Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 7.199

Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 7.199

Language
Sanskrit

7.199.1

sañjaya uvāca |
tataḥ sa kadanaṃ cakre ripūṇāṃ droṇanandanaḥ |
yugānte sarvabhūtānāṃ kālasṛṣṭa ivāntakaḥ ||

7.199.2

dhvajadrumaṃ śastraśṛṅgaṃ hatanāgamahāśilam |
aśvakimpuruṣākīrṇaṃ śarāsanalatāvṛtam ||

7.199.3

kravyādapakṣisaṅghuṣṭaṃ bhūtayakṣagaṇākulam |
nihatya śātravān bhallaiḥ so'cinoddehaparvatam ||

7.199.4

tato vegena mahatā vinadya sa nararṣabhaḥ |
pratijñāṃ śrāvayāmāsa punareva tavātmajam ||

7.199.5

yasmādyudhyantamācāryaṃ dharmakañcukamāsthitaḥ |
muñca śastramiti prāha kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ ||

7.199.6

tasmātsampaśyatastasya drāvayiṣyāmi vāhinīm |
vidrāvya sarvān hantā'smi jālmaṃ pāñcālyameva tu ||

7.199.7

sarvānetān haniṣyāmi yadi yotsyanti māṃ raṇe |
satyaṃ te pratijānāmi parivartaya vāhinīm ||

7.199.8

tacchrutvā tava putrastu vāhinīṃ paryavartayat |
siṃhanādena mahatā vyapohya sumahadbhayam ||

7.199.9

tataḥ samāgamo rājankurupāṇḍavasenayoḥ |
punarevābhavattīvraḥ pūrṇasāgarayoriva ||

7.199.10

saṃrabdhā hi sthirībhūtā droṇaputreṇa kauravāḥ |
udagrā pāṇḍupañcālā droṇasya nidhanena ca ||

7.199.11

teṣāṃ paramahṛṣṭānāṃ jayamātmani paśyatām |
saṃrabdhānāṃ mahāvegaḥ prādurāsīdviśāmpate ||

7.199.12

yathā śiloccaye śailaḥ sāgaraiḥ sāgaro yathā |
pratihanyeta rājendra tathā''sankurupāṇḍavāḥ ||

7.199.13

tataḥ śaṅkhasahasrāṇi bherīṇāmayutāni ca |
avādayanta saṃhṛṣṭāḥ kurupāṇḍavasainikāḥ ||

7.199.14

yathā nirmathyamānasya sāgarasya tu niḥsvanaḥ |
abhavattava sainyasya sumahānadbhutopamaḥ ||

7.199.15

prāduścakre tato drauṇirastraṃ nārāyaṇaṃ tadā |
abhisandhāya pāṇḍūnāṃ pañcālānāṃ ca vāhinīm ||

7.199.16

prādurāsaṃstato bāṇā dīptāgrāḥ khe sahasraśaḥ |
pāṇḍavānkṣapayiṣyanto dīptāsyāḥ pannagā iva ||

7.199.17

te diśaḥ khaṃ ca sainyaṃ ca samāvṛṇvanmahāhave |
muhūrtādbhāskarasyeva loke rājan gabhastayaḥ ||

7.199.18

tathā'pare dyotamānā jyotīṃṣīvāmalāmbare |
prādurāsanmahārāja kārṣṇāyasamayā guḍāḥ ||

7.199.19

catuścakrā dvicakrāśca śataghnyo bahulā gadāḥ |
cakrāṇi ca kṣurāntāni maṇḍalānīva bhāsvataḥ ||

7.199.20

śastrākṛtibhirākīrṇamatīva puruṣarṣabha |
dṛṣṭvā'ntarikṣamāvignāḥ pāṇḍupañcālasṛñjayāḥ ||

7.199.21

yathāyathā hyayudhyanta pāṇḍavānāṃ mahārathāḥ |
tathātathā tadastraṃ vai vyavardhata janādhipa ||

7.199.22

vadhyamānāstadā'streṇa tena nārāyaṇena vai |
dahyamānānaleneva sarvato'bhyarditā raṇe ||

7.199.23

yathā hi śiśirāpāye dahetkakṣaṃ hutāśanaḥ |
tathā tadastraṃ pāṇḍūnāṃ dadāha dhvajinīṃ prabho ||

7.199.24

āpūryamāṇenāstreṇa sainye kṣīyati ca prabho |
jagāma paramaṃ trāsaṃ dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ ||

7.199.25

dravamāṇaṃ tu tat sainyaṃ dṛṣṭvā vigatacetanam |
madhyasthatāṃ ca pārthasya dharmaputro'bravīdidam ||

7.199.26

dhṛṣṭadyumna palāyasva saha pāñcālasenayā |
sātyake tvaṃ ca gacchasva vṛṣṇyandhakavṛto mahān ||

7.199.27

vāsudevo'pi dharmātmā kariṣyatyātmanaḥ kṣamam |
śreyo hyupadiśatyeṣa lokasya kimutātmanaḥ ||

7.199.28

saṅgrāmastu na kartavyaḥ sarvasainyān bravīmi vaḥ |
ahaṃ hi saha sodaryaiḥ pravekṣye havyavāhanam ||

7.199.29

bhīṣmadroṇārṇavaṃ tīrtvā saṅgrāme bhīrudustare |
vimajjiṣyāmi salile sagaṇo drauṇigoṣpade ||

7.199.30

kāmaḥ sampadyatāmasya bībhatsorāśu māṃ prati |
kalyāṇavṛttirācāryo mayā yudhi nipātitaḥ ||

7.199.31

yena bālaḥ sa saubhadro yuddhānāmaviśāradaḥ |
samarthairbahubhiḥ krūrairghātito nābhipālitaḥ ||

7.199.32

yenāvibruvatā praśnaṃ tathā kṛṣṇā sabhāṃ gatā |
upekṣitā saputreṇa dāsabhāvaṃ niyacchatī ||

7.199.33

jighāṃsurdhārtarāṣṭraśca śrānteṣvaśveṣu phālgunaḥ |
kavacena tathā gupto rakṣārthaṃ saindhavasya ca ||

7.199.34

yena brahmāstraviduṣā pañcālāḥ satyajinmukhāḥ |
kurvāṇā majjaye yatnaṃ samūlā vinipātitāḥ ||

7.199.35

yena pravrājyamānāśca rājyādvayamadharmataḥ |
nivāryamāṇenāsmābhiranugantuṃ tadeṣitāḥ ||

7.199.36

yo'sāvatyantamasmāsu kurvāṇaḥ sauhṛdaṃ param |
hatastadarthe maraṇaṃ gamiṣyāmi sabāndhavaḥ ||

7.199.37

evaṃ bruvati kaunteye dāśārhastvaritastataḥ |
nivārya sainyaṃ bāhubhyāmidaṃ vacanamabravīt ||

7.199.38

śīghraṃ nyasyata śastrāṇi vāhebhyaścāvarohata |
eṣa yogo'tra vihitaḥ pratiṣedhe mahātmanā ||

7.199.39

dvipāśvasyandanebhyaśca kṣitiṃ sarve'varohata |
evametanna vo hanyādastraṃ bhūmau nirāyudhān ||

7.199.40

yathāyathā hi yudhyante yodhā hyastramidaṃ prati |
tathātathā bhavantyete kauravā balavattarāḥ ||

7.199.41

nikṣepsyanti ca śastrāṇi vāhanebhyo'varuhya ye |
tānnaitadastraṃ saṅgrāme nihaniṣyati mānavān ||

7.199.42

yattvetatpratiyotsyanti manasāpīha kecana |
nihaniṣyati tānsarvān rasātalagatānapi ||

7.199.43

te vacastasya tacchrutvā vāsudevasya bhārata |
īṣuḥ sarve samutsraṣṭuṃ manobhiḥ karaṇena ca ||

7.199.44

tata utsraṣṭukāmāṃstānastrāṇyālakṣya pāṇḍavaḥ |
bhīmaseno'bravīdrājannidaṃ saṃharṣayanvacaḥ ||

7.199.45

na kathañcana śastrāṇi moktavyānīha kenacit |
ahamāvārayiṣyāmi droṇaputrāstramāśugaiḥ ||

7.199.46

gadayā'pyanayā gurvyā hemavigrahayā raṇe |
kālavatprahariṣyāmi drauṇerastraṃ viśātayan ||

7.199.47

na hi me vikrame tulyaḥ kaścidasti pumāniha |
yathaiva savitustulyaṃ jyotiranyanna vidyate ||

7.199.48

paśyatemau hi me bāhū nāgarājakaropamau |
samarthau parvatasyāpi śaiśirasya nipātane ||

7.199.49

nāgāyutasamaprāṇo hyahameko nareṣviha |
śakro yathā'pratidvandvo divi deveṣu viśrutaḥ ||

7.199.50

adya paśyata me vīryaṃ bāhvoḥ pīnāṃsayoryudhi |
jvalamānasya dīptasya drauṇerastrasya vāraṇe ||

7.199.51

yadi nārāyaṇāstrasya pratiyoddhā na vidyate |
adyaitatpratiyotsyāmi paśyatsu kurupāṇḍuṣu ||

7.199.52

arjunārjuna bībhatso na nyasyaṃ gāṇḍivaṃ tvayā |
śaśāṅkasyeva te paṅko nairmalyaṃ pātayiṣyati ||

7.199.53

arjuna uvāca |
bhīma nārāyaṇāstre me goṣu ca brāhmaṇeṣu ca |
eteṣu gāṇḍivaṃ nyasyametaddhi vratamuttamam ||

7.199.54

evamuktastato bhīmo droṇaputramarindamam |
abhyayānmeghaghoṣeṇa rathenādityavarcasā ||

7.199.55

sa enamiṣujālena laghutvācchīghravikramaḥ |
nimeṣamātreṇāsādya kuntīputro'bhyavākirat ||

7.199.56

tato drauṇiḥ prahasyainaṃ dravantamabhibhāṣya ca |
avākiratpradīptāgraiḥ śaraistairabhimantritaiḥ ||

7.199.57

pannagairiva dīptāsyairvamadbhirjvalanaṃ raṇe |
avakīrṇo'bhavatpārthaḥ sphuliṅgairiva kāñcanaiḥ ||

7.199.58

tasya rūpamabhūdrājanbhīmasenasya saṃyuge |
khadyotairāvṛtasyeva parvatasya dinakṣaye ||

7.199.59

tadastraṃ droṇaputrasya tasminpratisamasyati |
avardhata mahārāja yathāgniraniloddhataḥ ||

7.199.60

vivardhamānamālakṣya tadastraṃ bhīmavikramam |
pāṇḍusainyamṛte bhīmaṃ sumahadbhayamāviśat ||

7.199.61

tataḥ śastrāṇi te sarve samutsṛjya mahītale |
avārohan rathebhyaśca hastyaśvebhyaśca sarvaśaḥ ||

7.199.62

teṣu nikṣiptaśastreṣu vāhanebhyaścyuteṣu ca |
tadastravīryaṃ vipulaṃ bhīmamūrdhanyathāpatat ||

7.199.63

hāhākṛtāni bhūtāni pāṇḍavāśca viśeṣataḥ |
bhīmasenamapaśyanta tejasā saṃvṛtaṃ tathā ||

Other recensions (1)