The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.10
Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 6.10
- Language
- Sanskrit
6.10.1
dhṛtarāṣṭra uvāca |
bhāratasyāsya varṣasya tathā haimavatasya ca |
pramāṇamāyuṣaḥ sūta balaṃ cāpi śubhāśubham ||
6.10.2
anāgatamatikrāntaṃ vartamānaṃ ca sañjaya |
ācakṣva me vistareṇa harivarṣaṃ tathaiva ca ||
6.10.3
sañjaya uvāca |
catvāri bhārate varṣe yugāni bharatarṣabha |
kṛtaṃ tretā dvāparaṃ ca tiṣyaṃ ca kuruvardhana ||
6.10.4
pūrvaṃ kṛtayugaṃ nāma tatasretāyugaṃ prabho |
saṅkṣepāddvāparasyātha tatastiṣyaṃ pravartate ||
6.10.5
catvāri tu sahasrāṇi varṣāṇāṃ kurusattama |
āyuḥsaṅkhyā kṛtayuge saṅkhyātā rājasattama ||
6.10.6
tathā trīṇi sahasrāṇi tretāyāṃ manujādhipa |
dve sahasre dvāpare tu bhuvi tiṣṭhanti sāmpratam ||
6.10.7
na pramāṇasthitirhyasti tiṣye'sminbharatarṣabha |
garbhasthāśca mriyante'tra tathā jātā mriyanti ca ||
6.10.8
mahābalā mahāsatvāḥ prajñāguṇasamanvitāḥ |
prajāyante ca jātāśca śataśo'tha sahasraśaḥ ||
6.10.9
jātāḥ kṛtayuge rājandhaninaḥ prayadarśanāḥ |
prajāyante ca jātāśca munayo vai tapodhanāḥ ||
6.10.10
mahotsāhā mahātmāno dhārmikāḥ satyavādinaḥ |
priyadarśanā vapuṣmanto mahāvīryā dhanurdharāḥ ||
6.10.11
varārhā yudhi jāyante kṣatriyāḥ śūrasattamāḥ |
tretāyāṃ kṣatriyā rājansarve vai cakravartinaḥ ||
6.10.12
sarvavarṇāśca jāyante sadā caiva ca dvāpare |
mahotsāhā vīryavantaḥ parasparajayaiṣiṇaḥ ||
6.10.13
tejasālpena saṃyuktāḥ krodhanāḥ puruṣā nṛpa |
lubdhā anṛtakāścaiva tiṣye jāyanti bhārata ||
6.10.14
īrṣyā mānastathā krodho māyā'sūyā tathaiva ca |
tiṣye bhavati bhūtānāṃ rāgo lobhaśca bhārata ||
6.10.15
saṅkṣepo vartate rājandvāpare'sminnarādhipa |
guṇottaraṃ haimavataṃ harivarṣaṃ tataḥ param ||
Commentaries (5)
- Jñānadīpikā — Devabodha, Sanskrit
- Bhāratabhāvadīpa — Nīlakaṇṭha Caturdhara, Sanskrit
- Lakṣaślokālaṅkāra — Vādirāja, Sanskrit
- Mahābhārataṭīkā — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Lakṣābharaṇa — Vādirāja Sūri, Sanskrit
Other recensions (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit
Linked texts (1)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit