Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 3.80: Tīrthayātrāparva

Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 3.80

Language
Sanskrit

Tīrthayātrāparva

3.80.1

janamejaya uvāca |
bhagavānkāmyakātpārthe gate me prapitāmahe |
pāṇḍavāḥ kimakurvaṃste tamṛte savyasācinam ||

3.80.2

sa hi teṣāṃ maheṣvāso gatirāsīdanīkajit |
ādityānāṃ yathā viṣṇustathaiva pratibhāti me ||

3.80.3

tenendrasamavīryeṇa saṅgrāmeṣvanivartinā |
vinābhūtā vane vīrāḥ kathamāsanpitāmahāḥ ||

3.80.4

vaiśampāyana uvāca |
gate tu pāṇḍave tāta kāmyakātsatyavikrame |
babhūvuḥ pāṇḍaveyāste duḥkhaśokaparāyaṇāḥ ||

3.80.5

ākṣiptasūtrā maṇayaśchinnapakṣā iva dvijāḥ |
aprītamanasaḥ sarve babhūvuratha pāṇḍavāḥ ||

3.80.6

vanaṃ tu tadabhūttena hīnamakliṣṭakarmaṇā |
kubereṇa yathā hīnaṃ vanaṃ caitrarathaṃ tathā ||

3.80.7

tamṛte te naravyāghrāḥ pāṇḍavā janamejaya |
mudamaprāpnuvanto vai kāmyake nyavasaṃstadā ||

3.80.8

brāhmaṇārthe parākrāntāḥ śuddhairvāṇairmahārathāḥ |
nighnanto bharataśreṣṭha medhyānbahuvidhānmṛgān ||

3.80.9

nityaṃ hi puruṣavyāghrā vanyāhāramarindamāḥ |
upākṛtya upāhṛtya brāhmaṇebhyo nyavedayan ||

3.80.10

sarve sannyavasaṃstatra sotkaṇṭhāḥ puruṣarṣabhāḥ |
ahṛṣṭamanasaḥ sarve gate rājandhanañjaye ||

3.80.11

viśeṣatastu pāñcālī smarantī madhyamaṃ patim |
udvignaṃ pāṇḍavaśreṣṭhamidaṃ vacanamabravīt ||

3.80.12

yo'rjunenārjunastulyo dvibāhurbahubāhunā |
tamṛte pāṇḍavaśreṣṭhaṃ vanaṃ na pratibhāti me ||

3.80.13

śūnyāmiva prapaśyāmi tatra tatra mahīmimām |
bahvāścaryamidaṃ cāpi vanaṃ kusumitadrumam ||

3.80.14

na tathā ramaṇīyaṃ vai tamṛte savyasācinam |
nīlāmbudasamaprakhyaṃ mattamātaṅgagāminam ||

3.80.15

tamṛte puṇḍarīkākṣaṃ kāmyakaṃ nātibhāti me |
yasya vā dhanuṣo ghoṣaḥ śrūyate cāśanisvanaḥ |
na labhe śarma vai rājansmarantī savyasācinam ||

3.80.16

tathā lālapyamānāṃ tāṃ niśamya paravīrahā |
bhīmaseno mahārāja draupadīmidamabravīt ||

3.80.17

bhīma uvāca |
manaḥprītikaraṃ bhadre yadbravīṣi sumadhyame |
tanma prīṇāti hṛdayamamṛtaprāśanopamam ||

3.80.18

yasya dīrghau samau pīnau bhujau parighasannibhau |
maurvīkṛtakiṇau vṛttau khaḍgāyudhadhanurdharau ||

3.80.19

niṣkāṅgadakṛtāpīḍau pañcaśīrṣāvivoragau |
tamṛte puruṣavyāghraṃ naṣṭasūryamivāmbaram ||

3.80.20

yamāśritya mahābāhuṃ pāñcālāḥ kuravastathā |
surāṇāmapi mattānāṃ pṛtanāsu na bibhyati ||

3.80.21

yasya bāhū samāśritya vayaṃ sarve mahātmanaḥ |
manyāmahe jitānājau parānprāptāṃ ca medinīm ||

3.80.22

tamṛte phālgunaṃ vīraṃ na labhe kāmyake dhṛtim |
paśyāmi ca diśaḥ sarvāstimireṇāvṛtā iva |
tato'bravītsāśrukaṇṭho nakulaḥ pāṇḍunandanaḥ ||

3.80.23

nakula uvāca |
yasmindivyāni karmāṇi kathayanti raṇājire |
devā api yudhāṃ śreṣṭhaṃ tamṛte kā ratirvane ||

3.80.24

udīcīṃ co diśaṃ gatvā jitvā yudhi mahābalān |
gandharvamukhyāñcchataśo hayāṃllebhe mahādyutiḥ ||

3.80.25

rājñe tittirikalmāṣāñcchrīmato'nilaraṃhasaḥ |
prādādbhrātre priyaḥ premṇā rājasūye mahākratau ||

3.80.26

tamṛte bhīmadhanvānaṃ bhīmādavarajaṃ vane |
kāmaye kāmyake vāsaṃ nedānīmamaropamam ||

3.80.27

sahadeva uvāca |
yo dhanāni ca kanyāśca yudhi jitvā mahārathaḥ |
ājahāra purā rājñe rājasūye mahākratau ||

3.80.28

yaḥ sametānmṛdhe jitvā yādavānamitadyutiḥ |
subhadrāmājahāraiko vāsudevasya sammate ||

3.80.29

tasya jiṣṇorbṛsīṃ dṛṣṭvā śūnyāmiva niveśane |
hṛdayaṃ me mahārāja na śāmyati kadācana ||

3.80.30

vanādasmādvivāsaṃ tu rocaye'hamarindama |
na hi nastamṛte vīraṃ ramaṇīyamidaṃ vanam ||

Other recensions (1)

Linked texts (2)