The Great Epic of the Bhārata dynasty 3.142: dvicatvāriṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
Mahābhārata 3.142
- Language
- Sanskrit
dvicatvāriṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
3.142.1
yudhiṣṭhira uvāca |
bhīmasena yamau cobhau pāñcāli ca nibodhata |
nāsti bhūtasya nāśo vai paśyatāsmānvanecarān || 1 ||
3.142.2
durbalāḥ kleśitāḥ smeti yadbravīthetaretaram |
aśakye'pi vrajāmeti dhanaṃjayadidṛkṣayā || 2 ||
3.142.3
tanme dahati gātrāṇi tūlarāśimivānalaḥ |
yacca vīraṃ na paśyāmi dhanaṃjayamupāntike || 3 ||
3.142.4
tasya darśanatṛṣṇaṃ māṃ sānujaṃ vanamāsthitam |
yājñasenyāḥ parāmarśaḥ sa ca vīra dahatyuta || 4 ||
3.142.5
nakulātpūrvajaṃ pārthaṃ na paśyāmyamitaujasam |
ajeyamugradhanvānaṃ tena tapye vṛkodara || 5 ||
3.142.6
tīrthāni caiva ramyāṇi vanāni ca sarāṃsi ca |
carāmi saha yuṣmābhistasya darśanakāṅkṣayā || 6 ||
3.142.7
pañca varṣāṇyahaṃ vīraṃ satyasaṃdhaṃ dhanaṃjayam |
yanna paśyāmi bībhatsuṃ tena tapye vṛkodara || 7 ||
3.142.8
taṃ vai śyāmaṃ guḍākeśaṃ siṃhavikrāntagāminam |
na paśyāmi mahābāhuṃ tena tapye vṛkodara || 8 ||
3.142.9
kṛtāstraṃ nipuṇaṃ yuddhe pratimānaṃ dhanuṣmatām |
na paśyāmi naraśreṣṭhaṃ tena tapye vṛkodara || 9 ||
3.142.10
carantamarisaṃgheṣu kālaṃ kruddhamivāntakam |
prabhinnamiva mātaṅgaṃ siṃhaskandhaṃ dhanaṃjayam || 10 ||
3.142.11
yaḥ sa śakrādanavaro vīryeṇa draviṇena ca |
yamayoḥ pūrvajaḥ pārthaḥ śvetāśvo'mitavikramaḥ || 11 ||
3.142.12
duḥkhena mahatāviṣṭaḥ svakṛtenānivartinā |
ajeyamugradhanvānaṃ taṃ na paśyāmi phalgunam || 12 ||
3.142.13
satataṃ yaḥ kṣamāśīlaḥ kṣipyamāṇo'pyaṇīyasā |
ṛjumārgaprapannasya śarmadātābhayasya ca || 13 ||
3.142.14
sa tu jihmapravṛttasya māyayābhijighāṃsataḥ |
api vajradharasyāpi bhavetkālaviṣopamaḥ || 14 ||
3.142.15
śatrorapi prapannasya so'nṛśaṃsaḥ pratāpavān |
dātābhayasya bībhatsuramitātmā mahābalaḥ || 15 ||
3.142.16
sarveṣāmāśrayo'smākaṃ raṇe'rīṇāṃ pramarditā |
āhartā sarvaratnānāṃ sarveṣāṃ naḥ sukhāvahaḥ || 16 ||
3.142.17
ratnāni yasya vīryeṇa divyānyāsanpurā mama |
bahūni bahujātāni yāni prāptaḥ suyodhanaḥ || 17 ||
3.142.18
yasya bāhubalādvīra sabhā cāsītpurā mama |
sarvaratnamayī khyātā triṣu lokeṣu pāṇḍava || 18 ||
3.142.19
vāsudevasamaṃ vīrye kārtavīryasamaṃ yudhi |
ajeyamajitaṃ yuddhe taṃ na paśyāmi phalgunam || 19 ||
3.142.20
saṃkarṣaṇaṃ mahāvīryaṃ tvāṃ ca bhīmāparājitam |
anujātaḥ sa vīryeṇa vāsudevaṃ ca śatruhā || 20 ||
3.142.21
yasya bāhubale tulyaḥ prabhāve ca puraṃdaraḥ |
jave vāyurmukhe somaḥ krodhe mṛtyuḥ sanātanaḥ || 21 ||
3.142.22
te vayaṃ taṃ naravyāghraṃ sarve vīra didṛkṣavaḥ |
pravekṣyāmo mahābāho parvataṃ gandhamādanam || 22 ||
3.142.23
viśālā badarī yatra naranārāyaṇāśramaḥ |
taṃ sadādhyuṣitaṃ yakṣairdrakṣyāmo girimuttamam || 23 ||
3.142.24
kuberanalinīṃ ramyāṃ rākṣasairabhirakṣitām |
padbhireva gamiṣyāmastapyamānā mahattapaḥ || 24 ||
3.142.25
nātaptatapasā śakyo deśo gantuṃ vṛkodara |
na nṛśaṃsena lubdhena nāpraśāntena bhārata || 25 ||
3.142.26
tatra sarve gamiṣyāmo bhīmārjunapadaiṣiṇaḥ |
sāyudhā baddhanistriṃśāḥ saha viprairmahāvrataiḥ || 26 ||
3.142.27
makṣikānmaśakāndaṃśānvyāghrānsiṃhānsarīsṛpān |
prāpnotyaniyataḥ pārtha niyatastānna paśyati || 27 ||
3.142.28
te vayaṃ niyatātmānaḥ parvataṃ gandhamādanam |
pravekṣyāmo mitāhārā dhanaṃjayadidṛkṣavaḥ || 28 ||
Commentaries (5)
- Bhāratabhāvadīpa — Nīlakaṇṭha Caturdhara 1650, Sanskrit
- Jñānadīpikā — Devabodha, Sanskrit
- Lakṣaślokālaṅkāra — Vādirāja, Sanskrit
- Mahābhārataṭīkā — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Lakṣābharaṇa — Vādirāja Sūri, Sanskrit
Other recensions (2)
- Southern recension — Sanskrit
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit
Linked texts (2)
- Epic Mythology — Edward Washburn Hopkins, English
- The Great Epic of India: Its Character and Origin — E. W. Hopkins, English