The Great Epic of the Bhārata dynasty 8.1
Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 8.1
- Language
- Sanskrit
8.1.1
vaiśampāyana uvāca |
tato droṇe hate rājan duryodhanamukhā nṛpāḥ |
bhṛśamudvignamanaso droṇaputramupāgaman ||
8.1.2
te droṇamanuśocantaḥ kaśmalābhihataujasaḥ |
paryupāsanta śokārtāstataḥ śāradvatīsutam ||
8.1.3
te muhūrtaṃ samāśvasya hetubhiḥ śāstrasammitaiḥ |
rātryāgame mahīpālāḥ svāni veśmāni bhejire ||
8.1.4
te veśmasvapi kauravya pṛthvīśā nāmuvansukham |
cintayantaḥ kṣayaṃ tīvraṃ duḥkhaśokasamanvitāḥ ||
8.1.5
viśeṣataḥ sūtaputro rājā caiva suyodhanaḥ |
duḥśāsanaśca śakuniḥ saubalaśca mahābalaḥ ||
8.1.6
uṣitāste niśāṃ tāṃ tu duryodhananiveśane |
cintayantaḥ parikleśān pāṇḍavānāṃ mahātmanām ||
8.1.7
yattadyūte parikliṣṭā kṛṣṇā cānāyitā sabhām |
tatsmaranto'nuśocanto bhṛśamudvignacetasaḥ ||
8.1.8
tathā tu sañcintayatāṃ tān kleśān dyūtakāritān |
duḥkhena kṣaṇadā rājan jagāmābdaśatopamā ||
8.1.9
tataḥ prabhāte vimale sthitā diṣṭasya śāsane |
cakrurāvaśyakaṃ sarve vidhidiṣṭena karmaṇā ||
8.1.10
te kṛtvā'vaśyakāryāṇi samāśvasya ca bhārata |
yogamājñāpayāmāsuryuddhāya ca viniryayuḥ ||
8.1.11
karṇaṃ senāpatiṃ kṛtvā kṛtakautukamaṅgalāḥ |
pūjayitvā dvijaśreṣṭhān dadhipātraghṛtākṣataiḥ ||
8.1.12
gobhiraśvaiśca niṣkaiśca vāsobhiśca mahādhanaiḥ |
vandyamānā jayāśīrbhiḥ sūta-māgadha-bandibhiḥ ||
8.1.13
tathaiva pāṇḍavā rājan kṛtapūrvāhnikakriyāḥ |
śibirānniryayustūrṇaṃ yuddhāya kṛtaniścayāḥ ||
8.1.14
tataḥ pravavṛte yuddhaṃ tumulaṃ lomaharṣaṇam |
kurūṇāṃ pāṇḍavānāṃ ca parasparajayaiṣiṇām ||
8.1.15
tayordvau divasau yuddhaṃ kurupāṇḍavasenayoḥ |
karṇe senāpatau rājan babhūvādbhutadarśanam ||
8.1.16
tataḥ śatrukṣayaṃ kṛtvā sumahāntaṃ raṇe vṛṣaḥ |
paśyatāṃ dhārtarāṣṭrāṇāṃ phālgunena nipātitaḥ ||
8.1.17
tatastu sañjayaḥ sarvaṃ gatvā nāgapuraṃ drutam |
ācaṣṭa dhṛtarāṣṭrāya yadvṛttaṃ kurujāṅgale ||
8.1.18
janamejaya uvāca |
āpageyaṃ hataṃ śrutvā droṇaṃ cāpi mahāratham |
ājagāma parāmārtiṃ vṛddho rājā'mbikāsutaḥ ||
8.1.19
sa śrutvā nihataṃ karṇaṃ duryodhanahitaiṣiṇam |
kathaṃ dvijavara prāṇānadhārayata duḥkhitaḥ ||
8.1.20
yasmiñjayāśāṃ putrāṇāṃ samamanyata pārthivaḥ |
tasmin hate sa kauravyaḥ kathaṃ prāṇānadhārayat ||
8.1.21
durmaraṃ tadahaṃ manye nṛṇāṃ kṛchre'pi vartatām |
yatra karṇaṃ hataṃ śrutvā nātyajajjīvitaṃ nṛpaḥ ||
8.1.22
tathā śāntanavaṃ vṛddhaṃ brahman bāhlīkameva ca |
droṇaṃ ca somadattaṃ ca bhūriśravasameva ca ||
8.1.23
tathaiva cānyānsuhṛdaḥ putrān pautrāṃśca pātitān |
śrutvā yannājahātprāṇāṃstanmanye duṣkaraṃ dvija ||
8.1.24
etanme sarvamācakṣva vistareṇa mahāmune |
na hi tṛpyāmi pūrveṣāṃ śṛṇvānaścaritaṃ mahat ||
Other recensions (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit