Pramāṇa · Search · About · API

Mahabharata 7.159: ekonaṣaṣṭayadhika śatatamo'dhyāyaḥ

Mahābhārata 7.159

Language
Sanskrit

ekonaṣaṣṭayadhika śatatamo'dhyāyaḥ

7.159.1

saṃjaya uvāca |
ghaṭotkace tu nihate sūtaputreṇa tāṃ niśām |
duḥkhāmarṣavaśaṃ prāpto dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ || 1 ||

7.159.2

dṛṣṭva bhīmena mahatīṃ vāryamāṇāṃ camūṃ tava |
dhṛṣṭadyumnamuvācedaṃ kumbhayoniṃ nivāraya || 2 ||

7.159.3

tvaṃ hi droṇavināśāya samutpanno hutāśanāt |
saśaraḥ kavacī khaḍgī dhanvī ca paratāpanaḥ |
abhidrava raṇe hṛṣṭo na ca te bhīḥ kathaṃcana || 3 ||

7.159.4

janamejayaḥ śikhaṇḍī ca daurmukhiśca yaśodhanaḥ |
abhidravantu saṃhṛṣṭāḥ kumbhayoniṃ samantataḥ || 4 ||

7.159.5

nakulaḥ sahadevaśca draupadeyāḥ prabhadrakāḥ |
drupadaśca virāṭaśca putrabhrātṛsamanvitau || 5 ||

7.159.6

sātyakiḥ kekayāścaiva pāṇḍavaśca dhanaṃjayaḥ |
abhidravantu vegena bhāradvājavadhepsayā || 6 ||

7.159.7

tathaiva rathinaḥ sarve hastyaśvaṃ yacca kiṃcana |
pādātāśca raṇe droṇaṃ prāpayantu mahāratham || 7 ||

7.159.8

tathājñaptāstu te sarve pāṇḍavena mahātmanā |
abhyadravanta vegena kumbhayoniṃ yuyutsayā || 8 ||

7.159.9

āgacchatastānsahasā sarvodyogena pāṇḍavān |
pratijagrāha samare droṇaḥ śastrabhṛtāṃ varaḥ || 9 ||

7.159.10

tato duryodhano rājā sarvodyogena pāṇḍavān |
abhyadravatsusaṃkruddha icchandroṇasya jīvitam || 10 ||

7.159.11

tataḥ pravavṛte yuddhaṃ śrāntavāhanasainikam |
pāṇḍavānāṃ kurūṇāṃ ca garjatāmitaretaram || 11 ||

7.159.12

nidrāndhāste mahārāja pariśrāntāśca saṃyuge |
nābhyapadyanta samare kāṃcicceṣṭāṃ mahārathāḥ || 12 ||

7.159.13

triyāmā rajanī caiṣā ghorarūpā bhayānakā |
sahasrayāmapratimā babhūva prāṇahāriṇī |
vadhyatāṃ ca tathā teṣāṃ kṣatānāṃ ca viśeṣataḥ || 13 ||

7.159.14

aho rātriḥ samājajñe nidrāndhānāṃ viśeṣataḥ |
sarve hyāsannirutsāhāḥ kṣatriyā dīnacetasaḥ |
tava caiva pareṣāṃ ca gatāstrā vigateṣavaḥ || 14 ||

7.159.15

te tathā pārayantaśca hrīmantaśca viśeṣataḥ |
svadharmamanupaśyanto na jahuḥ svāmanīkinīm || 15 ||

7.159.16

śastrāṇyanye samutsṛjya nidrāndhāḥ śerate janāḥ |
gajeṣvanye ratheṣvanye hayeṣvanye ca bhārata || 16 ||

7.159.17

nidrāndhā no bubudhire kāṃcicceṣṭāṃ narādhipāḥ |
te'nyonyaṃ samare yodhāḥ preṣayanta yamakṣayam || 17 ||

7.159.18

svapnāyamānāstvapare parāniti vicetasaḥ |
ātmānaṃ samare jaghnuḥ svāneva ca parānapi || 18 ||

7.159.19

nānāvāco vimuñcanto nidrāndhāste mahāraṇe |
yoddhavyamiti tiṣṭhanto nidrāsaṃsaktalocanāḥ || 19 ||

7.159.20

saṃmardyānye raṇe kecinnidrāndhāśca parasparam |
jaghnuḥ śūrā raṇe rājaṃstasmiṃstamasi dāruṇe || 20 ||

7.159.21

hanyamānaṃ tathātmānaṃ parebhyo bahavo janāḥ |
nābhyajānanta samare nidrayā mohitā bhṛśam || 21 ||

7.159.22

teṣāmetādṛśīṃ ceṣṭāṃ vijñāya puruṣarṣabhaḥ |
uvāca vākyaṃ bībhatsuruccaiḥ saṃnādayandiśaḥ || 22 ||

7.159.23

śrāntā bhavanto nidrāndhāḥ sarva eva savāhanāḥ |
tamasā cāvṛte sainye rajasā bahulena ca || 23 ||

7.159.24

te yūyaṃ yadi manyadhvamupāramata sainikāḥ |
nimīlayata cātraiva raṇabhūmau muhūrtakam || 24 ||

7.159.25

tato vinidrā viśrāntāścandramasyudite punaḥ |
saṃsādhayiṣyathānyonyaṃ svargāya kurupāṇḍavāḥ || 25 ||

7.159.26

tadvacaḥ sarvadharmajñā dhārmikasya niśamya te |
arocayanta sainyāni tathā cānyonyamabruvan || 26 ||

7.159.27

cukruśuḥ karṇa karṇeti rājanduryodhaneti ca |
upāramata pāṇḍūnāṃ viratā hi varūthinī || 27 ||

7.159.28

tathā vikrośamānasya phalgunasya tatastataḥ |
upāramata pāṇḍūnāṃ senā tava ca bhārata || 28 ||

7.159.29

tāmasya vācaṃ devāśca ṛṣayaśca mahātmanaḥ |
sarvasainyāni cākṣudrāḥ prahṛṣṭāḥ pratyapūjayan || 29 ||

7.159.30

tatsaṃpūjya vaco'krūraṃ sarvasainyāni bhārata |
muhūrtamasvapanrājañśrāntāni bharatarṣabha || 30 ||

7.159.31

sā tu saṃprāpya viśrāmaṃ dhvajinī tava bhārata |
sukhamāptavatī vīramarjunaṃ pratyapūjayat || 31 ||

7.159.32

tvayi vedāstathāstrāṇi tvayi buddhiparākramau |
dharmastvayi mahābāho dayā bhūteṣu cānagha || 32 ||

7.159.33

yaccāśvastāstavecchāmaḥ śarma pārtha tadastu te |
manasaśca priyānarthānvīra kṣipramavāpnuhi || 33 ||

7.159.34

iti te taṃ naravyāghraṃ praśaṃsanto mahārathāḥ |
nidrayā samavākṣiptāstūṣṇīmāsanviśāṃ pate || 34 ||

7.159.35

aśvapṛṣṭheṣu cāpyanye rathanīḍeṣu cāpare |
gajaskandhagatāścānye śerate cāpare kṣitau || 35 ||

7.159.36

sāyudhāḥ sagadāścaiva sakhaḍgāḥ saparaśvadhāḥ |
saprāsakavacāścānye narāḥ suptāḥ pṛthakpṛthak || 36 ||

7.159.37

gajāste pannagābhogairhastairbhūreṇurūṣitaiḥ |
nidrāndhā vasudhāṃ cakrurghrāṇaniḥśvāsaśītalām || 37 ||

7.159.38

gajāḥ śuśubhire tatra niḥśvasanto mahītale |
viśīrṇā girayo yadvanniḥśvasadbhirmahoragaiḥ || 38 ||

7.159.39

samāṃ ca viṣamāṃ cakruḥ khurāgrairvikṣatāṃ mahīm |
hayāḥ kāñcanayoktrāśca kesarālambibhiryugaiḥ |
suṣupustatra rājendra yuktā vāheṣu sarvaśaḥ || 39 ||

7.159.40

tattathā nidrayā bhagnamavācamasvapadbalam |
kuśalairiva vinyastaṃ paṭe citramivādbhutam || 40 ||

7.159.41

te kṣatriyāḥ kuṇḍalino yuvānaḥ parasparaṃ sāyakavikṣatāṅgāḥ |
kumbheṣu līnāḥ suṣupurgajānāṃ kuceṣu lagnā iva kāminīnām || 41 ||

7.159.42

tataḥ kumudanāthena kāminīgaṇḍapāṇḍunā |
netrānandena candreṇa māhendrī digalaṃkṛtā || 42 ||

7.159.43

tato muhūrtādbhagavānpurastācchaśalakṣaṇaḥ |
aruṇaṃ darśayāmāsa grasañjyotiḥprabhaṃ prabhuḥ || 43 ||

7.159.44

aruṇasya tu tasyānu jātarūpasamaprabham |
raśmijālaṃ mahaccandro mandaṃ mandamavāsṛjat || 44 ||

7.159.45

utsārayantaḥ prabhayā tamaste candraraśmayaḥ |
paryagacchañśanaiḥ sarvā diśaḥ khaṃ ca kṣitiṃ tathā || 45 ||

7.159.46

tato muhūrtādbhuvanaṃ jyotirbhūtamivābhavat |
aprakhyamaprakāśaṃ ca jagāmāśu tamastathā || 46 ||

7.159.47

pratiprakāśite loke divābhūte niśākare |
vicerurna viceruśca rājannaktaṃcarāstataḥ || 47 ||

7.159.48

bodhyamānaṃ tu tatsainyaṃ rājaṃścandrasya raśmibhiḥ |
bubudhe śatapatrāṇāṃ vanaṃ mahadivāmbhasi || 48 ||

7.159.49

yathā candrodayoddhūtaḥ kṣubhitaḥ sāgaro bhavet |
tathā candrodayoddhūtaḥ sa babhūva balārṇavaḥ || 49 ||

7.159.50

tataḥ pravavṛte yuddhaṃ punareva viśāṃ pate |
loke lokavināśāya paraṃ lokamabhīpsatām || 50 ||

Commentaries (5)

Other recensions (1)

Linked texts (1)

Discussed in (1)