Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 3.294

Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 3.294

Language
Sanskrit

3.294.1

mārkaṇḍeya uvāca |
atha madrādhipo rājā nāradena samāgataḥ |
upaviṣṭaḥ sabhāmadhye kathāyogena bhārata ||

3.294.2

tato'bhigamya tīrthāni sarvāṇyevāśramāṃstathā |
ājagāma piturveśma sāvitrī saha mantribhiḥ ||

3.294.3

nāradena sahāsīnaṃ sā dṛṣṭvā pitaraṃ śubhā |
ubhayoreva śirasā cakre pādābhivādanam ||

3.294.4

nārada uvāca |
kva gatā'bhūt suteyaṃ te kutaścaivāgatā nṛpa |
kimarthaṃ yuvatī bhartre na caināṃ samprayacchasi ||

3.294.5

aśvapatiruvāca |
kāryeṇa khalvanenaiva preṣitā'dyaiva cāgatā |
etasyāḥ śṛṇu devarṣe bhartāraṃ yo'nayā vṛtaḥ ||

3.294.6

mārkaṇḍeya uvāca |
sā brūhi vistareṇeti pitrā sañcoditā śubhā |
tadaiva tasya vacanaṃ pratigṛhyedamabravīt ||

3.294.7

sāvitryuvāca |
āsīcchālveṣu dharmātmā kṣatriyaḥ pṛthivīpatiḥ |
dyumatsena itikhyātaḥ paścāccāndho babhūva ha ||

3.294.8

vinaṣṭacakṣuṣastasya bālaputrasya dhīmataḥ |
sāmīpyena hṛtaṃ rājyaṃ chidre'smin pūrvavairiṇā ||

3.294.9

sa bālavatsayā sārdhaṃ bhāryayā prasthito vanam |
mahāraṇyaṃ gataścāpi tapastepe mahāvrataḥ ||

3.294.10

tasya putraḥ pure jātaḥ saṃvṛddhaśca tapovane |
satyavānanurūpo me bharteti manasā vṛtaḥ ||

3.294.11

nārada uvāca |
aho bata mahat pāpaṃ sāvitryā nṛpate kṛtam |
ajānantyā yadanayā guṇavān satyavān vṛtaḥ ||

3.294.12

satyaṃ vadatyasya pitā satyaṃ mātā prabhāṣate |
tathā'sya brāhmaṇāścakrurnāmaitat satyavāniti ||

3.294.13

bālasyāśvāḥ priyāścāsya karotyaśvāṃśca mṛnmayān |
citre'pi vilikhatyaśvāṃścitrāśva iti cocyate ||

3.294.14

rājovāca |
apīdānīṃ sa tejasvī buddhimān vā nṛpātmajaḥ |
kṣamāvānapi vā śūraḥ satyavān pitṛvatsalaḥ ||

3.294.15

nārada uvāca |
vivasvāniva tejasvī bṛhaspatisamo matau |
mahendra iva vīraśca vasudheva kṣamānvitaḥ ||

3.294.16

aśvapatiruvāca |
api rājātmajo dātā brahmaṇyaścāpi satyavān |
rūpavānapyudāro vā'pyathavā priyadarśanaḥ ||

3.294.17

nārada uvāca |
sāṅkṛte rantidevasya svaśaktyā dānataḥ samaḥ |
brahmaṇyaḥ satyavādī ca śibirauśīnaro yathā ||

3.294.18

yayātiriva codāraḥ somavat priyadarśanaḥ |
rūpeṇānyatamo'śvibhyāṃ dyumatsenasuto balī ||

3.294.19

sa dāntaḥ sa mṛduḥ śūraḥ sa satyaḥ saṃyatendriyaḥ |
sa maitraḥ so'nasūyaśca sa hrīmān dyutimāṃśca saḥ ||

3.294.20

nityaśaścārjavaṃ tasmin sthitistasyaiva ca dhruvā |
saṅkṣepatastapovṛddhaiḥ śīlavṛddhaiśca kathyate ||

3.294.21

aśvapatiruvāca |
guṇairupetaṃ sarvaistaṃ bhagavan prabravīṣi me |
doṣānapyasya me brūhi yadi santīha kecana ||

3.294.22

nārada uvāca |
eka evāsya doṣo hi guṇānākramya tiṣṭhati |
sa ca doṣaḥ prayatnena na śakyamativartitum ||

3.294.23

eko doṣo'sti nānyo'sya sodyaprabhṛti satyavān |
saṃvatsareṇa kṣīṇāyurdehanyāsaṃ kariṣyati ||

3.294.24

rājovāca |
ehi sāvitri gacchasva anyaṃ varaya śomane |
tasya doṣo mahāneko guṇānākramya ca sthitaḥ ||

3.294.25

yathā me bhagavānāha nārado devasatkṛtaḥ |
saṃvatsareṇa so'lpāyurdehanyāsaṃ kariṣyati ||

3.294.26

sāvitryuvāca |
sakṛdaṃśo nipatati sakṛt kanyā pradīyate |
sakṛdāha dadānīti trīṇyetāni sakṛt sakṛt ||

3.294.27

dīrghāyurathavā'lpāyuḥ saguṇo nirguṇo'pi vā |
sakṛddhṛto mayā bhartā na dvitīyaṃ vṛṇomyaham ||

3.294.28

manasā niścayaṃ kṛtvā tato vācā'bhidhīyate |
kriyate karmaṇā paścāt pramāṇaṃ me manastataḥ ||

3.294.29

nārada uvāca |
sthirā buddhirnaraśreṣṭha sāvitryā duhitustava |
naiṣā vārayituṃ śakyā dharmādasmāt kathañcana ||

3.294.30

nānyasmin puruṣe santi ye satyavati vai guṇāḥ |
pradānameva tasmānme rocate duhitustava ||

3.294.31

rājovāca |
avicālyametaduktaṃ tathyaṃ ca bhavatā vacaḥ |
kariṣyāmyetadevaṃ ca gururhi bhagavān mama ||

3.294.32

nārada uvāca |
avighnamastu sāvitryāḥ pradāne duhitustava |
sādhayiṣyāmyahaṃ tāvat sarveṣāṃ bhadramastu vaḥ ||

3.294.33

mārkaṇḍeya uvāca |
evamuktā samutpatya nāradastridivaṃ gataḥ |
rājā'pi duhituḥ sajjaṃ vaivāhikamakārayat ||

Other recensions (1)

Linked texts (1)