The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.44
Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 6.44
- Language
- Sanskrit
6.44.1
dhṛtarāṣṭra uvāca |evaṃ vyūḍheṣvanīkeṣu māmakeṣvitareṣu ca |
ke pūrvaṃ prāharaṃstatra kuravaḥ pāṇḍavā nu kim ||
6.44.2
sañjaya uvāca |bhrātṛbhiḥ sahito rājan putro duḥśāsanastava |
bhīṣmaṃ pramukhataḥ kṛtvā prayayau saha senayā ||
6.44.3
tathaiva pāṇḍavāḥ sarve bhīmasenapurogamāḥ |
bhīṣmeṇa yuddhamicchantaḥ prayayurhṛṣṭamānasāḥ ||
6.44.4
kṣveḍāḥ kilakilāśabdāḥ krakacā goviṣāṇikāḥ |
bherīmṛdaṅgamurajā hayakuñjaraniḥsvanāḥ ||
6.44.5
ubhayoḥ senayorhyāsaṃstataste'smān samādravan |
vayaṃ tān pratinardantastadāsīttumulaṃ mahat ||
6.44.6
mahāntyanīkāni mahāsamucchraye samāgame pāṇḍavadhārtarāṣṭrayoḥ |
cakalpire śaṅkhamṛdaṅgāniḥsvanaiḥ prakampitānīva vanāni vāyunā ||
6.44.7
narendranāgāśvarathākulānāmabhyāgatānāmaśive muhūrte |
babhūva ghoṣaratumulaścamūnāṃ vātoddhutānāmiva sāgarāṇām ||
6.44.8
tasmin samutthite śabde tumule lomaharṣaṇe |
bhīmaseno mahābāhuḥ prāṇadadgovṛṣo yathā ||
6.44.9
śaṅkhadundubhinirghoṣaṃ vāraṇānāṃ ca vṛhitam |
siṃhanādaṃ ca sainyānāṃ bhīmasenaravo'bhyabhūt ||
6.44.10
hayānāṃ heṣamāṇānāmanīkeṣu sahasraśaḥ |
sarvānabhyabhavacchabdān bhīmasya nadataḥ svanaḥ ||
6.44.11
taṃ śrutvā ninadaṃ tasya sainyāstava vitatrasuḥ |
jīmūtasyeva nadataḥ śakrāśanisamasvanam ||
6.44.12
vāhanāni ca sarvāṇi śakṛnmūtraṃ prasusruvuḥ |
śabdena tasya vīrasya siṃhasyevetare mṛgāḥ ||
6.44.13
darśayan ghoramātmānaṃ mahābhramiva nādayan |
vibhīṣayaṃstava sutān bhīmasenaḥ samabhyayāt ||
6.44.14
tamāyāntaṃ maheṣvāsaṃ sodaryāḥ paryavārayan |
chādayantaḥ śaravrātairmeghā iva divākaram ||
6.44.15
duryodhanaśca putraste durmukho duḥśalaḥ śalaḥ |
duḥśāsanaścātirathastathā durmarṣaṇo nṛpaḥ ||
6.44.16
viviṃśatiścitraseno vikarṇaśca mahārathaḥ |
purumitro jayo bhojaḥ saumadattiśca vīryavān ||
6.44.17
mahācāpāni dhunvanto meghā iva savidyutaḥ |
ādadānāśca nārācānnirmuktāśīviṣopamān ||
6.44.18
atha te draupadīputrāḥ saubhadraśca mahārathaḥ |
nakulaḥ sahadevaśca dhṛṣṭadyumnaśca pārṣataḥ ||
6.44.19
dhārtarāṣṭrān pratiyayurardayantaḥ śitaiḥ śaraiḥ |
vajrairiva mahāvegaiḥ śikharāṇi dharābhṛtām ||
6.44.20
tasmin prathamasaṅgrāme bhīmajyātalaniḥsvane |
tāvakānāṃ pareṣāṃ ca nāsītkaścitparāṅmukhaḥ ||
6.44.21
lāghavaṃ droṇaśiṣyāṇāmapaśyaṃ bharatarṣabha |
nimittavedhināṃ caiva śarānutsṛjatāṃ bhṛśam ||
6.44.22
nopaśāmyati nirghoṣo dhanuṣāṃ kūjatāṃ tathā |
viniśceruḥ śarā dīptā jyotīṃṣīva nabhastalāt ||
6.44.23
sarve tvanye mahīpālāḥ prekṣakā iva bhārata |
dadṛśurdarśanīyaṃ taṃ bhīmaṃ jñātisamāgamam ||
6.44.24
tataste jātasaṃrambhāḥ parasparakṛtāgasaḥ |
anyonyaspardhayā rājan vyāyacchanta mahārathāḥ ||
6.44.25
kurupāṇḍavasene te hastyaśvarathasaṅkule |
śuśubhāte raṇe'tīva paṭe citrārpite iva ||
6.44.26
tataste pārthivāḥ sarve pragṛhītaśarāsanāḥ |
sahasainyāḥ samāpetuḥ putrasya tava śāsanāt ||
6.44.27
yudhiṣṭhireṇa cādiṣṭāḥ pārthivāste sahasraśaḥ |
vinadantaḥ samāpetuḥ putrasya tava vāhinīm ||
6.44.28
ubhayoḥ senayostīvraḥ sainyānāṃ sa samāgamaḥ |
antardhīyata cādityaḥ sainyena rajasā''vṛtaḥ ||
6.44.29
prayuddhānāṃ prabhagnānāṃ punarāvartināmapi |
nātra sveṣāṃ pareṣāṃ vā viśeṣaḥ samadṛśyata ||
6.44.30
tasmiṃstu tumule yuddhe vartamāne mahābhaye |
atisarvāṇyanīkāni pitā te'bhivyarocata ||
Other recensions (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit