The Great Epic of the Bhārata dynasty 3.79
Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 3.79
- Language
- Sanskrit
3.79.1
bṛhadaśva uvāca |
praśānte tu pure hṛṣṭe sampravṛtte mahotsave |
mahatyā senayā rājā damayantīmupānayat ||
3.79.2
damayantīmapi pitā satkṛtya paravīrahā |
prāsthāpayadameyātmā bhīmo bhīmaparākramaḥ ||
3.79.3
āgatāyāṃ tu vaidarbhyāṃ saputrāyāṃ nalo nṛpaḥ |
vartayāmāsa mudito devarāḍiva nandane ||
3.79.4
tathā prakāśatāṃ yāto jambūdvīpe sa rājasu |
punaḥ śaśāsā tadrājyaṃ pratyāhṛtya mahāyaśāḥ ||
3.79.5
īje ca vividhairyajñairvidhivaccāptadakṣiṇaiḥ |
tathā tvamapi rājendra sasuhṛdvakṣyase'cirāt ||
3.79.6
duḥkhametādṛśaṃ prāpto nalaḥ parapurañjayaḥ |
devanena naraśreṣṭha sabhāryo bharatarṣabha ||
3.79.7
ekākinaiva sumahannalena pṛthivīpate |
duḥkhamāsāditaṃ ghoraṃ prāptaścābhyudayaḥ punaḥ ||
3.79.8
tvaṃ punarbhrātṛsahitaḥ kṛṣṇayā caiva pāṇḍava |
ramase'sminmahāraṇye dharmamevānucintayan ||
3.79.9
brāhmaṇaiśca mahābhāgairvedavedāṅgapāragaiḥ |
nityamanvāsyase rājaṃstatra kā paridevanā ||
3.79.10
karkoṭakasya nāgasya damayantyā nalasya ca |
ṛtuparṇasya rājarṣeḥ kīrtanaṃ kalināśanam ||
3.79.11
itihāsamimaṃ cāpi kalināśanamacyuta |
śakyamāśvasituṃ śrutvā tvadvidhena viśāmpate ||
3.79.12
asthiratvaṃ ca sañcintya puruṣārthasya nityadā |
tasyodaye vyaye cāpi na cintayitumarhasi ||
3.79.13
śrutvetihāsaṃ nṛpate samāśvasihi mā śucaḥ |
vyasane tvaṃ mahārāja na viṣīditumarhasi ||
3.79.14
viṣamāvasthite daive pauruṣe'phalatāṃ gate |
viṣādayanti nātmānaṃ sattvopāśrayiṇo narāḥ ||
3.79.15
ye cedaṃ kathayiṣyanti nalasya caritaṃ mahat |
śroṣyanti cāpyabhīkṣṇaṃ vai nālakṣmīstānbhajiṣyati ||
3.79.16
arthāstasyopapatsyante dhanyatāṃ ca gamiṣyati |
itihāsamimaṃ śrutvā purāṇaṃ śaśvaduttamam ||
3.79.17
putrānpautrānpaśūṃścāpi labhate nṛṣu cāgryatām |
ārogyaprītimāṃścaiva bhaviṣyati na saṃśayaḥ ||
3.79.18
bhayāttrāsyasi yacca tvamāhvayiṣyati māṃ punaḥ |
akṣajña iti tatte'haṃ nāśayiṣyāmi pārthiva ||
3.79.19
vedākṣahṛdayaṃ kṛtsnamahaṃ satyaparākrama |
upapadyasva kaunteya prasanno'haṃ bravīmi te ||
3.79.20
vaiśampāyana uvāca |
tato hṛṣṭamanā rājā bṛhadaśvamuvāca ha |
bhagavannakṣahṛdayaṃ jñātumicchāmi tattvataḥ ||
3.79.21
tato'kṣahṛdayaṃ prādātpāṇḍavāya mahātmane |
dattvā cāśvaśiro'gacchadupaspraṣṭuṃ mahātapāḥ ||
3.79.22
bṛhadaśve gate pārthamaśrauṣītsavyasācinam |
vartamanaṃ tapasyugre vāyubhakṣaṃ manīṣiṇam ||
3.79.23
brāhmaṇebhyastapasvibhyaḥ sampatadbhyastatastataḥ |
tīrthaśailavanebhyaśca sametebhyo dṛḍhavrataḥ ||
3.79.24
iti pārtho mahābāhurdurāpaṃ tapa āsthitaḥ |
na tathā dṛṣṭapūrvo'nyaḥ kaścidugratapā iti ||
3.79.25
yathā dhanañjayaḥ pārthastapasvī niyatavrataḥ |
munirekacaraḥ śrīmāndharmo vigrahavāniva ||
3.79.26
taṃ śrutvā pāṇḍavo rājaṃstapyamānaṃ mahāvane |
anvaśocata kaunteyaḥ priyaṃ vai bhrātaraṃ jayam ||
3.79.27
dahyamānena tu hṛdā śaraṇārthī mahāvane |
brāhmaṇānvividhajñānānparyapṛcchadyudhiṣṭhiraḥ ||
Other recensions (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit