Mahabharata 7.35: pañcatriṃśo'dhyāyaḥ
Mahābhārata 7.35
- Language
- Sanskrit
pañcatriṃśo'dhyāyaḥ
7.35.1
saṃjaya uvāca |
saubhadrastu vacaḥ śrutvā dharmarājasya dhīmataḥ |
acodayata yantāraṃ droṇānīkāya bhārata || 1 ||
7.35.2
tena saṃcodyamānastu yāhi yāhīti sārathiḥ |
pratyuvāca tato rājannabhimanyumidaṃ vacaḥ || 2 ||
7.35.3
atibhāro'yamāyuṣmannāhitastvayi pāṇḍavaiḥ |
saṃpradhārya kṣamaṃ buddhyā tatastvaṃ yoddhumarhasi || 3 ||
7.35.4
ācāryo hi kṛtī droṇaḥ paramāstre kṛtaśramaḥ |
atyantasukhasaṃvṛddhastvaṃ ca yuddhaviśāradaḥ || 4 ||
7.35.5
tato'bhimanyuḥ prahasansārathiṃ vākyamabravīt |
sārathe ko nvayaṃ droṇaḥ samagraṃ kṣatrameva vā || 5 ||
7.35.6
airāvatagataṃ śakraṃ sahāmaragaṇairaham |
yodhayeyaṃ raṇamukhe na me kṣatre'dya vismayaḥ |
na mamaitaddviṣatsainyaṃ kalāmarhati ṣoḍaśīm || 6 ||
7.35.7
api viśvajitaṃ viṣṇuṃ mātulaṃ prāpya sūtaja |
pitaraṃ cārjunaṃ saṃkhye na bhīrmāmupayāsyati || 7 ||
7.35.8
tato'bhimanyustāṃ vācaṃ kadarthīkṛtya sāratheḥ |
yāhītyevābravīdenaṃ droṇānīkāya māciram || 8 ||
7.35.9
tataḥ saṃcodayāmāsa hayānasya trihāyanān |
nātihṛṣṭamanāḥ sūto hemabhāṇḍaparicchadān || 9 ||
7.35.10
te preṣitāḥ sumitreṇa droṇānīkāya vājinaḥ |
droṇamabhyadravanrājanmahāvegaparākramāḥ || 10 ||
7.35.11
tamudīkṣya tathāyāntaṃ sarve droṇapurogamāḥ |
abhyavartanta kauravyāḥ pāṇḍavāśca tamanvayuḥ || 11 ||
7.35.12
sa karṇikārapravarocchritadhvajaḥ suvarṇavarmārjunirarjunādvaraḥ |
yuyutsayā droṇamukhānmahārathānsamāsadatsiṃhaśiśuryathā gajān || 12 ||
7.35.13
te viṃśatipade yattāḥ saṃprahāraṃ pracakrire |
āsīdgāṅga ivāvarto muhūrtamudadheriva || 13 ||
7.35.14
śūrāṇāṃ yudhyamānānāṃ nighnatāmitaretaram |
saṃgrāmastumulo rājanprāvartata sudāruṇaḥ || 14 ||
7.35.15
pravartamāne saṃgrāme tasminnatibhayaṃkare |
droṇasya miṣato vyūhaṃ bhittvā prāviśadārjuniḥ || 15 ||
7.35.16
taṃ praviṣṭaṃ parānghnantaṃ śatrumadhye mahābalam |
hastyaśvarathapattyaughāḥ parivavrurudāyudhāḥ || 16 ||
7.35.17
nānāvāditraninadaiḥ kṣveḍitotkruṣṭagarjitaiḥ |
huṃkāraiḥ siṃhanādaiśca tiṣṭha tiṣṭheti nisvanaiḥ || 17 ||
7.35.18
ghorairhalahalāśabdairmā gāstiṣṭhaihi māmiti |
asāvahamamutreti pravadanto muhurmuhuḥ || 18 ||
7.35.19
bṛṃhitaiḥ śiñjitairhāsaiḥ khuranemisvanairapi |
saṃnādayanto vasudhāmabhidudruvurārjunim || 19 ||
7.35.20
teṣāmāpatatāṃ vīraḥ pūrvaṃ śīghramatho dṛḍham |
kṣiprāstro nyavadhīdvrātānmarmajño marmabhedibhiḥ || 20 ||
7.35.21
te hanyamānāśca tathā nānāliṅgaiḥ śitaiḥ śaraiḥ |
abhipetustamevājau śalabhā iva pāvakam || 21 ||
7.35.22
tatasteṣāṃ śarīraiśca śarīrāvayavaiśca saḥ |
saṃtastāra kṣitiṃ kṣipraṃ kuśairvedimivādhvare || 22 ||
7.35.23
baddhagodhāṅgulitrāṇānsaśarāvarakārmukān |
sāsicarmāṅkuśābhīśūnsatomaraparaśvadhān || 23 ||
7.35.24
saguḍāyomukhaprāsānsarṣṭitomarapaṭṭiśān |
sabhiṇḍipālaparighānsaśaktivarakampanān || 24 ||
7.35.25
sapratodamahāśaṅkhānsakuntānsakacagrahān |
samudgarakṣepaṇīyānsapāśaparighopalān || 25 ||
7.35.26
sakeyūrāṅgadānbāhūnhṛdyagandhānulepanān |
saṃcicchedārjunirvṛttāṃstvadīyānāṃ sahasraśaḥ || 26 ||
7.35.27
taiḥ sphuradbhirmahārāja śuśubhe lohitokṣitaiḥ |
pañcāsyaiḥ pannagaiśchinnairgaruḍeneva māriṣa || 27 ||
7.35.28
sunāsānanakeśāntairavraṇaiścārukuṇḍalaiḥ |
saṃdaṣṭauṣṭhapuṭaiḥ krodhātkṣaradbhiḥ śoṇitaṃ bahu || 28 ||
7.35.29
cārusraṅmukuṭoṣṇīṣairmaṇiratnavirājitaiḥ |
vinālanalinākārairdivākaraśaśiprabhaiḥ || 29 ||
7.35.30
hitapriyaṃvadaiḥ kāle bahubhiḥ puṇyagandhibhiḥ |
dviṣacchirobhiḥ pṛthivīmavatastāra phālguṇiḥ || 30 ||
7.35.31
gandharvanagarākārānvidhivatkalpitānrathān |
vīṣāmukhānvitriveṇūnvyastadaṇḍakabandhurān || 31 ||
7.35.32
vijaṅghakūbarākṣāṃśca vinemīnanarānapi |
vicakropaskaropasthānbhagnopakaraṇānapi || 32 ||
7.35.33
praśātitopakaraṇānhatayodhānsahasraśaḥ |
śarairviśakalīkurvandikṣu sarvāsvadṛśyata || 33 ||
7.35.34
punardvipāndvipārohānvaijayantyaṅkuśadhvajān |
tūṇānvarmāṇyatho kakṣyā graiveyānatha kambalān || 34 ||
7.35.35
ghaṇṭāḥ śuṇḍānviṣāṇāgrānkṣurapālānpadānugān |
śarairniśitadhārāgraiḥ śātravāṇāmaśātayat || 35 ||
7.35.36
vanāyujānpārvatīyānkāmbojāraṭṭabāhlikān |
sthiravāladhikarṇākṣāñjavanānsādhuvāhinaḥ || 36 ||
7.35.37
svārūḍhāñśikṣitairyodhaiḥ śaktyṛṣṭiprāsayodhibhiḥ |
vidhvastacāmarakuthānviprakīrṇaprakīrṇakān || 37 ||
7.35.38
nirastajihvānayanānniṣkīrṇāntrayakṛdghanān |
hatārohānbhinnabhāṇḍānkravyādagaṇamodanān || 38 ||
7.35.39
nikṛttavarmakavacāñśakṛnmūtrāsṛgāplutān |
nipātayannaśvavarāṃstāvakānso'bhyarocata || 39 ||
7.35.40
eko viṣṇurivācintyaḥ kṛtvā prākkarma duṣkaram |
tathā vimathitaṃ tena tryaṅgaṃ tava balaṃ mahat |
vyahanatsa padātyoghāṃstvadīyāneva bhārata || 40 ||
7.35.41
evamekena tāṃ senāṃ saubhadreṇa śitaiḥ śaraiḥ |
bhṛśaṃ viprahatāṃ dṛṣṭvā skandenevāsurīṃ camūm || 41 ||
7.35.42
tvadīyāstava putrāśca vīkṣamāṇā diśo daśa |
saṃśuṣkāsyāścalannetrāḥ prasvinnā lomaharṣaṇāḥ || 42 ||
7.35.43
palāyanakṛtotsāhā nirutsāhā dviṣajjaye |
gotranāmabhiranyonyaṃ krandanto jīvitaiṣiṇaḥ || 43 ||
7.35.44
hatānputrāṃstathā pitṝnsuhṛtsaṃbandhibāndhavān |
prātiṣṭhanta samutsṛjya tvarayanto hayadvipān || 44 ||
Commentaries (5)
- Bhāratabhāvadīpa — Nīlakaṇṭha Caturdhara 1650, Sanskrit
- Jñānadīpikā — Devabodha, Sanskrit
- Lakṣaślokālaṅkāra — Vādirāja, Sanskrit
- Mahābhārataṭīkā — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Lakṣābharaṇa — Vādirāja Sūri, Sanskrit
Other recensions (2)
- Southern recension — Sanskrit
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit