The Great Epic of the Bhārata dynasty 7.34: catustriṃśo'dhyāyaḥ
Mahābhārata 7.34
- Language
- Sanskrit
catustriṃśo'dhyāyaḥ
7.34.1
saṃjaya uvāca |
tadanīkamanādhṛṣyaṃ bhāradvājena rakṣitam |
pārthāḥ samabhyavartanta bhīmasenapurogamāḥ || 1 ||
7.34.2
sātyakiścekitānaśca dhṛṣṭadyumnaśca pārṣataḥ |
kuntibhojaśca vikrānto drupadaśca mahārathaḥ || 2 ||
7.34.3
ārjuniḥ kṣatradharmā ca bṛhatkṣatraśca vīryavān |
cedipo dhṛṣṭaketuśca mādrīputrau ghaṭotkacaḥ || 3 ||
7.34.4
yudhāmanyuśca vikrāntaḥ śikhaṇḍī cāparājitaḥ |
uttamaujāśca durdharṣo virāṭaśca mahārathaḥ || 4 ||
7.34.5
draupadeyāśca saṃrabdhāḥ śaiśupāliśca vīryavān |
kekayāśca mahāvīryāḥ sṛñjayāśca sahasraśaḥ || 5 ||
7.34.6
ete cānye ca sagaṇāḥ kṛtāstrā yuddhadurmadāḥ |
samabhyadhāvansahasā bhāradvājaṃ yuyutsavaḥ || 6 ||
7.34.7
samavetāṃstu tānsarvānbhāradvājo'pi vīryavān |
asaṃbhrāntaḥ śaraugheṇa mahatā samavārayat || 7 ||
7.34.8
mahaughāḥ salilasyeva girimāsādya durbhidam |
droṇaṃ te nābhyavartanta velāmiva jalāśayāḥ || 8 ||
7.34.9
pīḍyamānāḥ śarai rājandroṇacāpaviniḥsṛtaiḥ |
na śekuḥ pramukhe sthātuṃ bhāradvājasya pāṇḍavāḥ || 9 ||
7.34.10
tadadbhutamapaśyāma droṇasya bhujayorbalam |
yadenaṃ nābhyavartanta pāñcālāḥ sṛñjayaiḥ saha || 10 ||
7.34.11
tamāyāntamabhikruddhaṃ droṇaṃ dṛṣṭvā yudhiṣṭhiraḥ |
bahudhā cintayāmāsa droṇasya prativāraṇam || 11 ||
7.34.12
aśakyaṃ tu tamanyena droṇaṃ matvā yudhiṣṭhiraḥ |
aviṣahyaṃ guruṃ bhāraṃ saubhadre samavāsṛjat || 12 ||
7.34.13
vāsudevādanavaraṃ phalgunāccāmitaujasam |
abravītparavīraghnamabhimanyumidaṃ vacaḥ || 13 ||
7.34.14
etya no nārjuno garhedyathā tāta tathā kuru |
cakravyūhasya na vayaṃ vidma bhedaṃ kathaṃcana || 14 ||
7.34.15
tvaṃ vārjuno vā kṛṣṇo vā bhindyātpradyumna eva vā |
cakravyūhaṃ mahābāho pañcamo'nyo na vidyate || 15 ||
7.34.16
abhimanyo varaṃ tāta yācatāṃ dātumarhasi |
pitṝṇāṃ mātulānāṃ ca sainyānāṃ caiva sarvaśaḥ || 16 ||
7.34.17
dhanaṃjayo hi nastāta garhayedetya saṃyugāt |
kṣipramastraṃ samādāya droṇānīkaṃ viśātaya || 17 ||
7.34.18
abhimanyuruvāca |
droṇasya dṛḍhamavyagramanīkapravaraṃ yudhi |
pitṝṇāṃ jayamākāṅkṣannavagāhe bhinadmi ca || 18 ||
7.34.19
upadiṣṭo hi me pitrā yogo'nīkasya bhedane |
notsahe tu vinirgantumahaṃ kasyāṃcidāpadi || 19 ||
7.34.20
yudhiṣṭhira uvāca |
bhindhyanīkaṃ yudhā śreṣṭha dvāraṃ saṃjanayasva naḥ |
vayaṃ tvānugamiṣyāmo yena tvaṃ tāta yāsyasi || 20 ||
7.34.21
dhanaṃjayasamaṃ yuddhe tvāṃ vayaṃ tāta saṃyuge |
praṇidhāyānuyāsyāmo rakṣantaḥ sarvatomukhāḥ || 21 ||
7.34.22
bhīma uvāca |
ahaṃ tvānugamiṣyāmi dhṛṣṭadyumno'tha sātyakiḥ |
pāñcālāḥ kekayā matsyāstathā sarve prabhadrakāḥ || 22 ||
7.34.23
sakṛdbhinnaṃ tvayā vyūhaṃ tatra tatra punaḥ punaḥ |
vayaṃ pradhvaṃsayiṣyāmo nighnamānā varānvarān || 23 ||
7.34.24
abhimanyuruvāca |
ahametatpravekṣyāmi droṇānīkaṃ durāsadam |
pataṃga iva saṃkruddho jvalitaṃ jātavedasam || 24 ||
7.34.25
tatkarmādya kariṣyāmi hitaṃ yadvaṃśayordvayoḥ |
mātulasya ca yā prītirbhaviṣyati pituśca me || 25 ||
7.34.26
śiśunaikena saṃgrāme kālyamānāni saṃghaśaḥ |
adya drakṣyanti bhūtāni dviṣatsainyāni vai mayā || 26 ||
7.34.27
yudhiṣṭhira uvāca |
evaṃ te bhāṣamāṇasya balaṃ saubhadra vardhatām |
yastvamutsahase bhettuṃ droṇānīkaṃ sudurbhidam || 27 ||
7.34.28
rakṣitaṃ puruṣavyāghrairmaheṣvāsaiḥ prahāribhiḥ |
sādhyarudramarutkalpairvasvagnyādityavikramaiḥ || 28 ||
7.34.29
saṃjaya uvāca |
tasya tadvacanaṃ śrutvā sa yantāramacodayat |
sumitrāśvānraṇe kṣipraṃ droṇānīkāya codaya || 29 ||
Commentaries (5)
- Bhāratabhāvadīpa — Nīlakaṇṭha Caturdhara 1650, Sanskrit
- Jñānadīpikā — Devabodha, Sanskrit
- Lakṣaślokālaṅkāra — Vādirāja, Sanskrit
- Mahābhārataṭīkā — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Lakṣābharaṇa — Vādirāja Sūri, Sanskrit
Other recensions (2)
- Southern recension — Sanskrit
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit