The Great Epic of the Bhārata dynasty 5.27
Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 5.27
- Language
- Sanskrit
5.27.1
sañjaya uvāca |
dharmanityā pāṇḍava te viceṣṭā loke śrutā dṛśyate cāpi pārtha |
mahāśrāvaṃ jīvitaṃ cāpyanityaṃ sampaśya tvaṃ pāṇḍava mā vyanīnaśaḥ ||
5.27.2
na cedbhāgaṃ kuravo'nyatra yuddhāt prayaccheraṃstubhyamajātaśatro |
bhaikṣacaryāmandhakavṛṣṇirājye śreyo manye na tu yuddhena rājyam ||
5.27.3
alpakālaṃ jīvitaṃ yanmanuṣye mahāsrāvaṃ nityaduḥkhaṃ calaṃ ca |
bhūyaśca tadyaśaso nānurūpaṃ tasmāt pāpaṃ pāṇḍava mā kṛthāstvam ||
5.27.4
kāmā manuṣyaṃ prasajanta ete dharmasya ye vighnamūlaṃ narendra |
pūrvaṃ narastān matimān praṇighnan loke praśaṃsāṃ labhate'navadyām ||
5.27.5
nibandhanī hyarthatṛṣṇeha pārtha tāmicchatāṃ bādhyate dharma eva |
dharmaṃ tu yaḥ pravṛṇīte sa buddhaḥ kāme gṛdhno hīyate'rthānurodhāt ||
5.27.6
dharmaṃ kṛtvā karmaṇāṃ tāta mukhyaṃ mahāpratāpaḥ saviteva bhāti |
hīno hi dharmeṇa mahīmapīmāṃ labdhvā naraḥ sīdati pāpabuddhiḥ ||
5.27.7
vedo'dhītaścaritaṃ brahmacaryaṃ yajñairiṣṭaṃ brāhmaṇebhyaśca dattam |
paraṃ sthānaṃ manyamānena bhūya ātmā datto varṣapūgaṃ sukhebhyaḥ ||
5.27.8
sukhapriye sevamāno'tivelaṃ yogābhyāse yo na karoti karma |
vittakṣaye hīnasukho'tivelaṃ duḥkhaṃ śete kāmavegapraṇunnaḥ ||
5.27.9
evaṃ punarbrahmacaryāprasakto hitvā dharmaṃ yaḥ prakarotyadharmam |
aśraddadhat paralokāya mūḍho hitvā dehaṃ tapyate pretya mandaḥ ||
5.27.10
na karmaṇāṃ vipraṇāśo'styamutra puṇyānāṃ vā'pyathavā pāpakānām |
pūrvaṃ karturgacchati puṇyapāpaṃ paścāttvenamanuyātyeva kartā ||
5.27.11
nyāyopetaṃ brāhmaṇebhyo'tha dattaṃ śraddhāpūtaṃ gandharasopapannam |
anvāhāryeṣūttamadakṣiṇeṣu tathārūpaṃ karma vikhyāyate te ||
5.27.12
iha kṣetre kriyate pārtha kāryaṃ na vai kiñcit kriyate pretya kāryam |
kṛtaṃ tvayā pāralaukyaṃ ca karma puṇyaṃ mahatsadbhiratipraśastam ||
5.27.13
jahāti mṛtyuṃ ca jarāṃ bhayaṃ ca na kṣutpipāse manaso'priyāṇi |
na kartavyaṃ vidyate tatra kiñcidanyatra vai cendriyaprīṇanāddhi ||
5.27.14
evaṃrūpaṃ karmaphalaṃ narendra mā'trāvahaṃ hṛdayasya priyeṇa |
sa krodhajaṃ pāṇḍava harṣajaṃ ca lokāvubhau mā prahāsīścirāya ||
5.27.15
antaṃ gatvā karmaṇāṃ mā prajahyāḥ satyaṃ damaṃ cārjavamānṛśaṃsyam |
aśvamedhaṃ rājasūyaṃ tathejyāḥ pāpasyāntaṃ karmaṇo mā punargāḥ ||
5.27.16
taccedevaṃ dveṣarūpeṇa pārthāḥ kariṣyadhvaṃ karma pāpaṃ cirāya |
nivasadhvaṃ varṣapūgān vaneṣu duḥkhaṃ vāsaṃ pāṇḍavā dharma eva ||
5.27.17
apravrajye mā sma hitvā purastādātmādhīnaṃ yadbalaṃ hyetadāsīt |
nityaṃ ca vaśyāḥ sacivāstaveme janārdano yuyudhānaśca vīraḥ ||
5.27.18
matsyo rājā rukmarathaḥ saputraḥ prahāribhiḥ saha putrairvirāṭaḥ |
rājānaśca ye vijitāḥ purastāt tvāmeva te saṃśrayeyuḥ samastāḥ ||
5.27.19
mahāsahāyaḥ pratapan balasthaḥ puraskṛto vāsudevārjunābhyām |
varān haniṣyan dviṣato raṅgamadhye vyaneṣyathā dhārtarāṣṭrasya darpam ||
5.27.20
balaṃ kasmādvardhayitvā parasya nijān kasmāt karśayitvā sahāyān |
niruṣya kasmādvarṣapūgān vaneṣu yuyutsase pāṇḍava hīnakālam ||
5.27.21
aprājño vā pāṇḍava yuddhyamāno'dharmajño vā bhūtimatho'bhyupaiti |
prajñāvān vā budhyamāno'pi dharmaṃ saṃstambhādvā so'pi bhūterapaiti ||
5.27.22
nādharme te dhīyate pārtha buddhirna saṃrambhāt karma cakartha pāpam |
āttha kiṃ tatkāraṇaṃ yasya hetoḥ prajñāviruddhaṃ karma cikīrṣasīdam ||
5.27.23
avyādhijaṃ kaṭukaṃ śīrṣarogi yaśomuṣaṃ pāpaphalodayaṃ vā |
satāṃ peyaṃ yanna pibantyasanto manyuṃ mahārāja piba praśāmya ||
5.27.24
pāpānubandhaṃ ko nu taṃ kāmayeta kṣamaiva te jyāyasī nota bhogāḥ |
yatra bhīṣmaḥ śāntanavo hataḥ syādyatra droṇaḥ sahaputro hataḥ syāt ||
5.27.25
kṛpaḥ śalyaḥ saumadattirvikarṇo viviṃśatiḥ karṇaduryodhanau ca |
etān hatvā kīdṛśaṃ tatsukhaṃ syādyadvindethāstadanu brūhi pārtha ||
5.27.26
labdhvā'pīmāṃ pṛthivīṃ sāgarāntāṃ jarāmṛtyū naiva hi tvaṃ prajahyāḥ |
priyāpriye sukhaduḥkhe ca rājannevaṃ vidvānnaiva yuddhaṃ kuru tvam ||
5.27.27
amātyānāṃ yadi kāmasya hetorevaṃ yuktaṃ karma cikīrṣasi tvam |
apakrāmeḥ svaṃ pradāyaiva teṣāṃ mā gāstvaṃ vai devayānāt patho'dya ||
Other recensions (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit