Mahabharata 7.156: ṣaṭpañcāśadadhika śatatamo'dhyāyaḥ
Mahābhārata 7.156
- Language
- Sanskrit
ṣaṭpañcāśadadhika śatatamo'dhyāyaḥ
7.156.1
arjuna uvāca |
kathamasmaddhitārthaṃ te kaiśca yogairjanārdana |
jarāsaṃdhaprabhṛtayo ghātitāḥ pṛthivīṣvarāḥ || 1 ||
7.156.2
vāsudeva uvāca |
jarāsaṃdhaścedirājo naiṣādiśca mahābalaḥ |
yadi syurna hatāḥ pūrvamidānīṃ syurbhayaṃkarāḥ || 2 ||
7.156.3
suyodhanastānavaśyaṃ vṛṇuyādrathasattamān |
te'smābhirnityasaṃduṣṭāḥ saṃśrayeyuśca kauravān || 3 ||
7.156.4
te hi vīrā mahātmānaḥ kṛtāstrā dṛḍhayodhinaḥ |
dhārtarāṣṭrīṃ camūṃ kṛtsnāṃ rakṣeyuramarā iva || 4 ||
7.156.5
sūtaputro jarāsaṃdhaścedirājo niṣādajaḥ |
suyodhanaṃ samāśritya taperanpṛthivīmimām || 5 ||
7.156.6
yogairapi hatā yaiste tānme śṛṇu dhanaṃjaya |
ajayyā hi vinā yogairmṛdhe te daivatairapi || 6 ||
7.156.7
ekaiko hi pṛthakteṣāṃ samastāṃ suravāhinīm |
yodhayetsamare pārtha lokapālābhirakṣitām || 7 ||
7.156.8
jarāsaṃdho hi ruṣito rauhiṇeyapradharṣitaḥ |
asmadvadhārthaṃ cikṣepa gadāṃ vai lohitāmukhīm || 8 ||
7.156.9
sīmantamiva kurvāṇāṃ nabhasaḥ pāvakaprabhām |
vyadṛśyatāpatantī sā śakramuktā yathāśaniḥ || 9 ||
7.156.10
tāmāpatantīṃ dṛṣṭvaiva gadāṃ rohiṇinandanaḥ |
pratighātārthamastraṃ vai sthūṇākarṇamavāsṛjat || 10 ||
7.156.11
astravegapratihatā sā gadā prāpatadbhuvi |
dārayantī dharāṃ devīṃ kampayantīva parvatān || 11 ||
7.156.12
tatra sma rākṣasī ghorā jarā nāmāśuvikramā |
saṃdhayāmāsa taṃ jātaṃ jarāsaṃdhamariṃdamam || 12 ||
7.156.13
dvābhyāṃ jāto hi mātṛbhyāmardhadehaḥ pṛthakpṛthak |
tayā sa saṃdhito yasmājjarāsaṃdhastataḥ smṛtaḥ || 13 ||
7.156.14
sā tu bhūmigatā pārtha hatā sasutabāndhavā |
gadayā tena cāstreṇa sthūṇākarṇena rākṣasī || 14 ||
7.156.15
vinābhūtaḥ sa gadayā jarāsaṃdho mahāmṛdhe |
nihato bhīmasenena paśyataste dhanaṃjaya || 15 ||
7.156.16
yadi hi syādgadāpāṇirjarāsaṃdhaḥ pratāpavān |
sendrā devā na taṃ hantuṃ raṇe śaktā narottama || 16 ||
7.156.17
tvaddhitārthaṃ hi naiṣādiraṅguṣṭhena viyojitaḥ |
droṇenācāryakaṃ kṛtvā chadmanā satyavikramaḥ || 17 ||
7.156.18
sa tu baddhāṅgulitrāṇo naiṣādirdṛḍhavikramaḥ |
asyanneko vanacaro babhau rāma ivāparaḥ || 18 ||
7.156.19
ekalavyaṃ hi sāṅguṣṭhamaśaktā devadānavāḥ |
sarākṣasoragāḥ pārtha vijetuṃ yudhi karhicit || 19 ||
7.156.20
kimu mānuṣamātreṇa śakyaḥ syātprativīkṣitum |
dṛḍhamuṣṭiḥ kṛtī nityamasyamāno divāniśam || 20 ||
7.156.21
tvaddhitārthaṃ tu sa mayā hataḥ saṃgrāmamūrdhani |
cedirājaśca vikrāntaḥ pratyakṣaṃ nihatastava || 21 ||
7.156.22
sa cāpyaśakyaḥ saṃgrāme jetuṃ sarvaiḥ surāsuraiḥ |
vadhārthaṃ tasya jāto'hamanyeṣāṃ ca suradviṣām || 22 ||
7.156.23
tvatsahāyo naravyāghra lokānāṃ hitakāmyayā |
hiḍimbabakakirmīrā bhīmasenena pātitāḥ |
rāvaṇena samaprāṇā brahmayajñavināśanāḥ || 23 ||
7.156.24
hatastathaiva māyāvī haiḍimbenāpyalāyudhaḥ |
haiḍimbaścāpyupāyena śaktyā karṇena ghātitaḥ || 24 ||
7.156.25
yadi hyenaṃ nāhaniṣyatkarṇaḥ śaktyā mahāmṛdhe |
mayā vadhyo'bhaviṣyatsa bhaimasenirghaṭotkacaḥ || 25 ||
7.156.26
mayā na nihataḥ pūrvameṣa yuṣmatpriyepsayā |
eṣa hi brāhmaṇadveṣī yajñadveṣī ca rākṣasaḥ || 26 ||
7.156.27
dharmasya loptā pāpātmā tasmādeṣa nipātitaḥ |
vyaṃsitā cāpyupāyena śakradattā mayānagha || 27 ||
7.156.28
ye hi dharmasya loptāro vadhyāste mama pāṇḍava |
dharmasaṃsthāpanārthaṃ hi pratijñaiṣā mamāvyayā || 28 ||
7.156.29
brahma satyaṃ damaḥ śaucaṃ dharmo hrīḥ śrīrdhṛtiḥ kṣamā |
yatra tatra rame nityamahaṃ satyena te śape || 29 ||
7.156.30
na viṣādastvayā kāryaḥ karṇaṃ vaikartanaṃ prati |
upadekṣyāmyupāyaṃ te yena taṃ prasahiṣyasi || 30 ||
7.156.31
suyodhanaṃ cāpi raṇe haniṣyati vṛkodaraḥ |
tasya cāpi vadhopāyaṃ vakṣyāmi tava pāṇḍava || 31 ||
7.156.32
vardhate tumulastveṣa śabdaḥ paracamūṃ prati |
vidravanti ca sainyāni tvadīyāni diśo daśa || 32 ||
7.156.33
labdhalakṣyā hi kauravyā vidhamanti camūṃ tava |
dahatyeṣa ca vaḥ sainyaṃ droṇaḥ praharatāṃ varaḥ || 33 ||
Commentaries (5)
- Bhāratabhāvadīpa — Nīlakaṇṭha Caturdhara 1650, Sanskrit
- Jñānadīpikā — Devabodha, Sanskrit
- Lakṣaślokālaṅkāra — Vādirāja, Sanskrit
- Mahābhārataṭīkā — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Lakṣābharaṇa — Vādirāja Sūri, Sanskrit
Other recensions (1)
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit
Linked texts (1)
- Īśānaśivagurudevapaddhati — Īśānaśivagurudeva, Sanskrit