Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 13.43

Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 13.43

Language
Sanskrit

13.43.1

bhīṣma uvāca | tamāgatamabhiprekṣya śiṣyaṃ vākyamathābravīt |
devaśarmā mahātejā yattacchṛṇu janādhipa ||

13.43.2

devaśarmovāca |
kiṃ te vipula dṛṣṭaṃ vai tasmin śiṣya mahāvane |
te tvāṃ jānanti vipula ātmā ca rucireva ca ||

13.43.3

vipula uvāca |
brahmarṣe mithunaṃ kiṃ tatke ca te puruṣā vibho |
ye māṃ jānanti tattvena yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi ||

13.43.4

devaśarmovāca |
yadvai tanmithunaṃ brahmannahorātraṃ hi viddhi tat |
cakravatparivarteta tatte jānāti duṣkṛtam ||

13.43.5

ye ca te puruṣā vipra akṣairdīvyanti hṛṣṭavat |
ṛtūṃstānabhijānīhi te te jānanti duṣkṛtam ||

13.43.6

na māṃ kaścidvijānīta iti kṛtvā na viśvaset |
naro rahasi pāpātmā pāpakaṃ karma vai dvija ||

13.43.7

kurvāṇaṃ hi naraṃ karma pāpaṃ rahasi sarvadā |
paśyanti ṛtavaścāpi tathā dinaniśepyuta ||

13.43.8

tathaiva hi bhaveyuste lokāḥ pāpakṛto yathā |
kṛtvā nācakṣataḥ karma mama tacca yathākṛtam ||

13.43.9

te tvāṃ harṣasmitaṃ dṛṣṭvā guroḥ karmānivedakam |
smārayantastathā prāhuste yathā śrutavān bhavān ||

13.43.10

ahorātraṃ vijānāti ṛtavaścāpi nityaśaḥ |
puruṣe pāpakaṃ karma śubhaṃ vā śubhakarmiṇaḥ ||

13.43.11

tattvayā mama yatkarma vyabhicārādbhayātmakam |
nākhyātamiti jānantaste tvāmāhustathā dvija ||

13.43.12

tenaiva hi bhaveyuste lokāḥ pāpakṛto yathā |
kṛtvā nācakṣataḥ karma mama yacca tvayā kṛtam ||

13.43.13

tvayāśakyā ca durvṛttyā rakṣituṃ pramadā dvija |
na ca tvaṃ kṛtavān kiñcidataḥ prīto'smi tena te ||

13.43.14

yadi tvahaṃ tvāṃ durvṛttamadrākṣaṃ dvijasattama |
śapeyaṃ tvāmahaṃ krodhānna me'trāsti vicāraṇā ||

13.43.15

sajjanti puruṣe nāryaḥ puṃsāṃ so'rthaśca puṣkalaḥ |
anyathā rakṣataḥ śāpo'bhaviṣyatte matiśca me ||

13.43.16

rakṣitā ca tvayā putra mama cāpi niveditā |
ahaṃ te prītimāṃstāta svasthaḥ svargaṃ gamiṣyasi ||

13.43.17

ityuktvā vipulaṃ prīto devaśarmā mahānṛṣiḥ |
mumoda svargamāsthāya sahabhāryaḥ saśiṣyakaḥ ||

13.43.18

idamākhyātavāṃścāpi mamākhyānaṃ mahāmuniḥ |
mārkaṇḍeyaḥ purā rājan gaṅgākūle kathāntare ||

13.43.19

tasmādbravīmi pārtha tvāṃ striyo rakṣyāḥ sadaiva ca |
ubhayaṃ dṛśyate tāsu satataṃ sādhvasādhu ca ||

13.43.20

striyaḥ sādhyo mahābhāgāḥ sammatā lokamātaraḥ |
dhārayanti mahīṃ rājannimāṃ savanakānanām ||

13.43.21

asādhvyaścāpi durvṛttāḥ kulaghnāḥ pāpaniścayāḥ |
vijñeyā lakṣaṇairduṣṭaiḥ svagātrasahajairnṛpa ||

13.43.22

evametāsu rakṣā vai śakyā kartuṃ mahātmabhiḥ |
anyathā rājaśārdūla na śakyā rakṣituṃ striyaḥ ||

13.43.23

etā hi manujavyāghra tīkṣṇāstīkṣṇaparākramāḥ |
nāsāmasti priyo nāma maithune saṅgameti yaḥ ||

13.43.24

etāḥ kṛtyāśca kāryāśca kṛtāśca bharatarṣabha |
na caikasmin ramantyetāḥ puruṣe pāṇḍunandana ||

13.43.25

nāsāṃ sneho naraiḥ kāryastathaiverṣyā janeśvara |
khedamāsthāya bhuñjīta dharmamāsthāya caiva ha ||

13.43.26

nihanyādanyathākurvannaraḥ kauravanandana |
sarvathā rājaśārdūla muktiḥ sarvatra pujyate ||

13.43.27

tenaikena tu rakṣā vai vipulena kṛtā striyāḥ |
nānyaḥ śaktastriloke'smin rakṣituṃ nṛpa yoṣitam ||

Commentaries (5)

Other recensions (1)