The Great Epic of the Bhārata dynasty 2.81
Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 2.81
- Language
- Sanskrit
2.81.1
vaiśampāyana uvāca |
vanaṃ gateṣu pārtheṣu nirjiteṣu durodare |
dhṛtarāṣṭraṃ mahārāja tadā cintā samāviśat ||
2.81.2
taṃ cintayānamāsīnaṃ dhṛtarāṣṭraṃ janeśvaram |
niḥśvasantamanekāgramiti hovāca sañjayaḥ ||
2.81.3
avāpya vasusampūrṇāṃ vasudhāṃ vasudhādhipa |
pravrājya pāṇḍavānrājyādrājankimanuśocasi ||
2.81.4
dhṛtarāṣṭra uvāca |
aśocyatvaṃ kutasteṣāṃ yeṣāṃ vairaṃ bhaviṣyati |
pāṇḍavairyuddhaśauṇḍairhi balavadbhirmahārathaiḥ ||
2.81.5
sañjaya uvāca |
tavedaṃ sukṛtaṃ rājanmahadvairamupasthitam |
vināśo yena lokasya sānubandho bhaviṣyati ||
2.81.6
vāryamāṇo hi bhīṣmeṇa droṇena vidureṇa ca |
pāṇḍavānāṃ priyāṃ bhāryāṃ draupadīṃ dharmacāriṇīm ||
2.81.7
prāhiṇodānayeheti putro duryodhanastava |
sūtaputraṃ sumandātmā nirlajjaḥ prātikāminam ||
2.81.8
yasmai devāḥ prayacchanti puruṣāya parābhavam |
buddhiṃ tasyāpakarṣanti so'vācītāni paśyati ||
2.81.9
buddhau kaluṣabhūtāyāṃ vināśe samupasthite |
anayo nayasaṅkāśo hṛdayānnāpasarpati ||
2.81.10
anarthāścārtharūpeṇa arthāścānartharūpiṇaḥ |
uttiṣṭhanti vināśāya nūnaṃ taccāsya rocate ||
2.81.11
na kālo daṇḍamudyamya śiraḥ kṛntati kasyacit |
kālasya balametāvadviparītārthadarśanam ||
2.81.12
āsāditamidaṃ ghoraṃ tumulaṃ lomaharṣaṇam |
pāñcālīmapakarṣadbhiḥ sabhāmadhye tapasvinīm ||
2.81.13
ayonijāṃ rūpavatīṃ kule jātāṃ vibhāvasoḥ |
ko nu tāṃ sarvadharmajñāṃ paribhūya yaśasvinīm ||
2.81.14
paryānayetsabhāmadhye vinā durdyūtadevinam |
strīdharmiṇī varārohā śoṇitena pariplutā ||
2.81.15
ekavastrātha pāñcālī pāṇḍavānabhyavaikṣata |
hṛtasvānhṛtarājyāṃśca hṛtavastrānhṛtaśriyaḥ ||
2.81.16
vihīnānsarvakāmebhyo dāsabhāvamupāgatān |
dharmapāśaparikṣiptānaśaktāniva vikrame ||
2.81.17
kruddhāṃ cānarhatīṃ kṛṣṇāṃ duḥkhitāṃ kurusaṃsadi |
duryodhanaśca karṇaśca kaṭukānyabhyabhāṣatām ||
2.81.18
iti sarvamidaṃ rājannākulaṃ pratibhāti me |
dhṛtarāṣṭra uvāca |
tasyāḥ kṛpaṇacakṣurbhyāṃ pradahyetāpi medinī ||
2.81.19
api śeṣaṃ bhavedadya putrāṇāṃ mama sañjaya |
bharatānāṃ striyaḥ sarvā gāndhāryā saha saṅgatāḥ ||
2.81.20
prākośanbhairavaṃ tatra dṛṣṭvā kṛṣṇāṃ sabhāgatām |
dharmiṣṭhāṃ dharmapatnīṃ ca rūpayauvanaśālinīm ||
2.81.21
prajābhiḥsaha saṅgamya hyanuśocanti nityaśaḥ |
agnihotrāṇi sāyāhne ca cāhūyanta sarvaśaḥ ||
2.81.22
brāhmaṇāḥ kupitāścāsandraupadyāḥ parikarṣaṇe |
āsīnniṣṭhānako ghoro nirghātaśca mahānabhūt ||
2.81.23
diva ulkāścāpatanta rāhuścārkamupāgrasat |
aparvaṇi mahāghoraṃ prajānāṃ jayanbhayam ||
2.81.24
tathaiva rathaśālāsu prādurāsīddhutāśanaḥ |
dhvajāścāpi vyaśīryanta bharatānāmabhūtaye ||
2.81.25
duryodhanasyāgnihotre prākrośanbhairavaṃ śivāḥ |
tāstadā pratyabhāṣanta rāsabhāḥ sarvato diśaḥ ||
2.81.26
prātiṣṭhata tato bhīṣmo droṇena saha sañjaya |
kṛpaśca somadattaśca bāhlīkaśca mahāmanāḥ ||
2.81.27
tato'hamabruvaṃ tatra vidureṇa pracoditaḥ |
varaṃ dadāni kṛṣṇāyai kāṅkṣitaṃ yadyadicchati ||
2.81.28
avṛṇottatra pāñcālī pāṇḍavānāmadāsatām |
sarathānsadhanuṣkāṃścāpyanujñāsiṣamapyaham ||
2.81.29
athābravīnmahāprājño viduraḥ sarvadharmavit |
etadantāstu bharatā yadvaḥ kṛṣṇā sabhāṃ gatā ||
2.81.30
yaiṣā pāñcālarājasya sutā sā śrīranuttamā |
pāñcālī pāṇḍavānetāndaivasṛṣṭopasarpati ||
2.81.31
tasyāḥ pārthāḥ parikleśaṃ na kṣaṃsyante hyamarṣaṇāḥ |
vṛṣṇayo vā maheṣvāsāḥ pāñcālā vā mahārathāḥ ||
2.81.32
tena satyābhisandhena vāsudevena rakṣitāḥ |
āgamiṣyati bībhatsuḥ pañcālaiḥ parivāritaḥ ||
2.81.33
teṣāṃ madhye maheṣvāso bhīmaseno mahābalaḥ |
āgamiṣyati dhunvāno gadāṃ daṇḍamivāntakaḥ ||
2.81.34
tato gāṇḍīvanirghoṣaṃ śrutvā pārthasya dhīmataḥ |
gadāvegaṃ ca bhīmasya nālaṃ soḍhuṃ narādhipāḥ ||
2.81.35
tatra me rocate nityaṃ pārthaiḥ sāma na vigrahaḥ |
kurubhyo hi sadā manye pāṇḍavānbalavattarān ||
2.81.36
tathā hi balavānrājā jarāsandho mahādyutiḥ |
bāhupraharaṇenaiva bhīmena nihato yudhi ||
2.81.37
tasya te śama evāstu pāṇḍavairbharatarṣabha |
ubhayoḥ pakṣayoryuktaṃ kriyatāmaviśaṅkayā ||
2.81.38
evaṃ kṛte mahārāja paraṃ śreyastvamāpsyasi |
evaṃ gāvalgaṇe kṣattā dharmārthasahitaṃ vacaḥ ||
2.81.39
uktavānna gṛhītaṃ vai mayā putrahitaiṣiṇā ||
Other recensions (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit