Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 8.1

Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 8.1

Language
Sanskrit

8.1.1

vaiśampāyana uvāca |
tato droṇe hate rājan duryodhanamukhā nṛpāḥ |
bhṛśamudvignamanaso droṇaputramupāgaman ||

8.1.2

te droṇamanuśocantaḥ kaśmalābhihataujasaḥ |
paryupāsanta śokārtāstataḥ śāradvatīsutam ||

8.1.3

te muhūrtaṃ samāśvasya hetubhiḥ śāstrasammitaiḥ |
rātryāgame mahīpālāḥ svāni veśmāni bhejire ||

8.1.4

te veśmasvapi kauravya pṛthvīśā nāmuvansukham |
cintayantaḥ kṣayaṃ tīvraṃ duḥkhaśokasamanvitāḥ ||

8.1.5

viśeṣataḥ sūtaputro rājā caiva suyodhanaḥ |
duḥśāsanaśca śakuniḥ saubalaśca mahābalaḥ ||

8.1.6

uṣitāste niśāṃ tāṃ tu duryodhananiveśane |
cintayantaḥ parikleśān pāṇḍavānāṃ mahātmanām ||

8.1.7

yattadyūte parikliṣṭā kṛṣṇā cānāyitā sabhām |
tatsmaranto'nuśocanto bhṛśamudvignacetasaḥ ||

8.1.8

tathā tu sañcintayatāṃ tān kleśān dyūtakāritān |
duḥkhena kṣaṇadā rājan jagāmābdaśatopamā ||

8.1.9

tataḥ prabhāte vimale sthitā diṣṭasya śāsane |
cakrurāvaśyakaṃ sarve vidhidiṣṭena karmaṇā ||

8.1.10

te kṛtvā'vaśyakāryāṇi samāśvasya ca bhārata |
yogamājñāpayāmāsuryuddhāya ca viniryayuḥ ||

8.1.11

karṇaṃ senāpatiṃ kṛtvā kṛtakautukamaṅgalāḥ |
pūjayitvā dvijaśreṣṭhān dadhipātraghṛtākṣataiḥ ||

8.1.12

gobhiraśvaiśca niṣkaiśca vāsobhiśca mahādhanaiḥ |
vandyamānā jayāśīrbhiḥ sūta-māgadha-bandibhiḥ ||

8.1.13

tathaiva pāṇḍavā rājan kṛtapūrvāhnikakriyāḥ |
śibirānniryayustūrṇaṃ yuddhāya kṛtaniścayāḥ ||

8.1.14

tataḥ pravavṛte yuddhaṃ tumulaṃ lomaharṣaṇam |
kurūṇāṃ pāṇḍavānāṃ ca parasparajayaiṣiṇām ||

8.1.15

tayordvau divasau yuddhaṃ kurupāṇḍavasenayoḥ |
karṇe senāpatau rājan babhūvādbhutadarśanam ||

8.1.16

tataḥ śatrukṣayaṃ kṛtvā sumahāntaṃ raṇe vṛṣaḥ |
paśyatāṃ dhārtarāṣṭrāṇāṃ phālgunena nipātitaḥ ||

8.1.17

tatastu sañjayaḥ sarvaṃ gatvā nāgapuraṃ drutam |
ācaṣṭa dhṛtarāṣṭrāya yadvṛttaṃ kurujāṅgale ||

8.1.18

janamejaya uvāca |
āpageyaṃ hataṃ śrutvā droṇaṃ cāpi mahāratham |
ājagāma parāmārtiṃ vṛddho rājā'mbikāsutaḥ ||

8.1.19

sa śrutvā nihataṃ karṇaṃ duryodhanahitaiṣiṇam |
kathaṃ dvijavara prāṇānadhārayata duḥkhitaḥ ||

8.1.20

yasmiñjayāśāṃ putrāṇāṃ samamanyata pārthivaḥ |
tasmin hate sa kauravyaḥ kathaṃ prāṇānadhārayat ||

8.1.21

durmaraṃ tadahaṃ manye nṛṇāṃ kṛchre'pi vartatām |
yatra karṇaṃ hataṃ śrutvā nātyajajjīvitaṃ nṛpaḥ ||

8.1.22

tathā śāntanavaṃ vṛddhaṃ brahman bāhlīkameva ca |
droṇaṃ ca somadattaṃ ca bhūriśravasameva ca ||

8.1.23

tathaiva cānyānsuhṛdaḥ putrān pautrāṃśca pātitān |
śrutvā yannājahātprāṇāṃstanmanye duṣkaraṃ dvija ||

8.1.24

etanme sarvamācakṣva vistareṇa mahāmune |
na hi tṛpyāmi pūrveṣāṃ śṛṇvānaścaritaṃ mahat ||

Other recensions (1)