Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 3.79

Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 3.79

Language
Sanskrit

3.79.1

bṛhadaśva uvāca |
praśānte tu pure hṛṣṭe sampravṛtte mahotsave |
mahatyā senayā rājā damayantīmupānayat ||

3.79.2

damayantīmapi pitā satkṛtya paravīrahā |
prāsthāpayadameyātmā bhīmo bhīmaparākramaḥ ||

3.79.3

āgatāyāṃ tu vaidarbhyāṃ saputrāyāṃ nalo nṛpaḥ |
vartayāmāsa mudito devarāḍiva nandane ||

3.79.4

tathā prakāśatāṃ yāto jambūdvīpe sa rājasu |
punaḥ śaśāsā tadrājyaṃ pratyāhṛtya mahāyaśāḥ ||

3.79.5

īje ca vividhairyajñairvidhivaccāptadakṣiṇaiḥ |
tathā tvamapi rājendra sasuhṛdvakṣyase'cirāt ||

3.79.6

duḥkhametādṛśaṃ prāpto nalaḥ parapurañjayaḥ |
devanena naraśreṣṭha sabhāryo bharatarṣabha ||

3.79.7

ekākinaiva sumahannalena pṛthivīpate |
duḥkhamāsāditaṃ ghoraṃ prāptaścābhyudayaḥ punaḥ ||

3.79.8

tvaṃ punarbhrātṛsahitaḥ kṛṣṇayā caiva pāṇḍava |
ramase'sminmahāraṇye dharmamevānucintayan ||

3.79.9

brāhmaṇaiśca mahābhāgairvedavedāṅgapāragaiḥ |
nityamanvāsyase rājaṃstatra kā paridevanā ||

3.79.10

karkoṭakasya nāgasya damayantyā nalasya ca |
ṛtuparṇasya rājarṣeḥ kīrtanaṃ kalināśanam ||

3.79.11

itihāsamimaṃ cāpi kalināśanamacyuta |
śakyamāśvasituṃ śrutvā tvadvidhena viśāmpate ||

3.79.12

asthiratvaṃ ca sañcintya puruṣārthasya nityadā |
tasyodaye vyaye cāpi na cintayitumarhasi ||

3.79.13

śrutvetihāsaṃ nṛpate samāśvasihi mā śucaḥ |
vyasane tvaṃ mahārāja na viṣīditumarhasi ||

3.79.14

viṣamāvasthite daive pauruṣe'phalatāṃ gate |
viṣādayanti nātmānaṃ sattvopāśrayiṇo narāḥ ||

3.79.15

ye cedaṃ kathayiṣyanti nalasya caritaṃ mahat |
śroṣyanti cāpyabhīkṣṇaṃ vai nālakṣmīstānbhajiṣyati ||

3.79.16

arthāstasyopapatsyante dhanyatāṃ ca gamiṣyati |
itihāsamimaṃ śrutvā purāṇaṃ śaśvaduttamam ||

3.79.17

putrānpautrānpaśūṃścāpi labhate nṛṣu cāgryatām |
ārogyaprītimāṃścaiva bhaviṣyati na saṃśayaḥ ||

3.79.18

bhayāttrāsyasi yacca tvamāhvayiṣyati māṃ punaḥ |
akṣajña iti tatte'haṃ nāśayiṣyāmi pārthiva ||

3.79.19

vedākṣahṛdayaṃ kṛtsnamahaṃ satyaparākrama |
upapadyasva kaunteya prasanno'haṃ bravīmi te ||

3.79.20

vaiśampāyana uvāca |
tato hṛṣṭamanā rājā bṛhadaśvamuvāca ha |
bhagavannakṣahṛdayaṃ jñātumicchāmi tattvataḥ ||

3.79.21

tato'kṣahṛdayaṃ prādātpāṇḍavāya mahātmane |
dattvā cāśvaśiro'gacchadupaspraṣṭuṃ mahātapāḥ ||

3.79.22

bṛhadaśve gate pārthamaśrauṣītsavyasācinam |
vartamanaṃ tapasyugre vāyubhakṣaṃ manīṣiṇam ||

3.79.23

brāhmaṇebhyastapasvibhyaḥ sampatadbhyastatastataḥ |
tīrthaśailavanebhyaśca sametebhyo dṛḍhavrataḥ ||

3.79.24

iti pārtho mahābāhurdurāpaṃ tapa āsthitaḥ |
na tathā dṛṣṭapūrvo'nyaḥ kaścidugratapā iti ||

3.79.25

yathā dhanañjayaḥ pārthastapasvī niyatavrataḥ |
munirekacaraḥ śrīmāndharmo vigrahavāniva ||

3.79.26

taṃ śrutvā pāṇḍavo rājaṃstapyamānaṃ mahāvane |
anvaśocata kaunteyaḥ priyaṃ vai bhrātaraṃ jayam ||

3.79.27

dahyamānena tu hṛdā śaraṇārthī mahāvane |
brāhmaṇānvividhajñānānparyapṛcchadyudhiṣṭhiraḥ ||

Other recensions (1)