nākrośenmanyureva titikṣataḥ |
ākroṣṭāraṃ nirdahati sukṛtaṃ cāsya vindati ||

nāruntudaḥ syānna nṛśaṃsavādī na hīnataḥ paramabhyādadīta |
yayā'sya vācā para udvijeta na tāṃ vadeduṣatīṃ pāpalokyām ||

aruntudaṃ puruṣaṃ tīkṣṇavācaṃ vākkaṇṭakairvitudantaṃ manuṣyan |
vidyādalakṣmīkatamaṃ janānāṃ mukhe nibaddhāṃ nirṛtiṃ vahantam ||

sadbhiḥ purastādabhipūjitaḥ syātsadbhistathā pṛṣṭhato rakṣitaḥ syāt |
sadā'satāmativādāṃstitikṣetsatāṃ vṛttaṃ cādadītāryavṛttaḥ ||

vāksāyakā vadanānniṣpatanti yairāhataḥ śocati rātryahāni |
parasya ye marmasu te patanti tānpaṇḍito nāvasṛjetpareṣu ||

nahīdṛśaṃ saṃvananaṃ triṣu lokeṣu vidyate |
dayā maitrī ca bhūteṣu dānaṃ ca madhurā ca vāk ||

tasmātsāntvaṃ sadā vācyaṃ na vācyaṃ paruṣaṃ kvacit |
pūjyānsampūjayeddadyānna ca yācetkadācana ||

Other recensions (1)