The Great Epic of the Bhārata dynasty 13.86
Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 13.86
- Language
- Sanskrit
13.86.1
yudhiṣṭhira uvāca | uktāḥ pitāmaheneha suvarṇasya vidhānataḥ |
vistareṇa pradānasya ye guṇāḥ śrutilakṣaṇāḥ ||
13.86.2
yattu kāraṇamutpatteḥ suvarṇasya prakīrtitam |
sa kathaṃ tārakaḥ prāpto nidhanaṃ tadbravīhi me ||
13.86.3
uktaṃ sa daivatānāṃ hi avadhya iti pārthiva |
kathaṃ tasyābhavanmṛtyurvistareṇa prakīrtaya ||
13.86.4
etadicchāmyahaṃ śrotuṃ tvattaḥ kurukulodvaha |
kātsnyaina tārakavadhaṃ paraṃ kautūhalaṃ hi me ||
13.86.5
bhīṣma uvāca | vipannakṛtyā rājendra devatā ṛṣayastathā |
kṛttikāścodayāmāsurapatyabharaṇāya vai ||
13.86.6
na devatānāṃ kāciddhi samarthā jātavedasaḥ |
etā hi śaktāstaṃ garbhaṃ sandhārayitumojasā ||
13.86.7
ṣaṇṇāṃ tāsāṃ tataḥ prītaḥ pāvako garbhadhāraṇāt |
svena tejovisargeṇa vīryeṇa parameṇa ca ||
13.86.8
tāstu ṣaṭkṛttikā garbhaṃ pupuṣurjātarvedasaḥ |
ṣaṭsu vartmasu tejogneḥ sakalaṃ nihitaṃ prabho ||
13.86.9
tatastā vardhamānasya kumārasya mahātmanaḥ |
tejasā'bhiparītāṅgyo na kvaciccharma lebhire ||
13.86.10
tatastejaḥparītāṅgyaḥ sarvāḥ kāla upasthite |
samaṃ garbhaṃ suṣuvire kṛttikāstaṃ nararṣabha ||
13.86.11
tatastaṃ ṣaḍadhiṣṭhānaṃ garbhamekatvamāgatam |
pṛthivī pratijagrāha kārtasvarasamīpataḥ ||
13.86.12
sa garbho divyasaṃsthāno dīptimānpāvakaprabhaḥ |
divyaṃ śaravaṇaṃ prāpya vavṛdhe priyadarśanaḥ ||
13.86.13
dadṛśuḥ kṛttikāstaṃ tu bālamarkasamadyutim |
jātasnehācca sauhārdātpupuṣuḥ stanyavisravaiḥ ||
13.86.14
abhavatkārtikeyaḥ sa trailokye sacarācare |
skannatvātskandatāṃ prāpto guhāvāsādguhobhavat ||
13.86.15
tato devāstrayastriṃśaddiśaśca sadigīśvarāḥ |
rudro dhātā ca viṣṇuśca yamaḥ pūṣāryamā bhagaḥ ||
13.86.16
aṃśo mitraśca sādhyāśca vāsavo vasavo'śvinau |
āpo vāyurnabhaścandro nakṣatrāṇi grahā raviḥ ||
13.86.17
pṛthagbhūtāni cānyāni yāni devārpaṇāni vai |
ājagmuste'dbhutaṃ draṣṭuṃ kumāraṃ jvalanātmajam ||
13.86.18
ṛṣayastuṣṭuvuścaiva gandharvāśca jagustathā |
ṣaḍānanaṃ kumāraṃ tu dviṣaḍakṣaṃ dvijapriyam ||
13.86.19
pīnāṃsaṃ dvādaśabhujaṃ pāvakādityavarcasam |
śayānaṃ śaragulmasthaṃ dṛṣṭvā devāḥ saharṣibhiḥ ||
13.86.20
lebhire paramaṃ harṣaṃ menire cāsuraṃ hatam |
tato devāḥ priyāṇyasya sarva eva samāharan ||
13.86.21
krīḍataḥ krīḍanīyāni daduḥ pakṣigaṇāśca ha |
suparṇo'sya dadau putraṃ mayūraṃ citrabarhiṇam ||
13.86.22
rākṣasāśca dadustasmai varāhamahiṣāvubhau |
kukkuṭaṃ cāgnisaṅkāśaṃ pradadāvaruṇaḥ svayam ||
13.86.23
candramāḥ pradadau meṣamādityo rucirāṃ prabhām |
gavāṃ mātā ca gā devī dadau śatasahasraśaḥ ||
13.86.24
chāgamagnirguṇopetammilā puṣpaphalaṃ bahu |
sudhanvā śakaṭaṃ caiva rathaṃ cāmitakūbaram ||
13.86.25
varuṇo vāruṇāndivyānsagajānpradadau śubhān |
siṃhānsurendro vyāghrāṃśca dvipānanyāṃśca pakṣiṇaḥ ||
13.86.26
śvāpadāṃśca bahūn ghorāṃśchatrāṇi vividhāni ca |
rākṣasāsurasaṅghāśca anujagmustamīśvaram ||
13.86.27
vardhamānaṃ tu taṃ dṛṣṭvā prārthayāmāsa tārakaḥ |
upāyairbahubhirhantuṃ nāśakaccāpi taṃ vibhum ||
13.86.28
saināpatyena taṃ devāḥ pūjayitvā guhālayam |
śaśaṃsurviprakāraṃ taṃ tasmai tārakakāritam ||
13.86.29
sa vivṛddho mahāvīryo devasenāpatiḥ prabhuḥ |
jaghānāmoghayā śaktyā dānavaṃ tārakaṃ guhaḥ ||
13.86.30
tena tasminkumāreṇa krīḍatā nihate'sure |
surendraḥ sthāpito rājye devānāṃ punarīśvaraḥ ||
13.86.31
sa senāpatirevātha babhau skandaḥ pratāpavān |
īśo goptā ca devānāṃ priyakṛcchaṅkarasya ca ||
13.86.32
hiraṇyamūrtirbhagavāneṣa eva ca pāvakiḥ |
sadā kumāro devānāṃ saināpatyamavāptavān ||
13.86.33
tasmātsuvararṇaṃ maṅgalyaṃ ratnamakṣayyamuttamam |
sahajaṃ kārtikeyasya vahnestejaḥ paraṃ matam ||
13.86.34
evaṃ rāmāya kaukhya vasiṣṭho'kathayatpurā |
tasmātsuvarṇadānāya prayatasva narādhipa ||
13.86.35
rāmaḥ suvarṇaṃ dattvā hi vimuktaḥ sarvakilbiṣaiḥ |
triviṣṭape mahatsthānamavāpāsulabhaṃ naraiḥ ||
Other recensions (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit