Mahabharata 7.105
Mahābhārata 7.105
- Language
- Sanskrit
7.105.1
saṃjaya uvāca |
tasminvilulite sainye saindhavāyārjune gate |
sātvate bhīmasene ca putraste droṇamabhyayāt |
tvarannekarathenaiva bahukṛtyaṃ vicintayan || 1 ||
7.105.2
sa rathastava putrasya tvarayā parayā yutaḥ |
tūrṇamabhyapataddroṇaṃ manomārutavegavān || 2 ||
7.105.3
uvāca cainaṃ putraste saṃrambhādraktalocanaḥ |
arjuno bhīmasenaśca sātyakiścāparājitaḥ || 3 ||
7.105.4
vijitya sarvasainyāni sumahānti mahārathāḥ |
saṃprāptāḥ sindhurājasya samīpamarikarśanāḥ |
vyāyacchanti ca tatrāpi sarva evāparājitāḥ || 4 ||
7.105.5
yadi tāvadraṇe pārtho vyatikrānto mahārathaḥ |
kathaṃ sātyakibhīmābhyāṃ vyatikrānto'si mānada || 5 ||
7.105.6
āścaryabhūtaṃ loke'sminsamudrasyeva śoṣaṇam |
nirjayaṃ tava viprāgrya sātvatenārjunena ca || 6 ||
7.105.7
tathaiva bhīmasenena lokaḥ saṃvadate bhṛśam |
kathaṃ droṇo jitaḥ saṃkhye dhanurvedasya pāragaḥ || 7 ||
7.105.8
nāśa eva tu me nūnaṃ mandabhāgyasya saṃyuge |
yatra tvāṃ puruṣavyāghramatikrāntāstrayo rathāḥ || 8 ||
7.105.9
evaṃ gate tu kṛtye'sminbrūhi yatte vivakṣitam |
yadgataṃ gatameveha śeṣaṃ cintaya mānada || 9 ||
7.105.10
yatkṛtyaṃ sindhurājasya prāptakālamanantaram |
tadbravītu bhavānkṣipraṃ sādhu tatsaṃvidhīyatām || 10 ||
7.105.11
droṇa uvāca |
cintyaṃ bahu mahārāja kṛtyaṃ yattatra me śṛṇu |
trayo hi samatikrāntāḥ pāṇḍavānāṃ mahārathāḥ |
yāvadeva bhayaṃ paścāttāvadeṣāṃ puraḥsaram || 11 ||
7.105.12
tadgarīyastaraṃ manye yatra kṛṣṇadhanaṃjayau |
sā purastācca paścācca gṛhītā bhāratī camūḥ || 12 ||
7.105.13
tatra kṛtyamahaṃ manye saindhavasyābhirakṣaṇam |
sa no rakṣyatamastāta kruddhādbhīto dhanaṃjayāt || 13 ||
7.105.14
gatau hi saindhavaṃ vīrau yuyudhānavṛkodarau |
saṃprāptaṃ tadidaṃ dyūtaṃ yattacchakunibuddhijam || 14 ||
7.105.15
na sabhāyāṃ jayo vṛtto nāpi tatra parājayaḥ |
iha no glahamānānāmadya tāta jayājayau || 15 ||
7.105.16
yānsma tānglahate ghorāñśakuniḥ kurusaṃsadi |
akṣānsaṃmanyamānaḥ sa prākśarāste durāsadāḥ || 16 ||
7.105.17
yatra te bahavastāta kuravaḥ paryavasthitāḥ |
senāṃ durodaraṃ viddhi śarānakṣānviśāṃ pate || 17 ||
7.105.18
glahaṃ ca saindhavaṃ rājannatra dyūtasya niścayaḥ |
saindhave hi mahādyūtaṃ samāsaktaṃ paraiḥ saha || 18 ||
7.105.19
atra sarve mahārāja tyaktvā jīvitamātmanaḥ |
saindhavasya raṇe rakṣāṃ vidhivatkartumarhatha |
tatra no glahamānānāṃ dhruvau tāta jayājayau || 19 ||
7.105.20
yatra te parameṣvāsā yattā rakṣanti saindhavam |
tatra yāhi svayaṃ śīghraṃ tāṃśca rakṣasva rakṣiṇaḥ || 20 ||
7.105.21
ihaiva tvahamāsiṣye preṣayiṣyāmi cāparān |
nirotsyāmi ca pāñcālānsahitānpāṇḍusṛñjayaiḥ || 21 ||
7.105.22
tato duryodhanaḥ prāyāttūrṇamācāryaśāsanāt |
udyamyātmānamugrāya karmaṇe sapadānugaḥ || 22 ||
7.105.23
cakrarakṣau tu pāñcālyau yudhāmanyūttamaujasau |
bāhyena senāmabhyetya jagmatuḥ savyasācinam || 23 ||
7.105.24
tau hi pūrvaṃ mahārāja vāritau kṛtavarmaṇā |
praviṣṭe tvarjune rājaṃstava sainyaṃ yuyutsayā || 24 ||
7.105.25
tābhyāṃ duryodhanaḥ sārdhamagacchadyuddhamuttamam |
tvaritastvaramāṇābhyāṃ bhrātṛbhyāṃ bhārato balī || 25 ||
7.105.26
tāvabhidravatāmenamubhāvudyatakārmukau |
mahārathasamākhyātau kṣatriyapravarau yudhi || 26 ||
7.105.27
yudhāmanyustu saṃkruddhaḥ śarāṃstriṃśatamāyasān |
vyasṛjattava putrasya tvaramāṇaḥ stanāntare || 27 ||
7.105.28
duryodhano'pi rājendra pāñcālyasyottamaujasaḥ |
jaghāna caturaścāśvānubhau ca pārṣṇisārathī || 28 ||
7.105.29
uttamaujā hatāśvastu hatasūtaśca saṃyuge |
āruroha rathaṃ bhrāturyudhāmanyorabhitvaran || 29 ||
7.105.30
sa rathaṃ prāpya taṃ bhrāturduryodhanahayāñśaraiḥ |
bahubhistāḍayāmāsa te hatāḥ prāpatanbhuvi || 30 ||
7.105.31
hayeṣu patiteṣvasya ciccheda parameṣuṇā |
yudhāmanyurdhanuḥ śīghraṃ śarāvāpaṃ ca saṃyuge || 31 ||
7.105.32
hatāśvasūtātsa rathādavaplutya mahārathaḥ |
gadāmādāya te putraḥ pāñcālyāvabhyadhāvata || 32 ||
7.105.33
tamāpatantaṃ saṃprekṣya kruddhaṃ parapuraṃjayam |
avaplutau rathopasthādyudhāmanyūttamaujasau || 33 ||
7.105.34
tataḥ sa hemacitraṃ taṃ syandanapravaraṃ gadī |
gadayā pothayāmāsa sāśvasūtadhvajaṃ raṇe || 34 ||
7.105.35
hatvā cainaṃ sa putraste hatāśvo hatasārathiḥ |
madrarājarathaṃ tūrṇamāruroha paraṃtapaḥ || 35 ||
7.105.36
pāñcālānāṃ tu mukhyau tau rājaputrau mahābalau |
rathamanyaṃ samāruhya dhanaṃjayamabhīyatuḥ || 36 ||
Commentaries (5)
- Bhāratabhāvadīpa — Nīlakaṇṭha Caturdhara 1650, Sanskrit
- Jñānadīpikā — Devabodha, Sanskrit
- Lakṣaślokālaṅkāra — Vādirāja, Sanskrit
- Mahābhārataṭīkā — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Lakṣābharaṇa — Vādirāja Sūri, Sanskrit
Other recensions (1)
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit