Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 4.22: dvāviṃśo'dhyāyaḥ

Mahābhārata 4.22

Language
Sanskrit

dvāviṃśo'dhyāyaḥ

4.22.1

vaiśaṃpāyana uvāca |
tasminkāle samāgamya sarve tatrāsya bāndhavāḥ |
ruruduḥ kīcakaṃ dṛṣṭvā parivārya samantataḥ || 1 ||

4.22.2

sarve saṃhṛṣṭaromāṇaḥ saṃtrastāḥ prekṣya kīcakam |
tathā sarvāṅgasaṃbhugnaṃ kūrmaṃ sthala ivoddhṛtam || 2 ||

4.22.3

pothitaṃ bhīmasenena tamindreṇeva dānavam |
saṃskārayitumicchanto bahirnetuṃ pracakramuḥ || 3 ||

4.22.4

dadṛśuste tataḥ kṛṣṇāṃ sūtaputrāḥ samāgatāḥ |
adūrādanavadyāṅgīṃ stambhamāliṅgya tiṣṭhatīm || 4 ||

4.22.5

samaveteṣu sūteṣu tānuvācopakīcakaḥ |
hanyatāṃ śīghramasatī yatkṛte kīcako hataḥ || 5 ||

4.22.6

atha vā neha hantavyā dahyatāṃ kāminā saha |
mṛtasyāpi priyaṃ kāryaṃ sūtaputrasya sarvathā || 6 ||

4.22.7

tato virāṭamūcuste kīcako'syāḥ kṛte hataḥ |
sahādyānena dahyeta tadanujñātumarhasi || 7 ||

4.22.8

parākramaṃ tu sūtānāṃ matvā rājānvamodata |
sairandhryāḥ sūtaputreṇa saha dāhaṃ viśāṃ pate || 8 ||

4.22.9

tāṃ samāsādya vitrastāṃ kṛṣṇāṃ kamalalocanām |
momuhyamānāṃ te tatra jagṛhuḥ kīcakā bhṛśam || 9 ||

4.22.10

tatastu tāṃ samāropya nibadhya ca sumadhyamām |
jagmurudyamya te sarve śmaśānamabhitastadā || 10 ||

4.22.11

hriyamāṇā tu sā rājansūtaputrairaninditā |
prākrośannāthamicchantī kṛṣṇā nāthavatī satī || 11 ||

4.22.12

draupadyuvāca |
jayo jayanto vijayo jayatseno jayadbalaḥ |
te me vācaṃ vijānantu sūtaputrā nayanti mām || 12 ||

4.22.13

yeṣāṃ jyātalanirghoṣo visphūrjitamivāśaneḥ |
vyaśrūyata mahāyuddhe bhīmaghoṣastarasvinām || 13 ||

4.22.14

rathaghoṣaśca balavāngandharvāṇāṃ yaśasvinām |
te me vācaṃ vijānantu sūtaputrā nayanti mām || 14 ||

4.22.15

vaiśaṃpāyana uvāca |
tasyāstāḥ kṛpaṇā vācaḥ kṛṣṇāyāḥ paridevitāḥ |
śrutvaivābhyapatadbhīmaḥ śayanādavicārayan || 15 ||

4.22.16

bhīmasena uvāca |
ahaṃ śṛṇomi te vācaṃ tvayā sairandhri bhāṣitām |
tasmātte sūtaputrebhyo na bhayaṃ bhīru vidyate || 16 ||

4.22.17

vaiśaṃpāyana uvāca |
ityuktvā sa mahābāhurvijajṛmbhe jighāṃsayā |
tataḥ sa vyāyataṃ kṛtvā veṣaṃ viparivartya ca |
advāreṇābhyavaskandya nirjagāma bahistadā || 17 ||

4.22.18

sa bhīmasenaḥ prākārādārujya tarasā drumam |
śmaśānābhimukhaḥ prāyādyatra te kīcakā gatāḥ || 18 ||

4.22.19

sa taṃ vṛkṣaṃ daśavyāmaṃ saskandhaviṭapaṃ balī |
pragṛhyābhyadravatsūtāndaṇḍapāṇirivāntakaḥ || 19 ||

4.22.20

ūruvegena tasyātha nyagrodhāśvatthakiṃśukāḥ |
bhūmau nipatitā vṛkṣāḥ saṃghaśastatra śerate || 20 ||

4.22.21

taṃ siṃhamiva saṃkruddhaṃ dṛṣṭvā gandharvamāgatam |
vitresuḥ sarvataḥ sūtā viṣādabhayakampitāḥ || 21 ||

4.22.22

tamantakamivāyāntaṃ gandharvaṃ prekṣya te tadā |
didhakṣantastadā jyeṣṭhaṃ bhrātaraṃ hyupakīcakāḥ |
parasparamathocuste viṣādabhayakampitāḥ || 22 ||

4.22.23

gandharvo balavāneti kruddha udyamya pādapam |
sairandhrī mucyatāṃ śīghraṃ mahanno bhayamāgatam || 23 ||

4.22.24

te tu dṛṣṭvā tamāviddhaṃ bhīmasenena pādapam |
vimucya draupadīṃ tatra prādravannagaraṃ prati || 24 ||

4.22.25

dravatastāṃstu saṃprekṣya sa vajrī dānavāniva |
śataṃ pañcādhikaṃ bhīmaḥ prāhiṇodyamasādanam || 25 ||

4.22.26

tata āśvāsayatkṛṣṇāṃ pravimucya viśāṃ pate |
uvāca ca mahābāhuḥ pāñcālīṃ tatra draupadīm |
aśrupūrṇamukhīṃ dīnāṃ durdharṣaḥ sa vṛkodaraḥ || 26 ||

4.22.27

evaṃ te bhīru vadhyante ye tvāṃ kliśyantyanāgasam |
praihi tvaṃ nagaraṃ kṛṣṇe na bhayaṃ vidyate tava |
anyenāhaṃ gamiṣyāmi virāṭasya mahānasam || 27 ||

4.22.28

pañcādhikaṃ śataṃ tacca nihataṃ tatra bhārata |
mahāvanamiva chinnaṃ śiśye vigalitadrumam || 28 ||

4.22.29

evaṃ te nihatā rājañśataṃ pañca ca kīcakāḥ |
sa ca senāpatiḥ pūrvamityetatsūtaṣaṭśatam || 29 ||

4.22.30

taddṛṣṭvā mahadāścaryaṃ narā nāryaśca saṃgatāḥ |
vismayaṃ paramaṃ gatvā nocuḥ kiṃcana bhārata || 30 ||

Commentaries (5)

Other recensions (2)

Linked texts (9)