Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 8.2

Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 8.2

Language
Sanskrit

8.2.1

vaiśampāyana uvāca |
hate karṇe mahārāja niśi gāvalgaṇistadā |
dīno yayau nāgapuramaśvairvātasamairjave ||

8.2.2

sa hāstinapuraṃ gatvā bhṛśamudvignacetanaḥ |
jagāma dhṛtarāṣṭrasya kṣayaṃ prakṣīṇabāndhavam ||

8.2.3

sa tamudvīkṣya rājānaṃ kaśmalābhihataujasam |
vavande prāñjalirbhūtvā mūrdhnā pādau nṛpasya ha ||

8.2.4

sampūjya ca yathānyāyaṃ dhṛtarāṣṭraṃ mahīpatim |
hā kaṣṭamiti coktvā sa tato vacanamādade ||

8.2.5

sañjayo'haṃ kṣitipate kaccidāste sukhaṃ bhavān |
svadoṣairāpadaṃ prāpya kaccinnādya vimuhyati ||

8.2.6

hitānyuktāni vidura-droṇa-gāṅgeya-keśavaiḥ |
agṛhītānyanusmṛtya kaccinna kuruṣe vyathām ||

8.2.7

rāma-nārada-kaṇvādyairhitamuktaṃ sabhātale |
na gṛhītamanusmṛtya kaccinna kuruṣe vyathām ||

8.2.8

suhṛdastvaddhite yuktān ‌bhīṣmadroṇamukhān paraiḥ |
nihatānyudhi saṃsmṛtya kaccinna kuruṣe vyathām ||

8.2.9

tamevaṃvādinaṃ rājā sūtaputraṃ kṛtāñjalim |
sudīrdhamaya niḥśvasya duḥkhārta idamabravīt ||

8.2.10

dhṛtarāṣṭra uvāca |
āpageye hate śūre divyāstravati sañjaya |
droṇe ca parameṣvāse bhṛśaṃ me vyathitaṃ manaḥ ||

8.2.11

yo rathānāṃ sahasrāṇi daṃśitānāṃ daśaiva tu |
ahanyahani tejasvī nijaghne vasusambhavaḥ ||

8.2.12

taṃ hataṃ yajñasenasya putreṇeha śikhaṇḍinā |
pāṇḍaveyābhiguptena śrutvā me vyathitaṃ manaḥ ||

8.2.13

bhārgavaḥ pradadau yasmai paramāstraṃ mahāhave |
sākṣādrāmeṇa yo bālye dhanurveda upākṛtaḥ ||

8.2.14

yasya prasādātkaunteyā rājaputrā mahārathāḥ |
mahārathatvaṃ samprāptāstathānye vasudhādhipāḥ ||

8.2.15

taṃ droṇaṃ nihataṃ śrutvā dhṛṣṭadyumnena saṃyuge |
satyasandhaṃ maheṣvāsaṃ bhṛśaṃ me vyathitaṃ manaḥ ||

8.2.16

yayorloke pumānastre na samo'sti caturvidhe |
tau droṇabhīṣmau śrutvā tu hatau me vyathitaṃ manaḥ ||

8.2.17

trailokye yasya cāstreṣu na pumānvidyate samaḥ |
taṃ droṇaṃ nihataṃ śrutvā kimakurvata māmakāḥ ||

8.2.18

saṃśaptakānāṃ ca bale pāṇḍavena mahātmanā |
dhanañjayena vikramya gamite yamasādanam ||

8.2.19

nārāyaṇāstre ca hate droṇaputrasya dhīmataḥ |
vipradruteṣvanīkeṣu kimakurvata māmakāḥ ||

8.2.20

vipradrutānahaṃ manye nimagnāñśokasāgare |
plavamānān hate droṇe sannanaukānivārṇave ||

8.2.21

duryodhanasya karṇasya bhojasya kṛtavarmaṇaḥ |
madrarājasya śalyasya drauṇeścaiva kṛpasya ca ||

8.2.22

matputrasya ca śeṣasya tathā'nyeṣāṃ ca sañjaya |
vipradruteṣvanīkeṣu mukhavarṇo'bhavatkatham ||

8.2.23

etatsarvaṃ yathāvṛttaṃ tathā gāvalgaṇe mama |
ācakṣva pāṇḍaveyānāṃ māmakānāṃ ca vikramam ||

8.2.24

sañjaya uvāca |
tavāparādhādyadvṛttaṃ kauraveyeṣu māriṣa |
tacchrutvā mā vyathāṃ kārṣīrdiṣṭe na vyathate budhaḥ ||

8.2.25

yasmādabhāvī bhāvī vā bhavedartho naraṃ prati |
aprāptau tasya vā prāptau na kaścidvyathate budhaḥ ||

8.2.26

dhṛtarāṣṭra uvāca |
na vyathā'bhyadhikā kācidvidyate mama sañjaya |
diṣṭametatpurā manye kathayasva yathecchakam ||

Other recensions (1)