The Great Epic of the Bhārata dynasty 12.188
Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 12.188
- Language
- Sanskrit
12.188.1
bhṛguruvāca |
asṛjadbrāhmaṇāneva pūrvaṃ brahmā prajāpatīn |
ātmatejobhinirvṛttān bhāskarāgnisamaprabhān ||
12.188.2
tataḥ satyaṃ ca dharmaṃ ca tapo brahma ca śāśvatam |
ācāraṃ caiva śaucaṃ ca svargāya vidadhe prabhuḥ ||
12.188.3
deva-dānava-gandharvā daityāsura-mahoragāḥ |
yakṣa-rākṣasa-nāgāśca piśācā manujāstathā ||
12.188.4
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiṣyāḥ śūdrāśca dvijasattama |
ye cānye bhūtasaṅghānāṃ varṇāstāṃścāpi nirmame ||
12.188.5
brāhmaṇānāṃ sito varṇaḥ kṣatriyāṇāṃ tu lohitaḥ |
vaiśyānāṃ pītako varṇaḥ śūdrāṇāmasitastathā ||
12.188.6
bharadvāja uvāca |
cāturvarṇyasya varṇena yadi varṇo vibhidyate |
sarveṣāṃ khalu varṇānāṃ dṛśyate varṇasaṅkaraḥ ||
12.188.7
kāmaḥ krodho bhayaṃ lobhaḥ śokaścintā kṣudhā śramaḥ |
sarveṣāṃ naḥ prabhavati kasmādvarṇo vibhidyate ||
12.188.8
svedamūtrapurīṣāṇi śleṣmā pittaṃ saśoṇitam |
tanuḥ kṣarati sarveṣāṃ kasmādvarṇo vibhajyate ||
12.188.9
jaṅgamānāmasaṅkhyeyāḥ sthāvarāṇāṃ ca jātayaḥ |
teṣāṃ vividhavarṇānāṃ kuto varṇaviniścayaḥ ||
12.188.10
bhṛguruvāca |
na viśeṣo'sti varṇānāṃ sarvaṃ brāhmamidaṃ jagat |
brahmaṇā pūrvasṛṣṭaṃ hi karmabhirvarṇatāṃ gatam ||
12.188.11
kāmabhogapriyāstīkṣṇāḥ krodhanāḥ priyasāhasāḥ |
tyaktasvadharmā raktāṅgāste dvijāḥ kṣatratāṃ gatāḥ ||
12.188.12
gobhyo vṛttiṃ samāsthāya pītāḥ kṛṣyupajīvinaḥ |
svadharmānnānutiṣṭhanti te dvijā vaiśyatāṃ gatāḥ ||
12.188.13
hiṃsānṛtapriyā lubdhāḥ sarvakarmopajīvinaḥ |
kṛṣṇāḥ śaucaparibhraṣṭāste dvijāḥ śūdratāṃ gatāḥ ||
12.188.14
ityetaiḥ karmabhirvyastā dvijā varṇāntaraṃ gatāḥ |
dharmo yajñakriyā teṣāṃ nityaṃ na pratiṣidhyate ||
12.188.15
ityete caturo varṇā yeṣāṃ brāhmī sarasvatī |
vihitā brahmaṇā pūrvaṃ lobhāttvajñānatāṃ gatāḥ ||
12.188.16
brāhmaṇā brahmatantrasthāstapasteṣāṃ na naśyati |
brahma dhārayatāṃ nityaṃ vratāni niyamāṃstathā ||
12.188.17
brahma caiva paraṃ sṛṣṭaṃ ye na jānanti te'dvijāḥ |
teṣāṃ bahuvidhāstvanyāstatra tatra hi jātayaḥ ||
12.188.18
piśācā rākṣasāḥ pretā vividhā mlecchajātayaḥ |
praṇaṣṭajñānavijñānāḥ svacchandācāraceṣṭitāḥ ||
12.188.19
prajā brāhmaṇapasaṃskārāḥ svakarmakṛtaniścayāḥ |
ṛṣibhiḥ svena tapasā sṛjyante cāpare'paraiḥ ||
12.188.20
ādidevasamudbhūtā brahmamūlākṣayā'vyayā |
sā sṛṣṭirmānasī nāma dharmatantraparāyaṇā ||
Other recensions (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit
Linked texts (1)
- Nāradapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit