Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 3.5

Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 3.5

Language
Sanskrit

3.5.1

vaiśampāyana uvāca |
pāṇḍavāstu vane vāsamuddiśya bharatarṣabhāḥ |
prayayurjāhnavīkūlātkurukṣetraṃ sahānugāḥ ||

3.5.2

sarasvatīdṛṣadvatyau yamunāṃ ca niṣevya te |
yayurvanenaiva vanaṃ satataṃ paścimāṃ diśam ||

3.5.3

tataḥ sarasvatīkūle sameṣu marudhanvasu |
kāmyakaṃ nāma dadṛśurvanaṃ munijanapriyam ||

3.5.4

tatra te nyavasanvīrā vane bahumṛgadvije |
anvāsyamānā munibhiḥ sāntvyamānāśca bhārata ||

3.5.5

vidurastvatha pāṇḍūnāṃ sadā darśanalālasaḥ |
jagāmaikarathenaiva kāmyakaṃ vanamṛddhimat ||

3.5.6

tato gatvā viduraḥ kāmyakaṃ tacchīghrairaśvairvāhinā syandanena |
dadarśāsīnaṃ dharmātmānaṃ vivikte sārdhaṃ draupadyā bhrātṛbhirbrāhmaṇaiśca ||

3.5.7

tato'paśyadviduraṃ tūrṇamārādabhyāyāntaṃ satyasandhaḥ sa rājā |
athābravīdbhrātaraṃ bhīmasenaṃ kiṃ nu kṣattā vakṣyati naḥ sametya ||

3.5.8

kaccinnāyaṃ vacanātsaubalasya samāhvātā devanāyopayātaḥ |
kaccitkṣudraḥ śakunirnāyudhāni jeṣyatyasmānpunarevākṣavatyām ||

3.5.9

samāhūtaḥ kenacidādraveti nāhaṃ śakto bhīmasenāpayātum |
gāṇḍīve ca saṃśayite kathaṃ nu rājyaprāptiḥ saṃśayitā bhavennaḥ ||

3.5.10

vaiśampāyana uvāca |
tata utthāya viduraṃ pāṇḍaveyāḥ pratyagṛhṇannṛpate sarva eva |
taiḥ satkṛtaḥ sa ca tānājamīḍho yathocitaṃ pāṇḍuputrānsameyāt ||

3.5.11

samāśvastaṃ viduraṃ te nararṣabhāstato'pṛcchannāgamanāya hetum |
sa cāpi tebhyo vistarataḥ śaśaṃsa yathāvṛtto dhṛtarāṣṭro'mbikeyaḥ ||

3.5.12

vidura uvāca |
avocanmāṃ dhṛtarāṣṭro'nuguptamajātaśatro parigṛhyābhipūjya |
evaṃ gate samatāmabhyupetya pathyaṃ teṣāṃ mama caiva bravīhi ||

3.5.13

mayāpyuktaṃ yatkṣamaṃ kauravāṇāṃ hitaṃ pathyaṃ dhṛtarāṣṭrasya caiva |
tadvai tasmai na rucāmabhyupaiti tataścāhaṃ kṣamamanyanna manye ||

3.5.14

paraṃ śreyaḥ pāṇḍaveyā mayoktaṃ na me tacca śrutavānāmbikeyaḥ |
yathāturasyeva hi pathyamannaṃ na rocatesmāsya taducyamānam ||

3.5.15

na śreyase nīyate'jātaśatro strīśrotriyasyeva gṛhe praduṣṭā |
dhruvaṃ naro cedbharatarṣabhasya patiḥ kumāryā iva ṣaṣṭivarṣaḥ ||

3.5.16

dhruvaṃ vināśo nṛpa kauravāṇāṃ na vai śreyo dhṛtarāṣṭraḥ paraiti |
yathā ca parṇe puṣkarasyāvasiktaṃ jalaṃ na tiṣṭhetpathyamuktaṃ tathāsmin ||

3.5.17

tataḥ kruddho dhṛtarāṣṭro'bravīnmāṃ yasminśraddhā bhārata tatra yāhi |
nāhaṃ bhūyaḥ kāmaye tvāṃ sahāyaṃ mahīmimāṃ pālayituṃ puraṃ vā ||

3.5.18

so'haṃ tyakto dhṛtarāṣṭreṇa rājñā praśāsituṃ tvāmupayāto narendra |
tadvai sarvaṃ yanmayoktaṃ sabhāyāṃ taddhāryatāṃ yatpravakṣyāmi bhūyaḥ ||

3.5.19

kleśaistīvrairyujyamānaḥ sapatnaiḥ kṣamāṃ kurvankālamupāsate yaḥ |
saṃvardhayanstokamivāgnimātmavān sa vai bhuṅkte pṛthivīmeka eva ||

3.5.20

yasyāvibhaktaṃ vasu rājansahāyaistasya duḥkhe'pyaṃśabhājaḥ sahāyāḥ |
sahāyānāmeṣa saṅgrahaṇe'bhyupāyaḥ sahāyāptau pṛthivīprāptimāhuḥ ||

3.5.21

satyaṃ śreṣṭhaṃ pāṇḍavavipralapaṃ tulyaṃ cānnaṃ saha bhojyaṃ sahāyaiḥ |
ātmā caiṣāmagrato na sma pūjya evaṃvṛttirvardhate bhūmipālaḥ ||

3.5.22

yudhiṣṭhira uvāca |
evaṃ kariṣyāmi yathā bravīṣi parāṃ buddhimupagamyāpramattaḥ |
yaccāpyanyaddeśakālopapannaṃ tadvai vācyaṃ tatkariṣyāmi kṛtsnam ||

Other recensions (1)