Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.2

Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 6.2

Language
Sanskrit

6.2.1

vaiśampāyana uvāca |
tataḥ pūrvāpare sainye samīkṣya bhagavānṛṣiḥ |
sarvavedavidāṃ śreṣṭho vyāsaḥ satyavatīsutaḥ ||

6.2.2

bhaviṣyati raṇe ghore bharatānāṃ pitāmahaḥ |
pratyakṣadarśī bhagavānbhūtabhavyabhaviṣyavit ||

6.2.3

vaicitravīryaṃ rājānaṃ sarahasyaṃ bravīdidam |
śocantamārtaṃ dhyāyantaṃ putrāṇāmanayaṃ tadā ||

6.2.4

vyāsa uvāca |
rājanparikālāste putrāścānye ca pārthivāḥ |
te hiṃsantīva saṅgrāme samāsādyetaretaram ||

6.2.5

teṣu kālaparīteṣu vinaśyatsveva bhārata |
kālaparyāyamājñāya mā sma śoke manaḥ kṛthāḥ ||

6.2.6

yadi cecchasi saṅgrāme druṣṭumetān viśāmpate |
cakṣurdadāni te putra yuddhaṃ tatra niśāmaya ||

6.2.7

dhṛtarāṣṭra uvāca |
na rocaye jñātivadhaṃ draṣṭuṃ brahmarṣisattama |
yuddhametattvaśeṣeṇa śrṛṇuyāṃ tava tejasā ||

6.2.8

vaiśampāyana uvāca |
etasminnecchati draṣṭuṃ saṅgrāmaṃ śrotumicchati |
carāṇāmīśvaro vyāsaḥ sañjayāya varaṃ dadau ||

6.2.9

eṣa te sañjayo rājanyuddhametadvadiṣyati |
etasya sarvasaṅgrāme na parokṣaṃ bhaviṣyati ||

6.2.10

cakṣuṣā sañjayo rājandivyenaiva samanvitaḥ |
kathayiṣyati te yuddhaṃ sarvajñaśca bhaviṣyati ||

6.2.11

prakāśaṃ vā'prakāśaṃ vā divā vā yadi vā niśi |
manasā cintitamapi sarvaṃ vetsyati sañjayaḥ ||

6.2.12

nainaṃ śastrāṇi chetsyanti nainaṃ bādhiṣyate śramaḥ |
gāvalgaṇirayaṃ jīvanyuddhādasmādvimokṣyate ||

6.2.13

ahaṃ tu kīrtimeteṣāṃ karūṇāṃ bharatarṣabha |
pāṇḍavānāṃ ca sarveṣāṃ prathayiṣyāmi mā śucaḥ ||

6.2.14

diṣṭametannaravyāghra nābhiśocitumarhasi |
na caiva śakyaṃ saṃyantuṃ yato dharmastato jayaḥ ||

6.2.15

vaiśampāyana uvāca |
evamuktvā sa bhagavānkurūṇāṃ pratitāmahaḥ |
punareva mahābhāgo dhṛtarāṣṭramuvāca ha ||

6.2.16

iha yuddhe mahārāja bhaviṣyati mahānkṣayaḥ |
tatheha ca nimittāni bhayadānyupalakṣaye ||

6.2.17

śyenā gṛdhrāśca kākāśca kāṅkāśca sahitā bakaiḥ |
sampatanti nagāgreṣu samavāyāṃśca kurvate ||

6.2.18

abhyagraṃ ca prapaśyanti yuddhamānandino dvijāḥ |
kravyādā bhakṣayiṣyanti māṃsāni gajavājinām ||

6.2.19

nirdayaṃ cābhivāśanto bhairavā bhayavedinaḥ |
kaṅkāḥ prayānti madhyena dakṣiṇāmabhito diśam ||

6.2.20

ubhe pūrvāpare sandhye nityaṃ paśyāmi bhārata |
udayāstamane sūryaṃ kabandhaiḥ parivāritam ||

6.2.21

śvetalohitaparyantāḥ kṛṣṇāgrīvāḥ savidyutaḥ |
trivarṇāḥ parighāḥ sandhau bhānumantamavārayan ||

6.2.22

jvalitārkendunakṣatraṃ nirviśeṣadinakṣayam |
candro'bhūdagnivarṇaśca padmavarṇanabhastale ||

6.2.23

ālakṣyaḥ prabhayā hīnāṃ paurṇamāsīṃ ca kīrtikīm |
candro'bhūdagnivarṇaśca padmavarṇe nabhastale ||

6.2.24

svapsyanti nihatā vīrā bhūmimāvṛtya pārthivāḥ |
rājāno rājaputrāśca śūrāḥ parighabāhavaḥ ||

6.2.25

antarikṣe varāhasya pṛṣadaṃśakasya cobhayoḥ |
praṇādaṃ yuddhyato rātrau raudraṃ nityaṃ pralakṣaye ||

6.2.26

devatāpratimāścaiva kampanti ca hasanti ca |
vamanti rudhiraṃ cāsyaiḥ khidyanti prapatanti ca ||

6.2.27

anāhatā dundubhayaḥ praṇadanti viśāmpate |
ayuktāśca pravartante kṣatriyāṇāṃ mahārathāḥ ||

6.2.28

kokilāḥ śatapatrāśca cāṣā bhāsāḥ śukāstathā |
sārasāśca mayūrāśca vāco muñcanti dāruṇāḥ ||

6.2.29

gṛhītaśastrāḥ krośanti carmiṇo vājipṛṣṭhagāḥ |
aruṇodaye pradṛśyante śataśaḥ śalabhavrajāḥ ||

6.2.30

ubhe sandhye prakāśante diśo dāhasamanvite |
parjanyaḥ pāṃsuvarṣī ca māṃsavarṣī ca bhārata ||

6.2.31

yā caiṣā viśrutā rājaṃstrailokye sādhusammatā |
arundhatī tayā'pyeṣa vasiṣṭhaḥ pṛṣṭhataḥ kṛtaḥ ||

6.2.32

rohiṇīṃ pīḍayanneṣa sthito rājan śanaiścaraḥ |
vyāvṛttaṃ lakṣma somasya bhaviṣyati mahadbhayam ||

6.2.33

anabhre ca mahāghorastanitaṃ śrūyate svanaḥ |
vāhanānāṃ ca rudatāṃ nipatantyaśrubindavaḥ ||

Commentaries (5)

Other recensions (1)

Linked texts (1)