Mahabharata 7.27: saptaviṃśo'dhyāyaḥ
Mahābhārata 7.27
- Language
- Sanskrit
saptaviṃśo'dhyāyaḥ
7.27.1
saṃjaya uvāca |
yiyāsatastataḥ kṛṣṇaḥ pārthasyāśvānmanojavān |
apraiṣīddhemasaṃchannāndroṇānīkāya pāṇḍurān || 1 ||
7.27.2
taṃ prayāntaṃ kuruśreṣṭhaṃ svāṃstrātuṃ droṇatāpitān |
suśarmā bhrātṛbhiḥ sārdhaṃ yuddhārthī pṛṣṭhato'nvayāt || 2 ||
7.27.3
tataḥ śvetahayaḥ kṛṣṇamabravīdajitaṃ jayaḥ |
eṣa māṃ bhrātṛbhiḥ sārdhaṃ suśarmāhvayate'cyuta || 3 ||
7.27.4
dīryate cottareṇaitatsainyaṃ naḥ śatrusūdana |
dvaidhībhūtaṃ mano me'dya kṛtaṃ saṃśaptakairidam || 4 ||
7.27.5
kiṃ nu saṃśaptakānhanmi svānrakṣāmyahitārditān |
iti me tvaṃ mataṃ vettha tatra kiṃ sukṛtaṃ bhavet || 5 ||
7.27.6
evamuktastu dāśārhaḥ syandanaṃ pratyavartayat |
yena trigartādhipatiḥ pāṇḍavaṃ samupāhvayat || 6 ||
7.27.7
tato'rjunaḥ suśarmāṇaṃ viddhvā saptabhirāśugaiḥ |
dhvajaṃ dhanuścāsya tathā kṣurābhyāṃ samakṛntata || 7 ||
7.27.8
trigartādhipateścāpi bhrātaraṃ ṣaḍbhirāyasaiḥ |
sāśvaṃ sasūtaṃ tvaritaḥ pārthaḥ praiṣīdyamakṣayam || 8 ||
7.27.9
tato bhujagasaṃkāśāṃ suśarmā śaktimāyasīm |
cikṣepārjunamādiśya vāsudevāya tomaram || 9 ||
7.27.10
śaktiṃ tribhiḥ śaraiśchittvā tomaraṃ tribhirarjunaḥ |
suśarmāṇaṃ śaravrātairmohayitvā nyavartata || 10 ||
7.27.11
taṃ vāsavamivāyāntaṃ bhūrivarṣaśaraughiṇam |
rājaṃstāvakasainyānāṃ nograṃ kaścidavārayat || 11 ||
7.27.12
tato dhanaṃjayo bāṇaistata eva mahārathān |
āyādvinighnankauravyāndahankakṣamivānalaḥ || 12 ||
7.27.13
tasya vegamasahyaṃ tu kuntīputrasya dhīmataḥ |
nāśaknuvaṃste saṃsoḍhuṃ sparśamagneriva prajāḥ || 13 ||
7.27.14
saṃveṣṭayannanīkāni śaravarṣeṇa pāṇḍavaḥ |
suparṇapātavadrājannāyātprāgjyotiṣaṃ prati || 14 ||
7.27.15
yattadānāmayajjiṣṇurbharatānāmapāyinām |
dhanuḥ kṣemakaraṃ saṃkhye dviṣatāmaśruvardhanam || 15 ||
7.27.16
tadeva tava putrasya rājandurdyūtadevinaḥ |
kṛte kṣatravināśāya dhanurāyacchadarjunaḥ || 16 ||
7.27.17
tathā vikṣobhyamāṇā sā pārthena tava vāhinī |
vyadīryata mahārāja naurivāsādya parvatam || 17 ||
7.27.18
tato daśa sahasrāṇi nyavartanta dhanuṣmatām |
matiṃ kṛtvā raṇe kruddhā vīrā jayaparājaye || 18 ||
7.27.19
vyapetahṛdayatrāsa āpaddharmātigo rathaḥ |
ārchatpārtho guruṃ bhāraṃ sarvabhārasaho yudhi || 19 ||
7.27.20
yathā naḍavanaṃ kruddhaḥ prabhinnaḥ ṣaṣṭihāyanaḥ |
mṛdnīyāttadvadāyastaḥ pārtho'mṛdnāccamūṃ tava || 20 ||
7.27.21
tasminpramathite sainye bhagadatto narādhipaḥ |
tena nāgena sahasā dhanaṃjayamupādravat || 21 ||
7.27.22
taṃ rathena naravyāghraḥ pratyagṛhṇādabhītavat |
sa saṃnipātastumulo babhūva rathanāgayoḥ || 22 ||
7.27.23
kalpitābhyāṃ yathāśāstraṃ rathena ca gajena ca |
saṃgrāme ceraturvīrau bhagadattadhanaṃjayau || 23 ||
7.27.24
tato jīmūtasaṃkāśānnāgādindra ivābhibhūḥ |
abhyavarṣaccharaugheṇa bhagadatto dhanaṃjayam || 24 ||
7.27.25
sa cāpi śaravarṣaṃ taccharavarṣeṇa vāsaviḥ |
aprāptameva ciccheda bhagadattasya vīryavān || 25 ||
7.27.26
tataḥ prāgjyotiṣo rājā śaravarṣaṃ nivārya tat |
śarairjaghne mahābāhuṃ pārthaṃ kṛṣṇaṃ ca bhārata || 26 ||
7.27.27
tataḥ sa śarajālena mahatābhyavakīrya tau |
codayāmāsa taṃ nāgaṃ vadhāyācyutapārthayoḥ || 27 ||
7.27.28
tamāpatantaṃ dviradaṃ dṛṣṭvā kruddhamivāntakam |
cakre'pasavyaṃ tvaritaḥ syandanena janārdanaḥ || 28 ||
7.27.29
saṃprāptamapi neyeṣa parāvṛttaṃ mahādvipam |
sārohaṃ mṛtyusātkartuṃ smarandharmaṃ dhanaṃjayaḥ || 29 ||
7.27.30
sa tu nāgo dviparathānhayāṃścārujya māriṣa |
prāhiṇonmṛtyulokāya tato'krudhyaddhanaṃjayaḥ || 30 ||
Commentaries (5)
- Bhāratabhāvadīpa — Nīlakaṇṭha Caturdhara 1650, Sanskrit
- Jñānadīpikā — Devabodha, Sanskrit
- Lakṣaślokālaṅkāra — Vādirāja, Sanskrit
- Mahābhārataṭīkā — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Lakṣābharaṇa — Vādirāja Sūri, Sanskrit
Other recensions (2)
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit
- Southern recension — Sanskrit