Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 13.82

Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 13.82

Language
Sanskrit

13.82.1

yudhiṣṭhira uvāca | mayā gavāṃ purīṣaṃ vai śriyā juṣṭamiti śrutam |
etadicchāmyahaṃ śrotuṃ saṃśayo'tra pitāmaha ||

13.82.2

bhīṣma uvāca | atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam |
gobhirnṛpeha saṃvādaṃ śriyā bharatasattama ||

13.82.3

śrīḥ kṛtveha vapuḥ kāntaṃ gomadhyeṣu viveśa ha |
gāvo'tha vismitāstasyā dṛṣṭvā rūpasya sampadam ||

13.82.4

gāva ūcuḥ |
kā'si devi kuto vā tvaṃ rūpeṇāpratimā bhuvi |
vismitāḥ sma mahābhāge tava rūpasya sampadā ||

13.82.5

icchāma tvāṃ vayaṃ jñātuṃ kā tvaṃ kva ca gamiṣyasi |
tattvena varavarṇā me sarvametadbravīhi naḥ ||

13.82.6

śrīruvāca |
lokakāntāsmi bhadraṃ vaḥ śrīrnāmā'haṃ pariśrutā |
mayā daityāḥ parityaktā vinaṣṭāḥ śāśvatīḥ samāḥ ||

13.82.7

mayā'bhipannā devāśca modante śāśvatīḥ samāḥ |
indro vivasvānsomaśca viṣṇurāpo'gnireva ca ||

13.82.8

mayābhipannāḥ sidhyante ṛṣayo devatāstathā |
yānnāviśāmyahaṃ gāvaste vinaśyanti sarvaśaḥ ||

13.82.9

dharmaścārthaśca kāmaśca mayā juṣṭāḥ sukhānvitāḥ |
evamprabhāvāṃ māṃ gāvo vijānīta sukhapradāḥ ||

13.82.10

icchāmi cāpi yuṣmāsu vastuṃ sarvāsu nityadā |
āgatya prārthaye yuṣmāñchrījuṣṭā bhavatā'tha vai ||

13.82.11

gāva ūcuḥ |
adhruvā capalā ca tvaṃ sāmānyā bahubhiḥ saha |
na tvāmicchāma bhadraṃ te gamyatāṃ yatra raṃsyase ||

13.82.12

vapuṣmantyo vayaṃ sarvāḥ kimasmākaṃ tvayādya vai |
yatheṣṭaṃ gamyatāṃ tatra kṛtakāryā vayaṃ tvayā ||

13.82.13

śrīruvāca |
kimetadvaḥ kṣamaṃ gāvo yanmāṃ nehābhinandatha |
na māṃ samprati gṛhṇīdhvaṃ kasmādvai durlabhāṃ satīm ||

13.82.14

satyaṃ ca lokavādo'yaṃ loke carati suvratāḥ |
svayaṃ prāpte paribhavo bhavatīti viniścayaḥ ||

13.82.15

mahadugraṃ tapaḥ kṛtvā māṃ niṣevanti mānavāḥ |
devadānavagandharvāḥ piśācoragarākṣasāḥ ||

13.82.16

prabhāva eṣa vo gāvaḥ pratigṛhṇīta māmiha |
nāvamanyā hyahaṃ saumyāstrailokye sacarācare ||

13.82.17

gāva ūcuḥ |
nāvamanyāmahe devi na tvāṃ paribhavāmahe |
adhruvā calacittā'si tatastvāṃ varjayāmahe ||

13.82.18

bahunā ca kimuktena gamyatāṃ yatra vāñcchasi |
vapuṣmantyo vayaṃ sarvāḥ kimasmākaṃ tvayā'naghe ||

13.82.19

śrīruvāca |
avajñātā bhaviṣyāmi sarvalokasya mānadāḥ |
pratyākhyānena yuṣmākaṃ prasādaḥ kriyatāṃ mama ||

13.82.20

mahābhāgā bhavatyo vai śaraṇyāḥ śaraṇāgatām |
paritrāyantu māṃ nityaṃ bhajamānāmaninditām ||

13.82.21

mānanāmahamicchāmi bhavatyaḥ satataṃ śivāḥ |
apyekāṅgeṣvadho vastumicchāmi ca sukutsite ||

13.82.22

na vo'sti kutsitaṃ kiñcidaṅgeṣvālakṣyatenaghāḥ |
puṇyāḥ pavitrāḥ subhagā mamādeśaṃ prayacchatha ||

13.82.23

vaseyaṃ yatra vo dehe tanme vyākhyātumarhatha |
evamuktāstato gāvaḥ śubhāḥ karuṇavatsalāḥ |
sammantrya sahitāḥ sarvāḥ śriyamūcurnarādhipa ||

13.82.24

avaśyaṃ mānanā kāryā tavāsmābhiryaśasvini |
śakṛnmūtre nivasa tvaṃ puṇyametaddhi naḥ śubhe ||

13.82.25

śrīruvāca |
diṣṭyā prasādo yuṣmābhiḥ kṛto me'nugrahātmakaḥ |
evaṃ bhavatu bhadraṃ vaḥ pūjitāsmi sukhapradāḥ ||

13.82.26

evaṃ kṛtvā tu samayaṃ śrīrgobhiḥ saha bhārata |
paśyantīnāṃ tatastāsāṃ tatraivāntaradhīyata ||

13.82.27

evaṃ gośakṛtaḥ putra māhātmyaṃ te'nuvarṇitam |
māhātmyaṃ ca gavāṃ bhūyaḥ śrūyatāṃ gadato mama ||

Other recensions (1)