The Great Epic of the Bhārata dynasty 3.6

Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 3.6

Language: Sanskrit

3.6.1

vaiśampāyana uvāca |
gate tu vidure rājannāśramaṃ pāṇḍavānprati |
dhṛtarāṣṭro mahāprājñaḥ paryatapyata bhārata ||

3.6.2

vidurasya prabhāvaṃ ca sandhivigrahakāritam |
vivṛddhiṃ ca parāṃ matvā pāṇḍavānāṃ bhaviṣyati ||

3.6.3

sa sabhādvāramāgamya viduraḥsmāramohitaḥ |
samakṣaṃ pārthivendrāṇāṃ papātāviṣṭacetanaḥ ||

3.6.4

sa tu labdhvā punaḥ sañjñāṃ samutthāya mahītalāt |
samīpopasthitaṃ rājā sañjayaṃ vākyamabravīt ||

3.6.5

bhrātā mama suhṛccaiva sākṣāddharma ivāparaḥ |
tasya smṛtyādya subhṛśaṃ hṛdayaṃ dīryatīva me ||

3.6.6

tamānayasva dharmajñaṃ mama bhrātaramāśu vai |
iti bruvansa nṛpatiḥ kṛpaṇaṃ paryadevayat ||

3.6.7

paścāttāpābhisantapto vidurasmāramohitaḥ |
bhrātṛsnehādidaṃ rājā sañjayaṃ vākyamabravīt ||

3.6.8

gaccha sañjaya jānīhi bhrātaraṃ viduraṃ mama |
yadi jīvati roṣeṇa mayā pāpena nirdhutaḥ ||

3.6.9

na hi tena mama bhrātrā susūkṣmamapi kiñcana |
vyalīkaṃ kṛtapūrvaṃ vai prājñenāmitabuddhinā ||

3.6.10

sa vyalīkaṃ paraṃ prāpto mattaḥ paramabuddhimān |
tyakṣyāmi jīvitaṃ prājña taṃ gacchānaya sañjaya ||

3.6.11

tasya tadvacanaṃ śrutvā rājñastamanumānya ca |
sañjayo bāḍhamityuktvā prādravatkāmyakaṃ prati ||

3.6.12

so'cireṇa samāsādya tadvanaṃ yatra pāṇḍavāḥ |
rauravājinasaṃvītaṃ dadarśātha yudhiṣṭhiram ||

3.6.13

vidureṇa sahāsīnaṃ brāhmaṇaiśca sahasraśaḥ |
bhrātṛbhiścābhisaṅguptaṃ devairiva purandaram ||

3.6.14

yudhiṣṭhiramupāgamya pūjayāmāsa sañjayaḥ |
bhīmārjunayamāścāpi tadyuktaṃ pratipedire ||

3.6.15

rājñā pṛṣṭaḥ sa kuśalaṃ sukhāsīnaśca sañjayaḥ |
śaśaṃsāgamane hetumidaṃ caivābravīdvacaḥ ||

3.6.16

sañjaya uvāca |
rājā smarati te kṣattardhṛtarāṣṭro'mbikāsutaḥ |
taṃ paśya gatvā tvaṃ kṣipraṃ sañjīvaya ca pārthivam ||

3.6.17

so'numānya naraśreṣṭhānpāṇḍavānkurunandanān |
niyogādrājasiṃhasya gantumarhasi sattama ||

3.6.18

vaiśampāyana uvāca |
evamuktastu viduro dhīmānsvajanavallabhaḥ |
yudhiṣṭhirasyānumate punarāyādgajāhvayam ||

3.6.19

tamabravīnmahātejā dhṛtarāṣṭro'mbikāsutaḥ |
diṣṭyā prāpto'si dharmajña diṣṭyā smarasi me'nagha ||

3.6.20

adya cāhaṃ divārātrau tvatkṛte bharatarṣabha |
prajāgare prapaśyāmi vicitraṃ dehamātmanaḥ ||

3.6.21

so'ṅkamānīya viduraṃ mūrdhanyāghrāya caiva ha |
kṣamyatāmiti covāca yadukto'si mayānagha ||

3.6.22

vidura uvāca |
kṣāntameva mayā rājangururme paramo bhavān |
eṣo'hamāgataḥ śīghraṃ tvaddarśanaparāyaṇaḥ ||

3.6.23

bhavanti hi naravyāghra puruṣā dharmacetasaḥ |
dīnābhipātino rājannātra kāryā vicāraṇā ||

3.6.24

pāṇḍoḥ sutā yādṛśā me tādṛśāstava bhārata |
dīnā itīva me buddhirabhipannādya tānprati ||

3.6.25

vaiśampāyana uvāca |
anyo'nyamanunīyaivaṃ bhrātarau dvau mahādyutī |
viduro dhṛtarāṣṭraśca lebhāte paramāṃ mudam ||

Other recensions (1)

Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit