Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 5.27

Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 5.27

Language
Sanskrit

5.27.1

sañjaya uvāca |
dharmanityā pāṇḍava te viceṣṭā loke śrutā dṛśyate cāpi pārtha |
mahāśrāvaṃ jīvitaṃ cāpyanityaṃ sampaśya tvaṃ pāṇḍava mā vyanīnaśaḥ ||

5.27.2

na cedbhāgaṃ kuravo'nyatra yuddhāt prayaccheraṃstubhyamajātaśatro |
bhaikṣacaryāmandhakavṛṣṇirājye śreyo manye na tu yuddhena rājyam ||

5.27.3

alpakālaṃ jīvitaṃ yanmanuṣye mahāsrāvaṃ nityaduḥkhaṃ calaṃ ca |
bhūyaśca tadyaśaso nānurūpaṃ tasmāt pāpaṃ pāṇḍava mā kṛthāstvam ||

5.27.4

kāmā manuṣyaṃ prasajanta ete dharmasya ye vighnamūlaṃ narendra |
pūrvaṃ narastān matimān praṇighnan loke praśaṃsāṃ labhate'navadyām ||

5.27.5

nibandhanī hyarthatṛṣṇeha pārtha tāmicchatāṃ bādhyate dharma eva |
dharmaṃ tu yaḥ pravṛṇīte sa buddhaḥ kāme gṛdhno hīyate'rthānurodhāt ||

5.27.6

dharmaṃ kṛtvā karmaṇāṃ tāta mukhyaṃ mahāpratāpaḥ saviteva bhāti |
hīno hi dharmeṇa mahīmapīmāṃ labdhvā naraḥ sīdati pāpabuddhiḥ ||

5.27.7

vedo'dhītaścaritaṃ brahmacaryaṃ yajñairiṣṭaṃ brāhmaṇebhyaśca dattam |
paraṃ sthānaṃ manyamānena bhūya ātmā datto varṣapūgaṃ sukhebhyaḥ ||

5.27.8

sukhapriye sevamāno'tivelaṃ yogābhyāse yo na karoti karma |
vittakṣaye hīnasukho'tivelaṃ duḥkhaṃ śete kāmavegapraṇunnaḥ ||

5.27.9

evaṃ punarbrahmacaryāprasakto hitvā dharmaṃ yaḥ prakarotyadharmam |
aśraddadhat paralokāya mūḍho hitvā dehaṃ tapyate pretya mandaḥ ||

5.27.10

na karmaṇāṃ vipraṇāśo'styamutra puṇyānāṃ vā'pyathavā pāpakānām |
pūrvaṃ karturgacchati puṇyapāpaṃ paścāttvenamanuyātyeva kartā ||

5.27.11

nyāyopetaṃ brāhmaṇebhyo'tha dattaṃ śraddhāpūtaṃ gandharasopapannam |
anvāhāryeṣūttamadakṣiṇeṣu tathārūpaṃ karma vikhyāyate te ||

5.27.12

iha kṣetre kriyate pārtha kāryaṃ na vai kiñcit kriyate pretya kāryam |
kṛtaṃ tvayā pāralaukyaṃ ca karma puṇyaṃ mahatsadbhiratipraśastam ||

5.27.13

jahāti mṛtyuṃ ca jarāṃ bhayaṃ ca na kṣutpipāse manaso'priyāṇi |
na kartavyaṃ vidyate tatra kiñcidanyatra vai cendriyaprīṇanāddhi ||

5.27.14

evaṃrūpaṃ karmaphalaṃ narendra mā'trāvahaṃ hṛdayasya priyeṇa |
sa krodhajaṃ pāṇḍava harṣajaṃ ca lokāvubhau mā prahāsīścirāya ||

5.27.15

antaṃ gatvā karmaṇāṃ mā prajahyāḥ satyaṃ damaṃ cārjavamānṛśaṃsyam |
aśvamedhaṃ rājasūyaṃ tathejyāḥ pāpasyāntaṃ karmaṇo mā punargāḥ ||

5.27.16

taccedevaṃ dveṣarūpeṇa pārthāḥ kariṣyadhvaṃ karma pāpaṃ cirāya |
nivasadhvaṃ varṣapūgān vaneṣu duḥkhaṃ vāsaṃ pāṇḍavā dharma eva ||

5.27.17

apravrajye mā sma hitvā purastādātmādhīnaṃ yadbalaṃ hyetadāsīt |
nityaṃ ca vaśyāḥ sacivāstaveme janārdano yuyudhānaśca vīraḥ ||

5.27.18

matsyo rājā rukmarathaḥ saputraḥ prahāribhiḥ saha putrairvirāṭaḥ |
rājānaśca ye vijitāḥ purastāt tvāmeva te saṃśrayeyuḥ samastāḥ ||

5.27.19

mahāsahāyaḥ pratapan balasthaḥ puraskṛto vāsudevārjunābhyām |
varān haniṣyan dviṣato raṅgamadhye vyaneṣyathā dhārtarāṣṭrasya darpam ||

5.27.20

balaṃ kasmādvardhayitvā parasya nijān kasmāt karśayitvā sahāyān |
niruṣya kasmādvarṣapūgān vaneṣu yuyutsase pāṇḍava hīnakālam ||

5.27.21

aprājño vā pāṇḍava yuddhyamāno'dharmajño vā bhūtimatho'bhyupaiti |
prajñāvān vā budhyamāno'pi dharmaṃ saṃstambhādvā so'pi bhūterapaiti ||

5.27.22

nādharme te dhīyate pārtha buddhirna saṃrambhāt karma cakartha pāpam |
āttha kiṃ tatkāraṇaṃ yasya hetoḥ prajñāviruddhaṃ karma cikīrṣasīdam ||

5.27.23

avyādhijaṃ kaṭukaṃ śīrṣarogi yaśomuṣaṃ pāpaphalodayaṃ vā |
satāṃ peyaṃ yanna pibantyasanto manyuṃ mahārāja piba praśāmya ||

5.27.24

pāpānubandhaṃ ko nu taṃ kāmayeta kṣamaiva te jyāyasī nota bhogāḥ |
yatra bhīṣmaḥ śāntanavo hataḥ syādyatra droṇaḥ sahaputro hataḥ syāt ||

5.27.25

kṛpaḥ śalyaḥ saumadattirvikarṇo viviṃśatiḥ karṇaduryodhanau ca |
etān hatvā kīdṛśaṃ tatsukhaṃ syādyadvindethāstadanu brūhi pārtha ||

5.27.26

labdhvā'pīmāṃ pṛthivīṃ sāgarāntāṃ jarāmṛtyū naiva hi tvaṃ prajahyāḥ |
priyāpriye sukhaduḥkhe ca rājannevaṃ vidvānnaiva yuddhaṃ kuru tvam ||

5.27.27

amātyānāṃ yadi kāmasya hetorevaṃ yuktaṃ karma cikīrṣasi tvam |
apakrāmeḥ svaṃ pradāyaiva teṣāṃ mā gāstvaṃ vai devayānāt patho'dya ||

Other recensions (1)