The Great Epic of the Bhārata dynasty 7.202
Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 7.202
- Language
- Sanskrit
7.202.1
dhṛtarāṣṭra uvāca |
tasminnatirathe droṇe nihate pārṣatena vai |
māmakāḥ pāṇḍavāścaiva kimakurvannataḥ param ||
7.202.2
sañjaya uvāca |
tasminnatirathe droṇe nihate pārṣatena vai |
kauraveṣu ca bhagneṣu kuntīputro dhanañjayaḥ ||
7.202.3
dṛṣṭvā sumahadāścaryamātmano vijayāvaham |
yadṛcchayā''gataṃ vyāsaṃ papraccha bharatarṣabha ||
7.202.4
arjuna uvāca |
saṅgrāme nyahanaṃ śatrūñśaraughairvimalairaham |
agrato lakṣaye yāntaṃ puruṣaṃ pāvakaprabham ||
7.202.5
jvalantaṃ śūlamudyamya yāṃ diśaṃ pratipadyate |
tasyāṃ diśi vidīryante śatravo me mahāmune ||
7.202.6
tena bhagnānarīnsarvānmadbhagnānmanyate janaḥ |
tena bhagnāni sainyāni pṛṣṭhato'nuvrajāmyaham ||
7.202.7
bhagavaṃstanmamācakṣva ko vai sa puruṣottamaḥ |
śūlapāṇirmayā dṛṣṭastejasā sūryasannibhaḥ ||
7.202.8
na padbhyāṃ spṛśate bhūmiṃ na ca śūlaṃ vimuñcati |
śūlācchūlasahasrāṇi niṣpetustasya tejasā ||
7.202.9
vyāsa uvāca |
prajāpatīnāṃ prathamaṃ taijasaṃ puruṣaṃ prabhum |
bhuvanaṃ bhūrbhuvaṃ devaṃ sarvalokeśvaraṃ prabhum ||
7.202.10
īśānaṃ varadaṃ pārtha dṛṣṭavānasi śaṅkaram |
taṃ gaccha śaraṇaṃ devaṃ varadaṃ bhuvaneśvaram ||
7.202.11
mahādevaṃ mahātmānamīśānaṃ jaṭilaṃ vibhum |
tryakṣaṃ mahābhujaṃ rudraṃ śikhinaṃ cīravāsasam ||
7.202.12
mahādevaṃ haraṃ sthāṇuṃ varadaṃ bhuvaneśvaram |
jagatpradhānamajitaṃ jagatprītimadhīśvaram ||
7.202.13
jagadyoniṃ jagadbījaṃ jayinaṃ jagato gatim |
viśvātmānaṃ viśvasṛjaṃ viśvamūrtiṃ yaśasvinam ||
7.202.14
viśveśvaraṃ viśvanaraṃ karmaṇāmīśvaraṃ prabhum |
śambhuṃ svayambhuṃ bhūteśaṃ bhūtabhavyabhavodbhavam ||
7.202.15
yogaṃ yogeśvaraṃ sarvaṃ sarvalokeśvareśvaram |
sarvaśreṣṭhaṃ jagacchreṣṭhaṃ variṣṭhaṃ parameṣṭhinam ||
7.202.16
lokatrayavidhātāramekaṃ lokatrayāśrayam |
śuddhātmānaṃ bhavaṃ bhīmaṃ śaśāṅkakṛtaśekharam ||
7.202.17
śāśvataṃ bhūdharaṃ devaṃ sarvavāgīśvareśvaram |
sudurjayaṃ jagannāthaṃ janma-mṛtyu-jarātigam ||
7.202.18
jñānātmānaṃ jñānagamyaṃ jñānaśreṣṭhaṃ sudurvidam |
dātāraṃ caiva bhaktānāṃ prasādavihitānvarān ||
7.202.19
tasya pāriṣadā divyā rūpairnānāvidhairvibhoḥ |
vāmanā jaṭilā muṇḍā hrasvagrīvā mahodarāḥ ||
7.202.20
mahākāyā mahotsāhā mahākarṇāstathā'pare |
ānanairvikṛtaiḥ pādaiḥ pārtha veṣaiśca vaikṛtaiḥ ||
7.202.21
īdṛśaiḥ sa mahādevaḥ pūjyamāno maheśvaraḥ |
sa śivastāta tejasvī prasādādyāti te'grataḥ ||
7.202.22
tasminghore sadā pārtha saṅgrāme romaharṣaṇe |
drauṇi-karṇa-kṛpairguptāṃ maheṣvāsaiḥ prahāribhiḥ ||
7.202.23
kastāṃ senāṃ tadā pārtha manasā'pi pradharṣayet |
ṛte devānmaheṣvāsādbahurūpānmaheśvarāt ||
7.202.24
sthātumutsahate kaścinna tasminnagrataḥ sthite |
na hi bhūtaṃ samaṃ tena triṣu lokeṣu vidyate ||
7.202.25
gandhenāpi hi saṅgrāme tasya kruddhasya śatravaḥ |
visañjñā hatabhūyiṣṭhā vepanti ca patanti ca ||
7.202.26
tasmai namastu kurvanto devāstiṣṭhanti vai divi |
ye cānye mānavā loke ye ca svargajito narāḥ ||
7.202.27
ye bhaktā varadaṃ devaṃ śivaṃ rudramumāpatim |
ananyabhāvena sadā sarveśaṃ samupāsate ||
7.202.28
ihaloke sukhaṃ prāpya te yānti paramāṃ gatim |
namaskuruṣva kaunteya tasmai śāntāya vai sadā ||
7.202.29
rudrāya śitikaṇṭhāya kaniṣṭhāya suvarcase |
kapardine karālāya haryakṣavaradāya ca ||
7.202.30
yāmyāyāvyaktakeśāya sadvṛtte śaṅkarāya ca |
kāmyāya harinetrāya sthāṇave puruṣāya ca ||
7.202.31
harikeśāya muṇḍāya kṛśāyottāraṇāya ca |
bhāskarāya sutīrthāya devadevāya raṃhase ||
7.202.32
bahurūpāya sarvāya priyāya priyavāsase |
upṇīṣiṇe suvaktrāya sahasrākṣāya mīḍhuṣe ||
7.202.33
giriśāya praśāntāya pataye cīravāsase |
hiraṇyabāhave rājannugrāya pataye diśām ||
7.202.34
parjanyapataye caiva bhūtānāṃ pataye namaḥ |
vṛkṣāṇāṃ pataye caiva gavāṃ ca pataye namaḥ ||
7.202.35
vṛkṣairāvṛtakāyāya senānye madhyamāya ca |
sruvahastāya devāya dhanvine bhārgavāya ca ||
7.202.36
bahurūpāya viśvasya pataye muñjavāsase |
sahasraśirase caiva sahasranayanāya ca ||
7.202.37
sahasrabāhave caiva sahasracaraṇāya ca |
śaraṇaṃ gaccha kaunteya varadaṃ bhuvaneśvaram ||
7.202.38
umāpatiṃ virūpākṣaṃ dakṣayajñanibarhaṇam |
prajānāṃ patimavyagraṃ bhūtānāṃ patimavyayam ||
7.202.39
kapardinaṃ vṛṣāvartaṃ vṛṣanābhaṃ vṛṣadhvajam |
vṛṣadarpaṃ vṛṣapatiṃ vṛṣaśṛṅgaṃ vṛṣarṣabham ||
7.202.40
vṛṣāṅkaṃ vṛṣabhodāraṃ vṛṣabhaṃ vṛṣabhekṣaṇam |
vṛṣāyudhaṃ vṛṣaśaraṃ vṛṣabhūtaṃ vṛṣeśvaram ||
7.202.41
mahodaraṃ mahākāyaṃ dvīpicarmanivāsinam |
lokeśaṃ varadaṃ muṇḍaṃ brahmaṇyaṃ brāhmaṇapriyam ||
7.202.42
triśūlapāṇiṃ varadaṃ khaḍgacarmadharaṃ prabhum |
pinākinaṃ khaḍgadharaṃ lokānāṃ patimīśvaram ||
7.202.43
prapadye śaraṇaṃ devaṃ śaraṇyaṃ cīravāsasam |
namastasmai sureśāya yasya vaiśravaṇaḥ sakhā ||
7.202.44
suvāsase namastubhyaṃ suvratāya sudhanvine |
dhanurdharāya devāya priyadhanvāya dhanvine ||
7.202.45
dhanvantarāya dhanuṣe dhanvācāryāya te namaḥ |
ugrāyudhāya devāya namaḥ suravarāya ca ||
7.202.46
namo'stu bahurūpāya namo'stu bahudhanvine |
namo'stu sthāṇave nityaṃ namastasmai tapasvine ||
7.202.47
namo'stu tripuraghnāya bhagaghnāya ca vai namaḥ |
vanaspatīnāṃ pataye narāṇāṃ pataye namaḥ ||
7.202.48
mātṝṇāṃ pataye caiva gaṇānāṃ pataye namaḥ |
gavāṃ ca pataye nityaṃ yajñānāṃ pataye namaḥ ||
7.202.49
apāṃ ca pataye nityaṃ devānāṃ pataye namaḥ |
pūṣṇo dantavināśāya tryakṣāya varadāya ca ||
7.202.50
nīlakaṇṭhāya piṅgāya svarṇakeśāya vai namaḥ |
karmāṇi yāni divyāni mahādevasya dhīmataḥ ||
7.202.51
tāni te kīrtayiṣyāmi yathāprajñaṃ yathāśrutam |
na surā nāsurā loke na gandharvā na rākṣasāḥ ||
7.202.52
sukhamedhanti kupite tasminnapi guhāgatāḥ |
dakṣasya yajamānasya vidhivatsambhṛtaṃ purā ||
7.202.53
vivyādha kupito yajñaṃ nirdeyastvabhavattadā |
dhanuṣā bāṇamutsṛjya saghoṣaṃ vinanāda ca ||
7.202.54
te na śarma kutaḥ śāntiṃ lebhire sma surāstadā |
vidrute sahasā yajñe kupite ca maheśvare ||
7.202.55
tena jyātalaghoṣeṇa sarve lokāḥ samākulāḥ |
babhūvurvaśagāḥ pārtha nipetuśca surāsurāḥ ||
7.202.56
āpaścukṣubhire sarvāścakampe ca vasundharā |
parvatāśca vyaśīryanta diśo nāgāśca mohitāḥ ||
7.202.57
andhena tamasā lokā na prākāśanta saṃvṛtāḥ |
jaghnivānsaha sūryeṇa sarveṣāṃ jyotiṣāṃ prabhāḥ ||
7.202.58
cukṣubhurbhayabhītāśca śāntiṃ cakrustathaiva ca |
ṛṣayaḥ sarvabhūtānāmātmanaśca sukhaiṣiṇaḥ ||
7.202.59
pūṣāṇamabhyadravata śaṅkaraḥ prahasanniva |
puroḍāśaṃ bhakṣayato daśanān vai vyaśātayut ||
7.202.60
tato niścakramurdevā vepamānā natāḥ sma te |
punaśca sandadhe dīptāndevānāṃ niśitāñśarān ||
7.202.61
sadhūmānsasphuliṅgāṃśca vidyuttoyadasannibhān |
taṃ dṛṣṭvā tu surāḥ sarve praṇipatya maheśvaram ||
7.202.62
rudrasya yajñabhāgaṃ ca viśiṣṭaṃ te tvakalpayan |
bhayena tridaśā rājañcharaṇaṃ ca prapedire ||
7.202.63
tena caivātikopena sa yajñaḥ sandhitastadā |
bhagnāścāpi surā āsan bhītāścādyāpi taṃ prati ||
7.202.64
asurāṇāṃ purāṇyāsaṃstrīṇi vīryavatāṃ divi |
āyasaṃ rājataṃ caiva sauvarṇaṃ paramaṃ mahat ||
7.202.65
sauvarṇaṃ kamalākṣasya tārakākṣasya rājatam |
tṛtīyaṃ tu puraṃ teṣāṃ vidyunmālina āyasam ||
7.202.66
na śaktastāni maghavān bhettuṃ sarvāyudhairapi |
atha sarve surā rudraṃ jagmuḥ śaraṇamarditāḥ ||
7.202.67
te tamūcurmahātmānaṃ sarve devāḥ savāsavāḥ |
brahmadattavarā hyete ghorāstripuravāsinaḥ ||
7.202.68
pīḍayantyadhikaṃ lokaṃ yasmātte varadarpitāḥ |
tvadṛte devadeveśa nānyaḥ śaktaḥ kathañcana ||
7.202.69
hantuṃ daityānmahādeva jahi tāṃstvaṃ suradviṣaḥ |
rudra raudrā bhaviṣyanti paśavaḥ sarvakarmasu ||
7.202.70
nipātayiṣyase caitānasurān bhuvaneśvara |
sa tathoktastathetyuktvā devānāṃ hitakāmyayā ||
7.202.71
gandhamādanavindhyau ca kṛtvā vaṃśadhvajau haraḥ |
pṛthvīṃ sasāgaravanāṃ rathaṃ kṛtvā tu śaṅkaraḥ ||
7.202.72
akṣaṃ kṛtvā tu nāgendraṃ śeṣaṃ nāma trilocanaḥ |
cakre kṛtvā tu candrārkau devadevaḥ pinākadhṛk ||
7.202.73
aṇī kṛtvailapatraṃ ca puṣpadantaṃ ca tryambakaḥ |
yūpaṃ kṛtvā tu malayamavanāhaṃ ca takṣakam ||
7.202.74
yoktrāṅgāni ca sattvāni kṛtvā śarvaḥ pratāpavān |
vedān kṛtvā'tha caturaścaturaśvānmaheśvaraḥ ||
7.202.75
upavedān khalīnāṃśca kṛtvā lokatrayeśvaraḥ |
gāyatrīṃ pragrahaṃ kṛtvā sāvitrīṃ ca maheśvaraḥ ||
7.202.76
kṛtvoṅkāraṃ pratodaṃ ca brahmāṇaṃ caiva sārathim |
gāṇḍīvaṃ mandaraṃ kṛtvā guṇaṃ kṛtvā tu vāsukim ||
7.202.77
viṣṇuṃ śarottamaṃ kṛtvā śalyamagniṃ tathaiva ca |
vāyuṃ kṛtvā'tha vājābhyāṃ puṅkhe vaivasvataṃ yamam ||
7.202.78
vidyutkṛtvā'tha niśrāṇaṃ meruṃ kṛtvātha vai dhvajam |
āruhya sa rathaṃ divyaṃ sarvadevamayaṃ śivaḥ ||
7.202.79
tripurasya vadhārthāya sthāṇuḥ praharatāṃ varaḥ |
asurāṇāmantakaraḥ śrīmānatulavikramaḥ ||
7.202.80
stūyamānaḥ suraiḥ pārtha ṛṣibhiśca tapodhanaiḥ |
sthānaṃ māheśvaraṃ kṛtvā divyamapratimaṃ prabhuḥ ||
7.202.81
atiṣṭhatsthāṇubhūtaḥ sa sahasraṃ parivatsarān |
yadā trīṇi sametāni antarikṣe purāṇi ca ||
7.202.82
triparvaṇā triśalyena tadā tāni bibheda saḥ |
purāṇi na ca taṃ śekurdānavāḥ prativīkṣitum ||
7.202.83
śaraṃ kālāgnisaṃyuktaṃ viṣṇusomasamāyutam |
purāṇi dagdhavantaṃ taṃ devī yātā pravīkṣitum ||
7.202.84
bālamaṅkagataṃ kṛtvā svayaṃ pañcaśikhaṃ punaḥ |
umā jijñāsamānā vai ko'yamityabravītsurān ||
7.202.85
asūyataśca śakrasya vajreṇa prahariṣyataḥ |
bāhuṃ savajraṃ taṃ tasya kruddhasyāstambhayatprabhuḥ ||
7.202.86
prahasya bhagavāṃstūrṇaṃ sarvalokeśvaro vibhuḥ |
tataḥ sa stambhitabhujaḥ śakro devagaṇairvṛtaḥ ||
7.202.87
jagāma sasurastūrṇaṃ brahmāṇaṃ prabhumavyayam |
te taṃ praṇamya śirasā procuḥ prāñjalayastadā ||
7.202.88
kimapyaṅkagataṃ brahman pārvatyā bhūtamadbhūtam |
bālarūpadharaṃ dṛṣṭvā nāsmābhirabhilakṣitaḥ ||
7.202.89
tasmāttvāṃ praṣṭumicchāmo nirjitā yena vai vayam |
ayudhyatā hi bālena līlayā sapurandarāḥ ||
7.202.90
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā brahmā brahmavidāṃ varaḥ |
dhyātvā sa śambhuṃ bhagavānbālaṃ cāmitatejasam ||
7.202.91
uvāca bhagavānbrahmā śakrādīṃśca surottamān |
carācarasya jagataḥ prabhuḥ sa bhagavānharaḥ ||
7.202.92
tasmātparataraṃ nānyatkiñcidasti maheśvarāt |
yo dṛṣṭo hyumayā sārdhaṃ yuṣmābhiramitadyutiḥ ||
7.202.93
sa pārvatyāḥ kṛte śarvaḥ kṛtavānbālarūpatām |
te mayā sahitā yūyaṃ prāpayadhvaṃ tameva hi ||
7.202.94
sa eṣa bhagavāndevaḥ sarvalokeśvaraḥ prabhuḥ |
na sambubudhire cainaṃ devāstaṃ bhuvaneśvaram ||
7.202.95
saprajāpatayaḥ sarve bālārkasadṛśaprabham |
athābhyetya tato brahmā dṛṣṭvā sa ca maheśvaram ||
7.202.96
ayaṃ śreṣṭha iti jñātvā vavande taṃ pitāmahaḥ |
brahmovāca |
tvaṃ yajño bhuvanasyāsya tvaṃ gatistvaṃ parāyaṇam ||
7.202.97
tvaṃ bhavastvaṃ mahādevastvaṃ dhāma paramaṃ padam |
tvayā sarvamidaṃ vyāptaṃ jagatsthāvarajaṅgamam ||
7.202.98
bhagavanbhūtabhavyeśa lokanātha jagatpate |
prasādaṃ kuru śakrasya tvayā krodhārditasya vai ||
7.202.99
vyāsa uvāca |
padmayonivacaḥ śrutvā tataḥ prīto maheśvaraḥ |
prasādābhimukho bhūtvā aṭṭahāsamathākarot ||
7.202.100
tataḥ prasādayāmāsurumāṃ rudraṃ ca te surāḥ |
abhavacca punarbāhuryathāprakṛti vajriṇaḥ ||
7.202.101
teṣāṃ prasanno bhagavānsapatnīko vṛṣadhvajaḥ |
devānāṃ tridaśaśreṣṭho dakṣayajñavināśanaḥ ||
7.202.102
sa vai rudraḥ sa ca śivaḥ so'gniḥ sarvaśca sarvavit |
sa cendraścaiva vāyuśca so'śvinau ca sa vidyutaḥ ||
7.202.103
sa bhavaḥ sa ca parjanyo mahādevaḥ sanātanaḥ |
sa candramāḥ sa ceśānaḥ sa sūryo varuṇaśca saḥ ||
7.202.104
sa kālaḥ so'ntako mṛtyuḥ sa yamo rātryahāni tu |
māsārdhamāsā ṛtavaḥ sandhye saṃvatsaraśca saḥ ||
7.202.105
dhātā ca sa vidhātā ca viśvātmā viśvakarmakṛt |
sarvāsāṃ devatānāṃ ca dhārayatyavapurvapuḥ ||
7.202.106
sarvadevaiḥ stuto devaḥ saikadhā bahudhā ca saḥ |
śatadhā sahasradhā caiva bhūyaḥ śatasahasradhā ||
7.202.107
dve tanū tasya devasya vedajñā brāhmaṇā viduḥ |
ghorā cānyā śivā cānyā te tanū bahudhā punaḥ ||
7.202.108
ghorā tu yātudhānasya so'gnirviṣṇuḥ sa bhāskaraḥ |
saumyā tu punarevāsya āpo jyotīṃṣi candramāḥ ||
7.202.109
vedāḥ sāṅgopaniṣadaḥ purāṇādhyātmaniścayāḥ |
yatra paramaṃ guhyaṃ sa vaiḥ devo maheśvaraḥ ||
7.202.110
īdṛśaśca mahādevo bhūyāṃśca bhagavānajaḥ |
na hi sarve mayā śakyā vaktuṃ bhagavato guṇāḥ ||
7.202.111
api varṣasahasreṇa satataṃ pāṇḍunandana |
sarvairgrahairgṛhītānvai sarvapāpasamanvitān ||
7.202.112
sa mocayati suprītaḥ śaraṇyaḥ śaraṇāgatān |
āyurārogyamaiśvaryaṃ vittaṃ kāmāṃśca puṣkalān ||
7.202.113
sa dadāti manuṣyebhyaḥ sa caivākṣipate punaḥ |
sendrādiṣu ca deveṣu tasya caiśvaryamucyate ||
7.202.114
sa caiva vyāpṛto loke manuṣyāṇāṃ śubhāśubhe |
aiśvaryāccaiva kāmānāmīśvaraśca sa ucyate ||
7.202.115
maheśvaraśca mahatāṃ bhūtānāmīśvaraśca saḥ |
bahubhirbahudhā rūpairviśvaṃ vyāpnoti vai jagat ||
7.202.116
tasya devasya yadvaktraṃ samudre tadadhiṣṭhitam |
vaḍavāmukheti vikhyātaṃ pibattoyamayaṃ haviḥ ||
7.202.117
eṣa caiva śmaśāneṣu devo vasati nityaśaḥ |
yajantyenaṃ janāstatra vīrasthāna itīśvaram ||
7.202.118
asya dīptāni rūpāṇi ghorāṇi ca bahūni ca |
loke yānyasya pūjyante manuṣyāḥ pravadanti ca ||
7.202.119
nāmadheyāni lokeṣu bahūnyasya yathārthavat |
nirucyante mahattvācca vibhutvātkarmaṇastathā ||
7.202.120
vede cāsya samāmnātaṃ śatarudriyamuttamam |
nāmnā cānantarudreti hyupasthānaṃ mahātmanaḥ ||
7.202.121
sakāmānāṃ prabhurdevo ye divyā ye ca mānuṣāḥ |
sa vibhuḥ sa prabhurdevo viśvaṃ vyāpnoti vai mahat ||
7.202.122
jyeṣṭhaṃ bhūtaṃ vadantyenaṃ brāhmaṇā sunayastathā |
prathamo hyeṣa devānāṃ sukhādasthānalo'bhavat ||
7.202.123
sarvathā yatpaśūnpāti taiśca yadramate punaḥ |
teṣāmadhipatiryacca tasmātpaśupatiḥ smṛtaḥ ||
7.202.124
divyaṃ ca brahmacaryeṇa liṅgamasya yathā sthitam |
mahayatyeṣa lokāṃśca maheśvara iti smṛtaḥ ||
7.202.125
ṛṣayaścaiva devāśca gandharvāpsarasastathā |
liṅgamasyārcayanti sma taccāpyūrdhvaṃ samāsthitam ||
7.202.126
pūjyamāne tatastasminmodate sa maheśvaraḥ |
sukhī prītaśca bhavati prahṛṣṭaścaiva śaṅkaraḥ ||
7.202.127
yadasya bahudhā rūpaṃ bhūtabhavyabhavasthitam |
sthāvaraṃ jaṅgamaṃ caiva bahurūpastataḥ smṛtaḥ ||
7.202.128
ekākṣo jājvalannāste sarvato'kṣimayo'pi vā |
krodhādyaścāviśallokāṃstasmātsarva iti smṛtaḥ ||
7.202.129
dhūmrarūpaṃ ca yattasya dhūrjaṭistena cocyate |
viśvedevāśca yattasminviśvarūpastataḥ smṛtaḥ ||
7.202.130
tisro devīryadā caiva bhajate bhuvaneśvaraḥ |
dyāmapaḥ pṛthivīṃ caiva tryambakaśca tataḥ smṛtaḥ ||
7.202.131
sa medhayati yannityaṃ sarvārthānsarvakarmasu |
śivamicchanmanuṣyāṇāṃ tasmādeṣa śivaḥ smṛtaḥ ||
7.202.132
sahasrākṣo'yutākṣo vā sarvato'kṣimayo'pi vā |
yacca viśvaṃ mahat pāti mahādevastataḥ smṛtaḥ ||
7.202.133
mahatpūrvaṃ sthito yacca prāṇotpattisthitaśca yat |
sthitaliṅgaśca yannityaṃ tasmātsthāṇuriti smṛtaḥ ||
7.202.134
sūryācandramasorloke prakāśante rucaśca yāḥ |
tāḥ keśasañjñitāstryakṣe vyomakeśastataḥ smṛtaḥ ||
7.202.135
bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyaṃ ca sarvaṃ jagadaśeṣataḥ |
bhava eva tato yasmādbhūtabhavyabhavodbhavaḥ ||
7.202.136
kapiḥ śreṣṭha iti prokto dharmaśca vṛṣa ucyate |
sa devadevo bhagavānkīrtyate'to vṛṣākapiḥ ||
7.202.137
brahmāṇamindraṃ varuṇaṃ yamaṃ dhanadameva ca |
nigṛhya harate yasmāttasmāddhara iti smṛtaḥ ||
7.202.138
nimīlitābhyāṃ netrābhyāṃ balāddevo maheśvaraḥ |
lalāṭe netramasṛjattena tryakṣaḥ sa ucyate ||
7.202.139
viṣamasthaḥ śarīreṣu samaśca prāṇināmiha |
sa vāyurviṣamastheṣu prāṇopānaḥ śarīriṣu ||
7.202.140
pūjayedvigrahaṃ yastu liṅgaṃ cāpi mahātmanaḥ |
liṅgaṃ pūjayitā nityaṃ mahatīṃ śriyamaśnute ||
7.202.141
ūrubhyāmardhamāgneyaṃ somārdhaṃ ca śivā tanuḥ |
ātmano'rdhaṃ tathā cāgniḥ somo'rdhaṃ punarucyate ||
7.202.142
taijasī mahatī dīptā devebhyo'sya śivā tanuḥ |
bhāsvatī mānuṣeṣvasya tanurghorā'gnirucyate ||
7.202.143
brahmacaryaṃ caratyeṣa śivā yā'sya tanustayā |
yā'sya ghoratarā mūrtiḥ sarvānatti tayeśvaraḥ ||
7.202.144
yannirdahati yattīkṣṇo yadugro yatpratāpavān |
māṃsaśoṇitamajjādo yattato rudra ucyate ||
7.202.145
eṣa devo mahādevo yo'sau pārtha tavāgrataḥ |
saṅgrāme śātravānnighnaṃstvayā dṛṣṭaḥ pinākadhṛk ||
7.202.146
sindhurājavadhārthāya pratijñāte tvayā'nagha |
kṛṣṇena darśitaḥ svapne yastu śailendramūrdhani ||
7.202.147
eṣa vai bhagavāndevaḥ saṅgrāme yāti te'grataḥ |
yena dattāni te'strāṇi yaistvayā dānavā hatāḥ ||
7.202.148
dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ puṇyaṃ vedaiśca sammitam |
devadevasya te pārtha vyākhyātaṃ śatarudriyam ||
7.202.149
sarvārthasādhanaṃ puṇyaṃ sarvakilviṣanāśanam |
sarvapāpapraśamanaṃ sarvaduḥkhabhayāpaham ||
7.202.150
caturvidhamidaṃ stotraṃ yaḥ śṛṇoti naraḥ sadā |
vijitya śatrūnsarvānsa rudraloke mahīyate ||
7.202.151
caritaṃ mahātmano nityaṃ sāṅgrāmikamidaṃ smṛtam |
paṭhanvai śatarudrīyaṃ śṛṇvaṃśca satatotthitaḥ ||
7.202.152
bhakto viśveśvaraṃ devaṃ mānuṣeṣu ca yaḥ sadā |
varānnkāmānsa labhate prasanne vyambake naraḥ ||
7.202.153
gaccha yuddhyasva kaunteya na tavāsti parājayaḥ |
yasya mantrī ca goptā ca pārśvastho hi janārdanaḥ ||
7.202.154
sañjaya uvāca |
evamuktvā'rjunaṃ saṅkhye parāśarasutastadā |
jagāma bharataśreṣṭha yathāgatamarindama ||
7.202.155
yuddhaṃ kṛtvā mahaddhoraṃ pañcāhāni mahābalaḥ |
brāhmaṇo nihato rājan brahmalokamavāptavān ||
7.202.156
svadhīte yatphalaṃ vede tadasminnapi parvaṇi |
kṣatriyāṇāmabhīrūṇāṃ yuktamatra mahadyaśaḥ ||
7.202.157
ya idaṃ paṭhate parva śṛṇuyādvāpi nityaśaḥ |
sa mucyate mahāpāpaiḥ kṛtairghoraiśca karmabhiḥ ||
7.202.158
yajñāvāptirbāhmaṇasyeha nityaṃ ghore yuddhe kṣatriyāṇāṃ yaśaśca |
śeṣau varṇau kāmamiṣṭaṃ labhete putrānpautrānnityamiṣṭāṃstathaiva ||
Other recensions (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit
Linked texts (2)
- Ajitāgama — Sanskrit
- Rauravāgama — Sanskrit