Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 9.44

Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 9.44

Language
Sanskrit

9.44.1

janamejaya uvāca |
sarasvatyāḥ prabhāvo'yamuktaste dvijasattama |
kumārasyābhiṣekaṃ tu brahman vyākhyātumarhasi ||

9.44.2

yasmindeśe ca kāle ca yathā ca vadatāṃ vara |
yaiścābhiṣikto bhagavānvidhinā yena ca prabhuḥ ||

9.44.3

skando yathā ca daityānāmakarotkadanaṃ mahat |
tathā me sarvāmācakṣva paraṃ kautūhalaṃ hi me ||

9.44.4

vaiśampāyana uvāca |
kuruvaṃśasya sadṛśaṃ kautūhalamidaṃ tava |
harṣamutpādayatyeva vaco me janamejaya ||

9.44.5

hanta te kathayiṣyāmi śṛṇvānasya narādhipa |
abhiṣekaṃ kumārasya prabhāvaṃ ca mahātmanaḥ ||

9.44.6

tejo māheśvaraṃ skannamagnau prapatitaṃ purā |
tatsarvabhakṣo bhagavānnāśakaddagdhumakṣayam ||

9.44.7

tenāsīdatitejasvī dīptimān havyavāhanaḥ |
na caiva dhārayāmāsa garbhaṃ tejomayaṃ tadā ||

9.44.8

sa gaṅgāmabhisaṅgamya niyogādbrahmaṇaḥ prabhuḥ |
garbhamāhitavān divyaṃ bhāskaropamatejasam ||

9.44.9

atha gaṅgāpi taṃ garbhamasahantī vidhāraṇe |
utsasarja girau ramye himavatmarārcite ||

9.44.10

sa tatra vavṛdhe lokānāvṛtya jvalanātmajaḥ |
dadṛśurjvalanākāraṃ taṃ garbhamatha kṛttikāḥ ||

9.44.11

śarastambe mahātmānamanalātmajamīśvaram |
mamāyamiti tāḥ sarvāḥ putrārthinyo'bhicukruśuḥ ||

9.44.12

tāsāṃ viditvā bhāvaṃ taṃ mātṝṇāṃ bhagavānprabhuḥ |
prasnutānāṃ payaḥ ṣaḍbhirvadanairapibattadā ||

9.44.13

taṃ prabhāvaṃ samālakṣya tasya bālasya kṛttikāḥ |
paraṃ vismayamāpannā devyo divyavapurdharāḥ ||

9.44.14

yatrotsṛṣṭaḥ sa bhagavān gaṅgayā girimūrdhani |
sa śailakāñcanaḥ sarvaḥ sambabhau kurusattama ||

9.44.15

vardhatā caiva garbheṇa pṛthivī tena rañjitā |
ataśca sarve saṃvṛttā girayaḥ kāñcanākarāḥ ||

9.44.16

kumāraḥ sumahāvīryaḥ kārtikeya iti smṛtaḥ |
gāṅgeyaḥ pūrvamabhavanmahāyogabalānvitaḥ ||

9.44.17

śamena tapasā caiva vīryeṇa ca samanvitaḥ |
vavṛdhe'tīva rājendra candravatpriyadarśanaḥ ||

9.44.18

sa tasminkāñcane divye śarastambhe śriyā vṛtaḥ |
stūyamānaḥ sadā śete gandharvairmunibhistathā ||

9.44.19

tathaitamanvanṛtyantaḥ devakanyāḥ sahasraśaḥ |
divyavāditranṛtyajñāḥ stuvantyaścārudarśanāḥ ||

9.44.20

anvāste ca nadī devaṃ gaṅgā vai saritāṃ varā |
dadhāra pṛthivī cainaṃ bibhratī rūpamuttamam ||

9.44.21

jātakarmādikāstatra kriyāścakre bṛhaspatiḥ |
vedaścainaṃ caturmūrtirupatasthe kṛtāñjaliḥ ||

9.44.22

dhanurvedaścatuṣpādaḥ śastragrāmaḥ sasaṅgrahaḥ |
tatrainaṃ samupātiṣṭhatsākṣādvāṇī ca kevalā ||

9.44.23

sa dadarśa mahāvīryaṃ devadevamumāpatim |
śailaputryā samāsīnaṃ bhūtasaṅghaśatairvṛtam ||

9.44.24

nikāyā bhūtasaṅghānāṃ paramādbhutadarśanāḥ |
vikṛtā vikṛtākārā vikṛtābharaṇadhvajāḥ ||

9.44.25

vyāghrasiṃharkṣavadanā biḍālamakarānanāḥ |
vṛṣadaṃśamukhāścānye gajoṣṭravadanāstathā ||

9.44.26

ulūkavadanāḥ kecidgṛdhragomāyudarśanāḥ |
krauñcapārāvatanibhairvadanai rāṅkavairapi ||

9.44.27

śvāvicchalyakagodhānāmajaiḍakagavāṃ tathā |
sadṛśāni vapūṃṣyanye tatra tatra vyadhārayan ||

9.44.28

kecicchailāmbudaprakhyāścakrodyatagadāyudhāḥ |
kecidañjanapuñjābhāḥ kecicchvetācalaprabhāḥ ||

9.44.29

sapta mātṛgaṇāścaiva samājagmurviśāmpate |
sādhyā viśve'tha maruto vasavaḥ pitarastathā ||

9.44.30

rudrādityāstathā siddhā bhujagā dānavāḥ khagāḥ |
brahmā svayambhūbhagavān saputraḥ saha viṣṇunā ||

9.44.31

śakrastathābhyayāddraṣṭuṃ kumāravaramacyutam |
nāradapramukhāścāpi devagandharvasattamāḥ ||

9.44.32

devarṣayaśca siddhāśca bṛhaspatipurogamāḥ |
pitaro jagataḥ śreṣṭhā devānāmapi devatāḥ ||

9.44.33

te'pi tatra samājagmuryāmā dhāmāśca sarvaśaḥ |
sa tu bālo'pi balavānmahāyogabalānvitaḥ ||

9.44.34

abhyājagāma deveśaṃ śūlahastaṃ pinākinam |
tamāvrajantamālakṣya śivasyāsīnmanogatam ||

9.44.35

yugapacchailaputryāśca gaṅgāyāḥ pāvakasya ca |
kaṃ nu pūrvamayaṃ bālo gauravādabhyupaiṣyati ||

9.44.36

api māmiti sarveṣāṃ teṣāmāsīnmanogatam |
teṣāmetamabhiprāyaṃ caturṇāmupalakṣya saḥ ||

9.44.37

yugapadyogamāsthāya sasarja vividhāstanūḥ |
tato'bhavaccaturmūtiḥ kṣaṇena bhagavānprabhuḥ ||

9.44.38

tasya śākho viśākhaśca naigameyaśca pṛṣṭhataḥ |
evaṃ sa kṛtvā hyātmānaṃ caturdhā bhagavānprabhuḥ ||

9.44.39

yato rudrastataḥ skando gajāmādbhutadarśanaḥ |
viśākhastu yayau yena devī girīvarātmajā ||

9.44.40

śākho yayau sa bhagavān vāyumūrtirvibhāvasum |
naigameyo'gamadgaṅgāṃ kumāraḥ pāvakaprabhaḥ ||

9.44.41

sarve bhāsuradehāste catvāraḥ samarūpiṇaḥ |
tānsamabhyayuravyagrāstadadbhutamivābhavat ||

9.44.42

hāhākāro mahānāsīddevadānavarakṣasām |
taddṛṣṭvā mahadāścaryamadbhūtaṃ lomaharṣaṇam ||

9.44.43

tato rudraśca devīṃ ca pāvakaśca pitāmaham |
gaṅgayā sahitāḥ sarve praṇipeturjagatpatim ||

9.44.44

praṇipatya tataste tu vidhivadrājapuṅgava |
idamūcurvaco rājan kārtikeyapriyepsayā ||

9.44.45

asya bālasya bhagavannādhipatyaṃ yathepsitam |
asmātpriyārthaṃ deveśa sadṛśaṃ dātumarhasi ||

9.44.46

tataḥ sa bhagavān dhīmān sarvalokapitāmahaḥ |
manasā cintayāmāsa kimayaṃ labhatāmiti ||

9.44.47

aiśvaryāṇi ca sarvāṇi devagandharvarakṣasām |
bhūtayakṣavihaṅgānāṃ pannagānāṃ ca sarvaśaḥ ||

9.44.48

pūrvamevādideśāsau nikāyeṣu mahātmanām |
samarthaṃ ca tamaiśvarye mahāmatiramanyata ||

9.44.49

tato muhūrtaṃ sa dhyātvā devānāṃ śreyasi sthitaḥ |
saināpatyaṃ dadau tasmai sarvabhūteṣu bhārata ||

9.44.50

sarvadevanikāyānāṃ ye rājānaḥ pariśrutāḥ |
tān sarvānvyādideśāsmai sarvabhūtapitāmahaḥ ||

9.44.51

tataḥ kumāramādāya devā brahmapurogamāḥ |
abhiṣekārthamājagmuḥ śailendraṃ sahitāstataḥ ||

9.44.52

puṇyāṃ haimavatīṃ devīṃ saricchreṣṭhāṃ sarasvatīm |
samantapañcake yā vai triṣu lokeṣu viśrutā ||

9.44.53

tatra tīre sarasvatyāḥ puṇye sarvaguṇānvite |
niṣedurdevagandharvāḥ sarve sampūrṇamānasāḥ ||

Other recensions (1)