Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 7.197

Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 7.197

Language
Sanskrit

7.197.1

sañjaya uvāca |
arjunasya vacaḥ śrutvā nocustatra mahārathāḥ |
apriyaṃ vā priyaṃ vāpi mahārāja dhanañjayam ||

7.197.2

tataḥ kruddho mahābāhurbhīmaseno'bhyabhāṣata |
kutsayanniva kaunteyamarjunaṃ bharatarṣabha ||

7.197.3

suniryathā'raṇyagato bhāṣate dharmasaṃhitam |
nyastadaṇḍo yathā pārtha brāhmaṇaḥ saṃśitavrataḥ ||

7.197.4

kṣatatrātā kṣatājjīvan kṣantā strīṣvapi sādhuṣu |
kṣatriyaḥ kṣitimāpnoti kṣipraṃ dharmaṃ yaśaḥ śriyaḥ ||

7.197.5

sa bhavān kṣatriyaguṇairyuktaḥ sarvaiḥ kulodvahaḥ |
avipaścidyathā vācaṃ vyāharannādya śobhase ||

7.197.6

parākramaste kaunteya śakrasyeva śacīpateḥ |
na cāti vartase dharmaṃ velāmiva mahodadhiḥ ||

7.197.7

na pūjayettvāṃ ko nvadya yantrayodaśavārṣikam |
amarṣaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā dharmamevābhikāṅkṣase ||

7.197.8

diṣṭyā tāta manaste'dya svadharmamanuvartate |
ānṛśaṃsye ca te diṣṭyā buddhiḥ satatamacyuta ||

7.197.9

yattu dharmapravṛttasya hṛtaṃ rājyamadharmataḥ |
draupadī ca parāmṛṣṭā sabhāmānīya śatrubhiḥ ||

7.197.10

vanaṃ pravājitāścāsma valkalājinavāsasaḥ |
anarhamāṇāstaṃ bhāvaṃ trayodaśa samāḥ paraiḥ ||

7.197.11

etānyamarṣasthānāni marṣitāni mayā'nagha |
kṣatradharmaprasaktena sarvametada‌nuṣṭhitam ||

7.197.12

tamadharmamapākṛṣṭaṃ smṛtvā'dya sahitastvayā |
sānubandhānhaniṣyāmi kṣudrān rājyaharānaham ||

7.197.13

tvayā hi kathitaṃ pūrvaṃ yuddhāyābhyāgatā vayam |
ghaṭāmahe yathāśakti tvaṃ tu no'dya jugupsase ||

7.197.14

dharmamanvicchasi jñātuṃ mithyāvacanameva te |
bhayārditānāmasmākaṃ vācā marmāṇi kṛntasi ||

7.197.15

vapan vraṇe kṣāramiva kṣatānāṃ śatrukarśana |
vidīryate me hṛdayaṃ tvayā vākśalyapīḍitam ||

7.197.16

adharmamenaṃ vipulaṃ dhārmikaḥ sanna buddhyase |
yattvamātmānamasmāṃśca praśaṃsyānna praśaṃsasi ||

7.197.17

vāsudeve sthite cāpi droṇaputraṃ praśaṃsasi |
yaḥ kalāṃ ṣoḍaśīṃ pūrṇāṃ dhanañjaya na te'rhati ||

7.197.18

svayamevātmano doṣān bruvāṇaḥ kinna lajjase |
dārayeyaṃ mahīṃ krodhādvikireyaṃ ca parvatān ||

7.197.19

āvidhyaitāṃ gadāṃ gurvīṃ bhīmāṃ kāñcanamālinīm |
giriprakāśān kṣitijān bhañjeyamanilo yathā ||

7.197.20

drāvayeyaṃ śaraiścāpi sendrāndevānsamāgatān |
sarākṣasagaṇānpārtha sāsuroragamānavān ||

7.197.21

sa tvamevaṃvidhaṃ jānan bhrātaraṃ māṃ nararṣabha |
droṇaputrādbhayaṃ kartuṃ nārhasyamitavikrama ||

7.197.22

athavā tiṣṭha bībhatso saha sarvaiḥ sahodaraiḥ |
ahamenaṃ gadāpāṇirjeṣyāmyeko mahāhave ||

7.197.23

tataḥ pāñcālarājasya putraḥ pārthamathābravīt |
saṅkruddhamiva nardantaṃ hiraṇyakaśipurharim ||

7.197.24

dhṛṣṭadyumna uvāca |
bībhatso viprakarmāṇi viditāni manīṣiṇām |
yājanādhyāpane dānaṃ tathā yajñapratigrahau ||

7.197.25

ṣaṣṭhamadhyayanaṃ nāma, teṣāṃ kasminpratiṣṭhitaḥ |
hato droṇo mayā hyevaṃ kiṃ māṃ pārtha vigarhase ||

7.197.26

apakrāntaḥ svadharmācca kṣātradharmaṃ vyapāśritaḥ |
amānuṣeṇa hantyasmānastreṇa kṣudrakarmakṛt ||

7.197.27

tathā māyāṃ prayuñjānamasahyaṃ brāhmaṇabruvam |
māyayaiva nihanyādyo na yuktaṃ pārtha tatra kim ||

7.197.28

tasmiṃstathā mayā śaste yadi drauṇāyanī ruṣā |
kurute bhairavaṃ nādaṃ tatra kiṃ mama hīyate ||

7.197.29

na cādbhutamidaṃ manye yaddrauṇiryuddhasañjñayā |
ghātayiṣyati kauravyānparitrātumaśaknuvan ||

7.197.30

yacca māṃ dhārmiko bhūtvā bravīṣi gurughātinam |
tadarthamahamutpannaḥ pāñcālyasya suto'nalāt ||

7.197.31

yasya kāryamakāryaṃ vā yudhyataḥ syātsamaṃ raṇe |
taṃ kathaṃ brāhmaṇaṃ brūyāḥ kṣatriyaṃ vā dhanañjaya ||

7.197.32

yo hyanastravido hanyādbrahmāstraiḥ krodhamūrcchitaḥ |
sarvopāyairna sa kathaṃ vadhyaḥ puruṣasattamaḥ ||

7.197.33

vidharmiṇaṃ dharmavidbhiḥ proktaṃ teṣāṃ viṣopamam |
jānandharmārthatattvajña kiṃ māmarjuna garhase ||

7.197.34

nṛśaṃsaḥ sa mayā''kramya ratha eva nipātitaḥ |
tanmāmanindyaṃ bībhatso kimarthaṃ nābhinandase ||

7.197.35

kālānalasamaṃ pārtha jvalanārkaviṣopamam |
bhīmaṃ droṇaśiraśchinnaṃ na praśaṃsāsa me katham ||

7.197.36

yo'sau mamaiva nānyasya bāndhavān yudhi jaghnivān |
chittvā'pi tasya mūrdhānaṃ naivāsmi vigatajvaraḥ ||

7.197.37

tacca me kṛntate marma yanna tasya śiro mayā |
niṣāda‌viṣaye kṣiptaṃ jayadrathārīro yathā ||

7.197.38

athāvadhaśca śatrūṇāmadharmaḥ śrūyate'rjuna |
kṣatriyasya hi dharmo'yaṃ hanyāddhanyeta vā punaḥ ||

7.197.39

sa śatrurnihataḥ saṅkhye mayā dharmeṇa pāṇḍava |
yathā tvayā hataḥ śūro bhagadattaḥ pituḥ sakhā ||

7.197.40

pitāmahaṃ raṇe hatvā manyase dharmamātmanaḥ |
mayā śatrau hate kasmātpāpe dharmaṃ na manyase ||

7.197.41

sambandhāvanataṃ pārtha na māṃ tvaṃ vaktumarhasi |
svagātrakṛtasopānaṃ niṣaṇṇamiva dantinam ||

7.197.42

kṣamāmi te sarvameva vāgvyatikramamarjuna |
draupadyā draupadeyānāṃ kṛte nānyena hetunā ||

7.197.43

kulakramāgataṃ vairaṃ mamācāryeṇa viśrutam |
tathā jānātyayaṃ loko na yūyaṃ pāṇḍunandanāḥ ||

7.197.44

nānṛtī pāṇḍavo jyeṣṭho nāhaṃ vā'dhārmiko'rjuna |
śiṣyadrohī hataḥ pāpo yudhyasva vijayastava ||

Other recensions (1)