Pramāṇa · Search · About · API

Mahabharata 7.28: aṣṭāviṃśo'dhyāyaḥ

Mahābhārata 7.28

Language
Sanskrit

aṣṭāviṃśo'dhyāyaḥ

7.28.1

dhṛtarāṣṭra uvāca |
tathā kruddhaḥ kimakarodbhagadattasya pāṇḍavaḥ |
prāgjyotiṣo vā pārthasya tanme śaṃsa yathātatham || 1 ||

7.28.2

saṃjaya uvāca |
prāgjyotiṣeṇa saṃsaktāvubhau dāśārhapāṇḍavau |
mṛtyorivāntikaṃ prāptau sarvabhūtāni menire || 2 ||

7.28.3

tathā hi śaravarṣāṇi pātayatyaniśaṃ prabho |
bhagadatto gajaskandhātkṛṣṇayoḥ syandanasthayoḥ || 3 ||

7.28.4

atha kārṣṇāyasairbāṇaiḥ pūrṇakārmukaniḥsṛtaiḥ |
avidhyaddevakīputraṃ hemapuṅkhaiḥ śilāśitaiḥ || 4 ||

7.28.5

agnisparśasamāstīkṣṇā bhagadattena coditāḥ |
nirbhidya devakīputraṃ kṣitiṃ jagmuḥ śarāstataḥ || 5 ||

7.28.6

tasya pārtho dhanuśchittvā śarāvāpaṃ nihatya ca |
lāḍayanniva rājānaṃ bhagadattamayodhayat || 6 ||

7.28.7

so'rkaraśminibhāṃstīkṣṇāṃstomarānvai caturdaśa |
prerayatsavyasācī tāṃstridhaikaikamathācchinat || 7 ||

7.28.8

tato nāgasya tadvarma vyadhamatpākaśāsaniḥ |
śarajālena sa babhau vyabhraḥ parvatarāḍiva || 8 ||

7.28.9

tataḥ prāgjyotiṣaḥ śaktiṃ hemadaṇḍāmayasmayīm |
vyasṛjadvāsudevāya dvidhā tāmarjuno'cchinat || 9 ||

7.28.10

tataśchatraṃ dhvajaṃ caiva chittvā rājño'rjunaḥ śaraiḥ |
vivyādha daśabhistūrṇamutsmayanparvatādhipam || 10 ||

7.28.11

so'tividdho'rjunaśaraiḥ supuṅkhaiḥ kaṅkapatribhiḥ |
bhagadattastataḥ kruddhaḥ pāṇḍavasya mahātmanaḥ || 11 ||

7.28.12

vyasṛjattomarānmūrdhni śvetāśvasyonnanāda ca |
tairarjunasya samare kirīṭaṃ parivartitam || 12 ||

7.28.13

parivṛttaṃ kirīṭaṃ taṃ yamayanneva phalgunaḥ |
sudṛṣṭaḥ kriyatāṃ loka iti rājānamabravīt || 13 ||

7.28.14

evamuktastu saṃkruddhaḥ śaravarṣeṇa pāṇḍavam |
abhyavarṣatsagovindaṃ dhanurādāya bhāsvaram || 14 ||

7.28.15

tasya pārtho dhanuśchittvā tūṇīrānsaṃnikṛtya ca |
tvaramāṇo dvisaptatyā sarvamarmasvatāḍayat || 15 ||

7.28.16

viddhastathāpyavyathito vaiṣṇavāstramudīrayan |
abhimantryāṅkuśaṃ kruddho vyasṛjatpāṇḍavorasi || 16 ||

7.28.17

visṛṣṭaṃ bhagadattena tadastraṃ sarvaghātakam |
urasā pratijagrāha pārthaṃ saṃchādya keśavaḥ || 17 ||

7.28.18

vaijayantyabhavanmālā tadastraṃ keśavorasi |
tato'rjunaḥ klāntamanāḥ keśavaṃ pratyabhāṣata || 18 ||

7.28.19

ayudhyamānasturagānsaṃyantāsmi janārdana |
ityuktvā puṇḍarīkākṣa pratijñāṃ svāṃ na rakṣasi || 19 ||

7.28.20

yadyahaṃ vyasanī vā syāmaśakto vā nivāraṇe |
tatastvayaivaṃ kāryaṃ syānna tu kāryaṃ mayi sthite || 20 ||

7.28.21

sabāṇaḥ sadhanuścāhaṃ sasurāsuramānavān |
śakto lokānimāñjetuṃ taccāpi viditaṃ tava || 21 ||

7.28.22

tato'rjunaṃ vāsudevaḥ pratyuvācārthavadvacaḥ |
śṛṇu guhyamidaṃ pārtha yathā vṛttaṃ purānagha || 22 ||

7.28.23

caturmūrtirahaṃ śaśvallokatrāṇārthamudyataḥ |
ātmānaṃ pravibhajyeha lokānāṃ hitamādadhe || 23 ||

7.28.24

ekā mūrtistapaścaryāṃ kurute me bhuvi sthitā |
aparā paśyati jagatkurvāṇaṃ sādhvasādhunī || 24 ||

7.28.25

aparā kurute karma mānuṣaṃ lokamāśritā |
śete caturthī tvaparā nidrāṃ varṣasahasrikām || 25 ||

7.28.26

yāsau varṣasahasrānte mūrtiruttiṣṭhate mama |
varārhebhyo varāñśreṣṭhāṃstasminkāle dadāti sā || 26 ||

7.28.27

taṃ tu kālamanuprāptaṃ viditvā pṛthivī tadā |
prāyācata varaṃ yaṃ māṃ narakārthāya taṃ śṛṇu || 27 ||

7.28.28

devānāmasurāṇāṃ ca avadhyastanayo'stu me |
upeto vaiṣṇavāstreṇa tanme tvaṃ dātumarhasi || 28 ||

7.28.29

evaṃ varamahaṃ śrutvā jagatyāstanaye tadā |
amoghamastramadadaṃ vaiṣṇavaṃ tadahaṃ purā || 29 ||

7.28.30

avocaṃ caitadastraṃ vai hyamoghaṃ bhavatu kṣame |
narakasyābhirakṣārthaṃ nainaṃ kaścidvadhiṣyati || 30 ||

7.28.31

anenāstreṇa te guptaḥ sutaḥ parabalārdanaḥ |
bhaviṣyati durādharṣaḥ sarvalokeṣu sarvadā || 31 ||

7.28.32

tathetyuktvā gatā devī kṛtakāmā manasvinī |
sa cāpyāsīddurādharṣo narakaḥ śatrutāpanaḥ || 32 ||

7.28.33

tasmātprāgjyotiṣaṃ prāptaṃ tadastraṃ pārtha māmakam |
nāsyāvadhyo'sti lokeṣu sendrarudreṣu māriṣa || 33 ||

7.28.34

tanmayā tvatkṛtenaitadanyathā vyapanāśitam |
viyuktaṃ paramāstreṇa jahi pārtha mahāsuram || 34 ||

7.28.35

vairiṇaṃ yudhi durdharṣaṃ bhagadattaṃ suradviṣam |
yathāhaṃ jaghnivānpūrvaṃ hitārthaṃ narakaṃ tathā || 35 ||

7.28.36

evamuktastataḥ pārthaḥ keśavena mahātmanā |
bhagadattaṃ śitairbāṇaiḥ sahasā samavākirat || 36 ||

7.28.37

tataḥ pārtho mahābāhurasaṃbhrānto mahāmanāḥ |
kumbhayorantare nāgaṃ nārācena samārpayat || 37 ||

7.28.38

samāsādya tu taṃ nāgaṃ bāṇo vajra ivācalam |
abhyagātsaha puṅkhena valmīkamiva pannagaḥ || 38 ||

7.28.39

sa tu viṣṭabhya gātrāṇi dantābhyāmavaniṃ yayau |
nadannārtasvaraṃ prāṇānutsasarja mahādvipaḥ || 39 ||

7.28.40

tataścandrārdhabimbena śareṇa nataparvaṇā |
bibheda hṛdayaṃ rājño bhagadattasya pāṇḍavaḥ || 40 ||

7.28.41

sa bhinnahṛdayo rājā bhagadattaḥ kirīṭinā |
śarāsanaṃ śarāṃścaiva gatāsuḥ pramumoca ha || 41 ||

7.28.42

śirasastasya vibhraṣṭaḥ papāta ca varāṅkuśaḥ |
nālatāḍanavibhraṣṭaṃ palāśaṃ nalinādiva || 42 ||

7.28.43

sa hemamālī tapanīyabhāṇḍātpapāta nāgādgirisaṃnikāśāt |
supuṣpito mārutavegarugṇo mahīdharāgrādiva karṇikāraḥ || 43 ||

7.28.44

nihatya taṃ narapatimindravikramaṃ sakhāyamindrasya tathaindrirāhave |
tato'parāṃstava jayakāṅkṣiṇo narānbabhañja vāyurbalavāndrumāniva || 44 ||

Commentaries (5)

Other recensions (2)

Discussed in (1)