Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 8.74

Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 8.74

Language
Sanskrit

8.74.1

sañjaya uvāca |
sa keśavasya bībhatsuḥ śrutvā bhārata bhāṣitam |
viśokaḥ samprahṛṣṭaśca kṣaṇena samapadyata ||

8.74.2

tato jyāmabhimṛjyāśu vyākṣipadgāṇḍivaṃ dhanuḥ |
dadhre karṇavināśāya keśavaṃ cābhyabhāṣata ||

8.74.3

tvayā nāthena govinda dhruva eva jayo mama |
prasanno yasya me'dya tvaṃ loke bhūtabhaviṣyakṛt ||

8.74.4

tvatsahāyo hyahaṃ kṛṣṇa trīnlokānvai samāgatān |
prāpayeyaṃ paraṃ lokaṃ kimu karṇaṃ mahāhave ||

8.74.5

paśyāmi dravatīṃ senāṃ pañcālānāṃ janārdana |
paśyāmi karṇaṃ samare vicarantamabhītavat ||

8.74.6

bhārgavāstraṃ ca paśyāmi jvalantaṃ kṛṣṇa sarvaśaḥ |
sṛṣṭaṃ karṇena vārṣṇeya śakreṇeva yathā'śanim ||

8.74.7

ayaṃ khalu sa saṅgrāmo yatra karṇaṃ mayā hatam |
kathayiṣyanti bhūtāni yāvadbhūmirdhariṣyati ||

8.74.8

adya kṛṣṇa vikarṇā me karṇaṃ neṣyanti mṛtyave |
gāṇḍīvamuktāḥ kṣiṇvanto mama hastapracoditāḥ ||

8.74.9

adya rājā dhṛtarāṣṭraḥ svāṃ buddhimavamaṃsyate |
duryodhanamarājyārhaṃ yayā rājye'bhyaṣecayat ||

8.74.10

adya rājyātsukhāccaiva śriyo rāṣṭrāttathā purāt |
putrebhyaśca mahābāho dhṛtarāṣṭro vimokṣyati ||

8.74.11

guṇavantaṃ hi yo dveṣṭi nirguṇaṃ kurute prabhum |
sa śocati nṛpaḥ kṛṣṇa kṣipramevāgate kṣaye ||

8.74.12

yathā ca puruṣaḥ kaścicchittvā cāmravaṇaṃ mahat |
phalaṃ dṛṣṭvā bhṛśaṃ duḥkhī bhaviṣyati janārdana |
sūtaputre hate tvadya nirāśo bhavitā prabhuḥ ||

8.74.13

adya duryodhano rājyājjīvitācca nirāśakaḥ |
bhaviṣyati hate karṇe kṛṣṇa satyaṃ bravīmi te ||

8.74.14

adya dṛṣṭvā mayā karṇaṃ śarairviśakalīkṛtam |
smaratāṃ tava vākyāni śamaṃ prati janeśvaraḥ ||

8.74.15

adyāsau saubalaḥ kṛṣṇa glahāñjānātu vai śarān |
durodaraṃ ca gāṇḍīvaṃ maṇḍalaṃ ca rathaṃ prati ||

8.74.16

adya kuntīsutasyāhaṃ dṛḍhaṃ rājñaḥ prajāgaram |
vyapaneṣyāmi govinda hatvā karṇaṃ śitaiḥ śaraiḥ ||

8.74.17

adya kuntīsuto rājā hate sūtasute mayā |
suprahṛṣṭamanāḥ prītaściraṃ sukhamavāpsyati ||

8.74.18

adya cāhamanādhṛṣyaṃ keśavāpratimaṃ śaram |
utsrakṣyāmīha yaḥ karṇaṃ jīvitādbhraṃśayiṣyati ||

8.74.19

yasya caitadvrataṃ mahyaṃ vadhe kila durātmanaḥ |
pādau na dhāvaye tāvadyāvaddhanyāṃ na phālgunam ||

8.74.20

mṛṣā kṛtvā vrataṃ tasya pāpasya madhusūdana |
pātayiṣye rathātkāyaṃ śaraiḥ sannataparvabhiḥ ||

8.74.21

yo'sau raṇe naraṃ nānyaṃ pṛthivyāmanumanyate |
tasyādya sūtaputrasya bhūmiḥ pāsyati śoṇitam ||

8.74.22

'apatirhyasi kṛṣṇe'-ti sūtaputro yadabravīt |
dhṛtarāṣṭramate karṇaḥ ślāghamānaḥ svakān guṇān ||

8.74.23

anṛtaṃ tatkariṣyanti māmakā niśitāḥ śarāḥ |
āśīviṣā iva kruddhāstasya pāsyanti śoṇitam ||

8.74.24

mayā hastavatā muktā nārācā vaidyutatviṣaḥ |
gāṇḍīvasṛṣṭā dāsyanti karṇasya paramāṃ gatim ||

8.74.25

adya tapsyati rādheyaḥ pāñcālīṃ yattadābravīt |
sabhāmadhye vacaḥ krūraṃ kutsayanpāṇḍavānprati ||

8.74.26

ye vai ṣaṇḍhatilāstatra bhavitāro'dya te tilāḥ |
hate vaikartane karṇe sūtaputre durātmani ||

8.74.27

ahaṃ vaḥ pāṇḍuputrebhyastrāsyāmīti yadabravīt |
dhṛtarāṣṭrasutānkarṇaḥ ślāghamānotmano guṇān ||

8.74.28

anṛtaṃ tatkariṣyanti māmakā niśitāḥ śarāḥ |
udyogaḥ pāṇḍuputrāṇāṃ samāptimupayāsyati ||

8.74.29

hantāhaṃ pāṇḍavānsarvānsaputrāniti yobravīt |
tamadya karṇaṃ hantāsmi miṣatāṃ sarvadhanvinām ||

8.74.30

yasya vīryaṃ samāśritya dhārtarāṣṭro mahāmanāḥ |
avāmanyata durbuddhirnityamasmān durātmavān |
hatvā'haṃ karṇamājau hi toṣayiṣyāmi bhrātaram ||

8.74.31

śarānnānāvidhānmuktvā trāsayiṣyāmi śātravān |
ākarṇamuktairiṣubhiryamarāṣṭravivardhanaiḥ ||

8.74.32

bhūmiśobhāṃ kariṣyāmi pātitai rathakuñjaraiḥ |
tatrāhaṃ vai mahāsaṅkhye sampannaṃ yuddhadurmadam ||

8.74.33

adya karṇamahaṃ ghoraṃ sūdayiṣyāmi sāyakaiḥ |
adya karṇe hate kṛṣṇa dhārtarāṣṭrāḥ sarājakāḥ ||

8.74.34

vidravantu diśo bhītāḥ siṃhatrastā mṛgā iva |
adya duryodhano rājā ātmānaṃ cānuśocatām ||

8.74.35

hate karṇe mayā saṅkhye saputre sasuhṛjjane |
adya karṇaṃ hataṃ dṛṣṭvā dhārtarāṣṭro'tyamarṣaṇaḥ ||

8.74.36

jānātu māṃ raṇe kṛṣṇa pravaraṃ sarvadhanvinām |
saputrapautraṃ sāmātyaṃ sabhṛtyaṃ ca nirāśiṣam ||

8.74.37

adya rājye kariṣyāmi dhṛtarāṣṭraṃ janeśvaram |
adya karṇasya cakrāṅgāḥ kravyādāśca pṛthagvidhāḥ ||

8.74.38

śaraiśchinnāni gātrāṇi vicariṣyanti keśava |
adya rādhāsutasyāhaṃ saṅgrāme madhusūdana ||

8.74.39

śiraśchetsyāmi karṇasya miṣatāṃ sarvadhanvinām |
adya tīkṣṇairvipāṭhaiśca kṣuraiśca madhusūdana ||

8.74.40

raṇe chetsyāmi gātrāṇi rādheyasya durātmanaḥ |
adya rājā mahatkṛcchraṃ santyakṣyati yudhiṣṭhiraḥ ||

8.74.41

santāpaṃ mānasaṃ vīraścirasambhṛtamātmanaḥ |
adya keśava rādheyamahaṃ hatvā sabāndhavam ||

8.74.42

nandayiṣyāmi rājānaṃ dharmaputraṃ yudhiṣṭhiram |
adyāhamanugān kṛṣṇa karṇasya kṛpaṇān yudhi ||

8.74.43

hantā jvalanasaṅkāśaiḥ śaraiḥ sarpaviṣopamaiḥ |
adyāhaṃ hemakavacairābaddhamaṇikuṇḍalaiḥ ||

8.74.44

saṃstariṣyāmi govinda vasudhāṃ vasudhādhipaiḥ |
adyābhimanyoḥ śatrūṇāṃ sarveṣāṃ madhusudana ||

8.74.45

pramathiṣyāmi gātrāṇi śirāṃsi ca śitaiḥ śaraiḥ |
adya nirdhārtarāṣṭrāṃ ca bhrātre dāsyāmi medinīm ||

8.74.46

nirarjunāṃ vā pṛthivīṃ keśavānucariṣyasi |
adyāhamanṛṇaḥ kṛṣṇa bhaviṣyāmi dhanurbhṛtām ||

8.74.47

kopasya ca kurūṇāṃ ca śarāṇāṃ gāṇḍivasya ca |
adya duḥkhamahaṃ mokṣye trayodaśasamārjitam ||

8.74.48

hatvā karṇaṃ raṇe kṛṣṇa śambaraṃ maghavāniva |
adya karṇe hate yuddhe somakānāṃ mahārathāḥ ||

8.74.49

kṛtaṃ kāryaṃ ca manyantāṃ mitrakāryepsavo yudhi |
mama caiva kathaṃ prītiḥ śaineyasyādya mādhava ||

8.74.50

bhaviṣyati hate karṇe mayi cāpi jayādhike |
ahaṃ hatvā raṇe karṇaṃ putraṃ cāsya mahāratham ||

8.74.51

prītiṃ dāsyāmi bhīmasya yamayoḥ sātyakasya ca |
dhṛṣṭadyumnaśikhaṇḍibhyāṃ pañcālānāṃ ca mādhava ||

8.74.52

adyānṛṇyaṃ gamiṣyāmi hatvā karṇaṃ mahāhave |
adya paśyantu saṅgrāme dhanañjayamamarṣaṇam ||

8.74.53

yudhyantaṃ kauravānsaṅkhye ghātayantaṃ ca sūtajam |
bhavatsakāśe vakṣye ca punarevātmasaṃstavam ||

8.74.54

dhanurvede matsamo nāsti loke parākrame vā mama ko'sti tulyaḥ |
ko vāpyanyo matsamo'sti kṣamāvāṃstathā krodhe sadṛśo'nyo na me'sti ||

8.74.55

ahaṃ dhanuṣmānsasurāsurāṃśca sarvāṇi bhūtāni ca saṅgatāni |
svabāhuvīryādgamaye parābhavaṃ matpauruṣaṃ viddhi paraṃ parebhyaḥ ||

8.74.56

śarārciṣā gāṇḍivenāhamekaḥ sarvānkurūnbāhlikāṃścābhihatya |
himātyaye kakṣagato yathāgnistathā daheyaṃ sagaṇānprasahya ||

8.74.57

pāṇau pṛṣatkā likhitā mamaite dhanuśca divyaṃ vitataṃ sabāṇam |
pādau ca me sarathau sadhvajau ca na mādṛśaṃ yuddhagataṃ jayanti ||

8.74.58

ityevamuktvā'rjuna ekavīraḥ kṣipraṃ ripughnaḥ kṣatajopamākṣaḥ |
bhīmaṃ mumukṣuḥ samare prayātaḥ karṇasya kāyācca śiro jihīrṣuḥ ||

Other recensions (1)