The Great Epic of the Bhārata dynasty 13.82
Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 13.82
- Language
- Sanskrit
13.82.1
yudhiṣṭhira uvāca | mayā gavāṃ purīṣaṃ vai śriyā juṣṭamiti śrutam |
etadicchāmyahaṃ śrotuṃ saṃśayo'tra pitāmaha ||
13.82.2
bhīṣma uvāca | atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam |
gobhirnṛpeha saṃvādaṃ śriyā bharatasattama ||
13.82.3
śrīḥ kṛtveha vapuḥ kāntaṃ gomadhyeṣu viveśa ha |
gāvo'tha vismitāstasyā dṛṣṭvā rūpasya sampadam ||
13.82.4
gāva ūcuḥ |
kā'si devi kuto vā tvaṃ rūpeṇāpratimā bhuvi |
vismitāḥ sma mahābhāge tava rūpasya sampadā ||
13.82.5
icchāma tvāṃ vayaṃ jñātuṃ kā tvaṃ kva ca gamiṣyasi |
tattvena varavarṇā me sarvametadbravīhi naḥ ||
13.82.6
śrīruvāca |
lokakāntāsmi bhadraṃ vaḥ śrīrnāmā'haṃ pariśrutā |
mayā daityāḥ parityaktā vinaṣṭāḥ śāśvatīḥ samāḥ ||
13.82.7
mayā'bhipannā devāśca modante śāśvatīḥ samāḥ |
indro vivasvānsomaśca viṣṇurāpo'gnireva ca ||
13.82.8
mayābhipannāḥ sidhyante ṛṣayo devatāstathā |
yānnāviśāmyahaṃ gāvaste vinaśyanti sarvaśaḥ ||
13.82.9
dharmaścārthaśca kāmaśca mayā juṣṭāḥ sukhānvitāḥ |
evamprabhāvāṃ māṃ gāvo vijānīta sukhapradāḥ ||
13.82.10
icchāmi cāpi yuṣmāsu vastuṃ sarvāsu nityadā |
āgatya prārthaye yuṣmāñchrījuṣṭā bhavatā'tha vai ||
13.82.11
gāva ūcuḥ |
adhruvā capalā ca tvaṃ sāmānyā bahubhiḥ saha |
na tvāmicchāma bhadraṃ te gamyatāṃ yatra raṃsyase ||
13.82.12
vapuṣmantyo vayaṃ sarvāḥ kimasmākaṃ tvayādya vai |
yatheṣṭaṃ gamyatāṃ tatra kṛtakāryā vayaṃ tvayā ||
13.82.13
śrīruvāca |
kimetadvaḥ kṣamaṃ gāvo yanmāṃ nehābhinandatha |
na māṃ samprati gṛhṇīdhvaṃ kasmādvai durlabhāṃ satīm ||
13.82.14
satyaṃ ca lokavādo'yaṃ loke carati suvratāḥ |
svayaṃ prāpte paribhavo bhavatīti viniścayaḥ ||
13.82.15
mahadugraṃ tapaḥ kṛtvā māṃ niṣevanti mānavāḥ |
devadānavagandharvāḥ piśācoragarākṣasāḥ ||
13.82.16
prabhāva eṣa vo gāvaḥ pratigṛhṇīta māmiha |
nāvamanyā hyahaṃ saumyāstrailokye sacarācare ||
13.82.17
gāva ūcuḥ |
nāvamanyāmahe devi na tvāṃ paribhavāmahe |
adhruvā calacittā'si tatastvāṃ varjayāmahe ||
13.82.18
bahunā ca kimuktena gamyatāṃ yatra vāñcchasi |
vapuṣmantyo vayaṃ sarvāḥ kimasmākaṃ tvayā'naghe ||
13.82.19
śrīruvāca |
avajñātā bhaviṣyāmi sarvalokasya mānadāḥ |
pratyākhyānena yuṣmākaṃ prasādaḥ kriyatāṃ mama ||
13.82.20
mahābhāgā bhavatyo vai śaraṇyāḥ śaraṇāgatām |
paritrāyantu māṃ nityaṃ bhajamānāmaninditām ||
13.82.21
mānanāmahamicchāmi bhavatyaḥ satataṃ śivāḥ |
apyekāṅgeṣvadho vastumicchāmi ca sukutsite ||
13.82.22
na vo'sti kutsitaṃ kiñcidaṅgeṣvālakṣyatenaghāḥ |
puṇyāḥ pavitrāḥ subhagā mamādeśaṃ prayacchatha ||
13.82.23
vaseyaṃ yatra vo dehe tanme vyākhyātumarhatha |
evamuktāstato gāvaḥ śubhāḥ karuṇavatsalāḥ |
sammantrya sahitāḥ sarvāḥ śriyamūcurnarādhipa ||
13.82.24
avaśyaṃ mānanā kāryā tavāsmābhiryaśasvini |
śakṛnmūtre nivasa tvaṃ puṇyametaddhi naḥ śubhe ||
13.82.25
śrīruvāca |
diṣṭyā prasādo yuṣmābhiḥ kṛto me'nugrahātmakaḥ |
evaṃ bhavatu bhadraṃ vaḥ pūjitāsmi sukhapradāḥ ||
13.82.26
evaṃ kṛtvā tu samayaṃ śrīrgobhiḥ saha bhārata |
paśyantīnāṃ tatastāsāṃ tatraivāntaradhīyata ||
13.82.27
evaṃ gośakṛtaḥ putra māhātmyaṃ te'nuvarṇitam |
māhātmyaṃ ca gavāṃ bhūyaḥ śrūyatāṃ gadato mama ||
Other recensions (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit