Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 13.86

Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 13.86

Language
Sanskrit

13.86.1

yudhiṣṭhira uvāca | uktāḥ pitāmaheneha suvarṇasya vidhānataḥ |
vistareṇa pradānasya ye guṇāḥ śrutilakṣaṇāḥ ||

13.86.2

yattu kāraṇamutpatteḥ suvarṇasya prakīrtitam |
sa kathaṃ tārakaḥ prāpto nidhanaṃ tadbravīhi me ||

13.86.3

uktaṃ sa daivatānāṃ hi avadhya iti pārthiva |
kathaṃ tasyābhavanmṛtyurvistareṇa prakīrtaya ||

13.86.4

etadicchāmyahaṃ śrotuṃ tvattaḥ kurukulodvaha |
kātsnyaina tārakavadhaṃ paraṃ kautūhalaṃ hi me ||

13.86.5

bhīṣma uvāca | vipannakṛtyā rājendra devatā ṛṣayastathā |
kṛttikāścodayāmāsurapatyabharaṇāya vai ||

13.86.6

na devatānāṃ kāciddhi samarthā jātavedasaḥ |
etā hi śaktāstaṃ garbhaṃ sandhārayitumojasā ||

13.86.7

ṣaṇṇāṃ tāsāṃ tataḥ prītaḥ pāvako garbhadhāraṇāt |
svena tejovisargeṇa vīryeṇa parameṇa ca ||

13.86.8

tāstu ṣaṭkṛttikā garbhaṃ pupuṣurjātarvedasaḥ |
ṣaṭsu vartmasu tejogneḥ sakalaṃ nihitaṃ prabho ||

13.86.9

tatastā vardhamānasya kumārasya mahātmanaḥ |
tejasā'bhiparītāṅgyo na kvaciccharma lebhire ||

13.86.10

tatastejaḥparītāṅgyaḥ sarvāḥ kāla upasthite |
samaṃ garbhaṃ suṣuvire kṛttikāstaṃ nararṣabha ||

13.86.11

tatastaṃ ṣaḍadhiṣṭhānaṃ garbhamekatvamāgatam |
pṛthivī pratijagrāha kārtasvarasamīpataḥ ||

13.86.12

sa garbho divyasaṃsthāno dīptimānpāvakaprabhaḥ |
divyaṃ śaravaṇaṃ prāpya vavṛdhe priyadarśanaḥ ||

13.86.13

dadṛśuḥ kṛttikāstaṃ tu bālamarkasamadyutim |
jātasnehācca sauhārdātpupuṣuḥ stanyavisravaiḥ ||

13.86.14

abhavatkārtikeyaḥ sa trailokye sacarācare |
skannatvātskandatāṃ prāpto guhāvāsādguhobhavat ||

13.86.15

tato devāstrayastriṃśaddiśaśca sadigīśvarāḥ |
rudro dhātā ca viṣṇuśca yamaḥ pūṣāryamā bhagaḥ ||

13.86.16

aṃśo mitraśca sādhyāśca vāsavo vasavo'śvinau |
āpo vāyurnabhaścandro nakṣatrāṇi grahā raviḥ ||

13.86.17

pṛthagbhūtāni cānyāni yāni devārpaṇāni vai |
ājagmuste'dbhutaṃ draṣṭuṃ kumāraṃ jvalanātmajam ||

13.86.18

ṛṣayastuṣṭuvuścaiva gandharvāśca jagustathā |
ṣaḍānanaṃ kumāraṃ tu dviṣaḍakṣaṃ dvijapriyam ||

13.86.19

pīnāṃsaṃ dvādaśabhujaṃ pāvakādityavarcasam |
śayānaṃ śaragulmasthaṃ dṛṣṭvā devāḥ saharṣibhiḥ ||

13.86.20

lebhire paramaṃ harṣaṃ menire cāsuraṃ hatam |
tato devāḥ priyāṇyasya sarva eva samāharan ||

13.86.21

krīḍataḥ krīḍanīyāni daduḥ pakṣigaṇāśca ha |
suparṇo'sya dadau putraṃ mayūraṃ citrabarhiṇam ||

13.86.22

rākṣasāśca dadustasmai varāhamahiṣāvubhau |
kukkuṭaṃ cāgnisaṅkāśaṃ pradadāvaruṇaḥ svayam ||

13.86.23

candramāḥ pradadau meṣamādityo rucirāṃ prabhām |
gavāṃ mātā ca gā devī dadau śatasahasraśaḥ ||

13.86.24

chāgamagnirguṇopetammilā puṣpaphalaṃ bahu |
sudhanvā śakaṭaṃ caiva rathaṃ cāmitakūbaram ||

13.86.25

varuṇo vāruṇāndivyānsagajānpradadau śubhān |
siṃhānsurendro vyāghrāṃśca dvipānanyāṃśca pakṣiṇaḥ ||

13.86.26

śvāpadāṃśca bahūn ghorāṃśchatrāṇi vividhāni ca |
rākṣasāsurasaṅghāśca anujagmustamīśvaram ||

13.86.27

vardhamānaṃ tu taṃ dṛṣṭvā prārthayāmāsa tārakaḥ |
upāyairbahubhirhantuṃ nāśakaccāpi taṃ vibhum ||

13.86.28

saināpatyena taṃ devāḥ pūjayitvā guhālayam |
śaśaṃsurviprakāraṃ taṃ tasmai tārakakāritam ||

13.86.29

sa vivṛddho mahāvīryo devasenāpatiḥ prabhuḥ |
jaghānāmoghayā śaktyā dānavaṃ tārakaṃ guhaḥ ||

13.86.30

tena tasminkumāreṇa krīḍatā nihate'sure |
surendraḥ sthāpito rājye devānāṃ punarīśvaraḥ ||

13.86.31

sa senāpatirevātha babhau skandaḥ pratāpavān |
īśo goptā ca devānāṃ priyakṛcchaṅkarasya ca ||

13.86.32

hiraṇyamūrtirbhagavāneṣa eva ca pāvakiḥ |
sadā kumāro devānāṃ saināpatyamavāptavān ||

13.86.33

tasmātsuvararṇaṃ maṅgalyaṃ ratnamakṣayyamuttamam |
sahajaṃ kārtikeyasya vahnestejaḥ paraṃ matam ||

13.86.34

evaṃ rāmāya kaukhya vasiṣṭho'kathayatpurā |
tasmātsuvarṇadānāya prayatasva narādhipa ||

13.86.35

rāmaḥ suvarṇaṃ dattvā hi vimuktaḥ sarvakilbiṣaiḥ |
triviṣṭape mahatsthānamavāpāsulabhaṃ naraiḥ ||

Other recensions (1)