Mahabharata 7.37: saptatriṃśo'dhyāyaḥ
Mahābhārata 7.37
- Language
- Sanskrit
saptatriṃśo'dhyāyaḥ
7.37.1
dhṛtarāṣṭra uvāca |
tathā pramathamānaṃ taṃ maheṣvāsamajihmagaiḥ |
ārjuniṃ māmakāḥ sarve ke tvenaṃ samavākiran || 1 ||
7.37.2
saṃjaya uvāca |
śṛṇu rājankumārasya raṇe vikrīḍitaṃ mahat |
bibhitsato rathānīkaṃ bhāradvājena rakṣitam || 2 ||
7.37.3
madreśaṃ sāditaṃ dṛṣṭvā saubhādreṇāśugai raṇe |
śalyādavarajaḥ kruddhaḥ kiranbāṇānsamabhyayāt || 3 ||
7.37.4
sa viddhvā daśabhirbāṇaiḥ sāśvayantāramārjunim |
udakrośanmahāśabdaṃ tiṣṭha tiṣṭheti cābravīt || 4 ||
7.37.5
tasyārjuniḥ śirogrīvaṃ pāṇipādaṃ dhanurhayān |
chatraṃ dhvajaṃ niyantāraṃ triveṇuṃ śamyupaskaram || 5 ||
7.37.6
cakre yugeṣāṃ tūṇīrānanukarṣaṃ ca sāyakaiḥ |
patākāṃ cakragoptārau sarvopakaraṇāni ca |
vyadhamallāghavāttacca dadṛśe nāsya kaścana || 6 ||
7.37.7
sa papāta kṣitau kṣīṇaḥ praviddhābharaṇāmbaraḥ |
vāyuneva mahācaityaḥ saṃbhagno'mitatejasā |
anugāścāsya vitrastāḥ prādravansarvatodiśam || 7 ||
7.37.8
ārjuneḥ karma taddṛṣṭva praṇeduśca samantataḥ |
nādena sarvabhūtāni sādhu sādhviti bhārata || 8 ||
7.37.9
śalyabhrātaryathārugṇe bahuśastasya sainikāḥ |
kulādhivāsanāmāni śrāvayanto'rjunātmajam || 9 ||
7.37.10
abhyavartanta saṃkruddhā vividhāyudhapāṇayaḥ |
rathairaśvairgajaiścānye pādātaiśca balotkaṭāḥ || 10 ||
7.37.11
bāṇaśabdena mahatā khuranemisvanena ca |
huṃkāraiḥ kṣveḍitotkruṣṭaiḥ siṃhanādaiḥ sagarjitaiḥ || 11 ||
7.37.12
jyātalatrasvanairanye garjanto'rjunanandanam |
bruvantaśca na no jīvanmokṣyase jīvatāmiti || 12 ||
7.37.13
tāṃstathā bruvato dṛṣṭvā saubhadraḥ prahasanniva |
yo yaḥ sma prāharatpūrvaṃ taṃ taṃ vivyādha patribhiḥ || 13 ||
7.37.14
saṃdarśayiṣyannastrāṇi citrāṇi ca laghūni ca |
ārjuniḥ samare śūro mṛdupūrvamayudhyata || 14 ||
7.37.15
vāsudevādupāttaṃ yadyadastraṃ ca dhanaṃjayāt |
adarśayata tatkārṣṇiḥ kṛṣṇābhyāmaviśeṣayan || 15 ||
7.37.16
dūramasyanguruṃ bhāraṃ sādhayaṃśca punaḥ punaḥ |
saṃdadhadvisṛjaṃśceṣūnnirviśeṣamadṛśyata || 16 ||
7.37.17
cāpamaṇḍalamevāsya visphuraddikṣvadṛśyata |
tamo ghnataḥ sudīptasya saviturmaṇḍalaṃ yathā || 17 ||
7.37.18
jyāśabdaḥ śuśruve tasya talaśabdaśca dāruṇaḥ |
mahāśanimucaḥ kāle payodasyeva nisvanaḥ || 18 ||
7.37.19
hrīmānamarṣī saubhadro mānakṛtpriyadarśanaḥ |
saṃmimānayiṣurvīrāniṣvāsāṃścāpyayudhyata || 19 ||
7.37.20
mṛdurbhūtvā mahārāja dāruṇaḥ samapadyata |
varṣābhyatīto bhagavāñśaradīva divākaraḥ || 20 ||
7.37.21
śarānvicitrānmahato rukmapuṅkhāñśilāśitān |
mumoca śataśaḥ kruddho gabhastīniva bhāskaraḥ || 21 ||
7.37.22
kṣuraprairvatsadantaiśca vipāṭhaiśca mahāyaśāḥ |
nārācairardhanārācairbhallairajñalikairapi || 22 ||
7.37.23
avākiradrathānīkaṃ bhāradvājasya paśyataḥ |
tatastatsainyamabhavadvimukhaṃ śarapīḍitam || 23 ||
Commentaries (5)
- Bhāratabhāvadīpa — Nīlakaṇṭha Caturdhara 1650, Sanskrit
- Jñānadīpikā — Devabodha, Sanskrit
- Lakṣaślokālaṅkāra — Vādirāja, Sanskrit
- Mahābhārataṭīkā — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Lakṣābharaṇa — Vādirāja Sūri, Sanskrit
Other recensions (2)
- Southern recension — Sanskrit
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit