Mahabharata 7.113: trayodaśādhika śatatamo'dhyāyaḥ
Mahābhārata 7.113
- Language
- Sanskrit
trayodaśādhika śatatamo'dhyāyaḥ
7.113.1
dhṛtarāṣṭra uvāca |
mahānapanayaḥ sūta mamaivātra viśeṣataḥ |
sa idānīmanuprāpto manye saṃjaya śocataḥ || 1 ||
7.113.2
yadgataṃ tadgatamiti mamāsīnmanasi sthitam |
idānīmatra kiṃ kāryaṃ prakariṣyāmi saṃjaya || 2 ||
7.113.3
yathā tveṣa kṣayo vṛtto mamāpanayasaṃbhavaḥ |
vīrāṇāṃ tanmamācakṣva sthirībhūto'smi saṃjaya || 3 ||
7.113.4
saṃjaya uvāca |
karṇabhīmau mahārāja parākrāntau mahāhave |
bāṇavarṣāṇyavarṣetāṃ vṛṣṭimantāvivāmbudau || 4 ||
7.113.5
bhīmanāmāṅkitā bāṇāḥ svarṇapuṅkhāḥ śilāśitāḥ |
viviśuḥ karṇamāsādya bhindanta iva jīvitam || 5 ||
7.113.6
tathaiva karṇanirmuktaiḥ saviṣairiva pannagaiḥ |
ākīryata raṇe bhīmaḥ śataśo'tha sahasraśaḥ || 6 ||
7.113.7
tayoḥ śarairmahārāja saṃpatadbhiḥ samantataḥ |
babhūva tava sainyānāṃ saṃkṣobhaḥ sāgaropamaḥ || 7 ||
7.113.8
bhīmacāpacyutairbāṇaistava sainyamariṃdama |
avadhyata camūmadhye ghorairāśīviṣopamaiḥ || 8 ||
7.113.9
vāraṇaiḥ patitai rājanvājibhiśca naraiḥ saha |
adṛśyata mahī kīrṇā vātanunnairdrumairiva || 9 ||
7.113.10
te vadhyamānāḥ samare bhīmacāpacyutaiḥ śaraiḥ |
prādravaṃstāvakā yodhāḥ kimetaditi cābruvan || 10 ||
7.113.11
tato vyudastaṃ tatsainyaṃ sindhusauvīrakauravam |
protsāritaṃ mahāvegaiḥ karṇapāṇḍavayoḥ śaraiḥ || 11 ||
7.113.12
te śarāturabhūyiṣṭhā hatāśvanaravāhanāḥ |
utsṛjya karṇaṃ bhīmaṃ ca prādravansarvatodiśam || 12 ||
7.113.13
nūnaṃ pārthārthamevāsmānmohayanti divaukasaḥ |
yatkarṇabhīmaprabhavairvadhyate no balaṃ śaraiḥ || 13 ||
7.113.14
evaṃ bruvanto yodhāste tāvakā bhayapīḍitāḥ |
śarapātaṃ samutsṛjya sthitā yuddhadidṛkṣavaḥ || 14 ||
7.113.15
tataḥ prāvartata nadī ghorarūpā mahāhave |
babhūva ca viśeṣeṇa bhīrūṇāṃ bhayavardhinī || 15 ||
7.113.16
vāraṇāśvamanuṣyāṇāṃ rudhiraughasamudbhavā |
saṃvṛtā gatasattvaiśca manuṣyagajavājibhiḥ || 16 ||
7.113.17
sānukarṣapatākaiśca dvipāśvarathabhūṣaṇaiḥ |
syandanairapaviddhaiśca bhagnacakrākṣakūbaraiḥ || 17 ||
7.113.18
jātarūpapariṣkārairdhanurbhiḥ sumahādhanaiḥ |
suvarṇapuṅkhairiṣubhirnārācaiśca sahasraśaḥ || 18 ||
7.113.19
karṇapāṇḍavanirmuktairnirmuktairiva pannagaiḥ |
prāsatomarasaṃghātaiḥ khaḍgaiśca saparaśvadhaiḥ || 19 ||
7.113.20
suvarṇavikṛtaiścāpi gadāmusalapaṭṭiśaiḥ |
vajraiśca vividhākāraiḥ śaktibhiḥ parighairapi |
śataghnībhiśca citrābhirbabhau bhārata medinī || 20 ||
7.113.21
kanakāṅgadakeyūraiḥ kuṇḍalairmaṇibhiḥ śubhaiḥ |
tanutraiḥ satalatraiśca hārairniṣkaiśca bhārata || 21 ||
7.113.22
vastraiśchatraiśca vidhvastaiścāmaravyajanairapi |
gajāśvamanujairbhinnaiḥ śastraiḥ syandanabhūṣaṇaiḥ || 22 ||
7.113.23
taistaiśca vividhairbhāvaistatra tatra vasuṃdharā |
patitairapaviddhaiśca saṃbabhau dyauriva grahaiḥ || 23 ||
7.113.24
acintyamadbhutaṃ caiva tayoḥ karmātimānuṣam |
dṛṣṭvā cāraṇasiddhānāṃ vismayaḥ samapadyata || 24 ||
7.113.25
agnervāyusahāyasya gatiḥ kakṣa ivāhave |
āsīdbhīmasahāyasya raudramādhirathergatam |
nipātitadhvajarathaṃ hatavājinaradvipam || 25 ||
7.113.26
gajābhyāṃ saṃprayuktābhyāmāsīnnaḍavanaṃ yathā |
tathābhūtaṃ mahatsainyamāsīdbhārata saṃyuge |
vimardaḥ karṇabhīmābhyāmāsīcca paramo raṇe || 26 ||
Commentaries (5)
- Bhāratabhāvadīpa — Nīlakaṇṭha Caturdhara 1650, Sanskrit
- Jñānadīpikā — Devabodha, Sanskrit
- Lakṣaślokālaṅkāra — Vādirāja, Sanskrit
- Mahābhārataṭīkā — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Lakṣābharaṇa — Vādirāja Sūri, Sanskrit
Other recensions (1)
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit
Linked texts (1)
- Critical edition (BORI) — Sanskrit