The Great Epic of the Bhārata dynasty 16.2
Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 16.2
- Language
- Sanskrit
16.2.1
vaiśampāyana uvāca |
evaṃ prayatamānānāṃ vṛṣṇīnāmandhakaiḥ saha |
kālo gṛhāṇi sarveṣāṃ paricakrāma nityaśaḥ ||
16.2.2
karālo vikaṭo muṇḍaḥ puruṣaḥ kṛṣṇapiṅgalaḥ |
gṛhāṇyāvekṣya vṛṣṇīnāṃ nādṛśyata kvacit kvacit ||
16.2.3
tamaghnanta maheṣvāsāḥ śaraiḥ śatasahasraśaḥ |
na cāśakyata veddhuṃ sa sarvabhūtātyayastadā ||
16.2.4
utpedire mahāvātā dāruṇāśca dine dine |
vṛṣṇyandhakavināśāya bahavo lomaharṣaṇāḥ ||
16.2.5
vivṛddhamūṣikā rathyā vibhinnamaṇikāstathā |
keśā nakhāśca suptānāmadyante mūṣikairniśi ||
16.2.6
cīcīkūcīti vāśanti sārikā vṛṣṇiveśmasu |
nopaśāmyati śabdaśca sa divārātrameva hi ||
16.2.7
anvakurvannulūkānāṃ sārasā virutaṃ tathā |
ajāḥ śivānāṃ virutamanvakurvata bhārata ||
16.2.8
pāṇḍurā raktapādāśca vihagāḥ kālacoditāḥ |
vṛṣṇyandhakānāṃ geheṣu kapotā vyacaraṃstadā ||
16.2.9
vyajāyanta kharā goṣu karabhā'śvatarīṣu ca |
śunīṣvapi biḍālāśca mūṣikā nakulīṣu ca ||
16.2.10
nāpatrapanta pāpāni kurvanto vṛṣṇayastadā |
prādviṣan brāhmaṇāṃścāpi pitṝndevāṃstathaiva ca ||
16.2.11
gurūṃścāpyavamanyate na tu rāmajanārdanau |
patnyaḥ patīnuccaranta patnīśca patayastathā ||
16.2.12
vibhāvasuḥ prajvalito vāmaṃ viparivartate |
nīlalohitamañjiṣṭhā visṛjannarciṣaḥ pṛthak ||
16.2.13
udayāstamane nityaṃ puryāṃ tasyāṃ divākaraḥ |
vyadṛśyatāsakṛtpumbhiḥ kabandhaiḥ parivāritaḥ ||
16.2.14
mahānaseṣu siddheṣu saṃskṛte'tīva bhārata |
āhāryamāṇe kṛmayo vyadṛśyanta sahasraśaḥ ||
16.2.15
puṇyāhe vācyamāne tu japatsu ca mahātmasu |
abhidhāvantaḥ śrūyante na cādṛśyanta kaścana ||
16.2.16
parasparaṃ ca nakṣatraṃ hanyamānaṃ punaḥ punaḥ |
grahairapaśyansarve te nātmanastu kathañcana ||
16.2.17
nadantaṃ pāñcajanyaṃ ca vṛṣṇyandhakaniveśane |
samantātparyavāśanta rāsabhā dāruṇasvarāḥ ||
16.2.18
evaṃ paśyan hraṣīkeśaḥ samprāptaṃ kālaparyayam |
trayodaśyāmamāvāsyāṃ tān dṛṣṭvā prābravīdidam ||
16.2.19
caturdaśī pañcadaśī kṛteyaṃ rāhuṇā punaḥ |
prāpte vai bhārate yuddhe prāptā cādya kṣayāya naḥ ||
16.2.20
vimṛśanneva kālaṃ taṃ paricintya janārdanaḥ |
mene prāptaṃ sa ṣaṭtriṃśaṃ varṣaṃ vai keśisūdanaḥ ||
16.2.21
putraśokābhisantaptā gāndhārī hatabāndhavā |
yadanuvyājahārārtā tadidaṃ samupāgamat ||
16.2.22
idaṃ ca tadanuprāptamabravīdyadyudhiṣṭhiraḥ |
purā vyūḍheṣvanīkeṣu dṛṣṭvotpātān sudāruṇān ||
16.2.23
ityuktvā vāsudevastu cikīrṣuḥ satyameva tat |
ājñāpayāmāsa tadā tīrthayātrāmarindamaḥ ||
16.2.24
aghoṣayanta puraṣāstatra keśavaśāsanāt |
tīrthayātrā samudre vaḥ kāryeti puruṣarṣabhāḥ ||
Other recensions (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit
Linked texts (1)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit