Mahabharata 7.40: catvāriṃśo'dhyāyaḥ
Mahābhārata 7.40
- Language
- Sanskrit
catvāriṃśo'dhyāyaḥ
7.40.1
saṃjaya uvāca |
so'bhigarjandhanuṣpāṇirjyāṃ vikarṣanpunaḥ punaḥ |
tayormahātmanostūrṇaṃ rathāntaramavāpatat || 1 ||
7.40.2
so'vidhyaddaśabhirbāṇairabhimanyuṃ durāsadam |
sacchatradhvajayantāraṃ sāśvamāśu smayanniva || 2 ||
7.40.3
pitṛpaitāmahaṃ karma kurvāṇamatimānuṣam |
dṛṣṭvārditaṃ śaraiḥ kārṣṇiṃ tvadīyā hṛṣitābhavan || 3 ||
7.40.4
tasyābhimanyurāyamya smayannekena patriṇā |
śiraḥ pracyāvayāmāsa sa rathātprāpatadbhuvi || 4 ||
7.40.5
karṇikāramivoddhūtaṃ vātena mathitaṃ nagāt |
bhrātaraṃ nihataṃ dṛṣṭvā rājankarṇo vyathāṃ yayau || 5 ||
7.40.6
vimukhīkṛtya karṇaṃ tu saubhadraḥ kaṅkapatribhiḥ |
anyānapi maheṣvāsāṃstūrṇamevābhidudruve || 6 ||
7.40.7
tatastadvitataṃ jālaṃ hastyaśvarathapattimat |
jhaṣaḥ kruddha ivābhindadabhimanyurmahāyaśāḥ || 7 ||
7.40.8
karṇastu bahubhirbāṇairardyamāno'bhimanyunā |
apāyājjavanairaśvaistato'nīkamabhidyata || 8 ||
7.40.9
śalabhairiva cākāśe dhārābhiriva cāvṛte |
abhimanyoḥ śarai rājanna prājñāyata kiṃcana || 9 ||
7.40.10
tāvakānāṃ tu yodhānāṃ vadhyatāṃ niśitaiḥ śaraiḥ |
anyatra saindhavādrājanna sma kaścidatiṣṭhata || 10 ||
7.40.11
saubhadrastu tataḥ śaṅkhaṃ pradhmāpya puruṣarṣabhaḥ |
śīghramabhyapatatsenāṃ bhāratīṃ bharatarṣabha || 11 ||
7.40.12
sa kakṣe'gnirivotsṛṣṭo nirdahaṃstarasā ripūn |
madhye bhāratasainyānāmārjuniḥ paryavartata || 12 ||
7.40.13
rathanāgāśvamanujānardayanniśitaiḥ śaraiḥ |
sa praviśyākarodbhūmiṃ kabandhagaṇasaṃkulām || 13 ||
7.40.14
saubhadracāpaprabhavairnikṛttāḥ parameṣubhiḥ |
svānevābhimukhānghnantaḥ prādravañjīvitārthinaḥ || 14 ||
7.40.15
te ghorā raudrakarmāṇo vipāṭhāḥ pṛthavaḥ śitāḥ |
nighnanto rathanāgāśvāñjagmurāśu vasuṃdharām || 15 ||
7.40.16
sāyudhāḥ sāṅgulitrāṇāḥ sakhaḍgāḥ sāṅgadā raṇe |
dṛśyante bāhavaśchinnā hemābharaṇabhūṣitāḥ || 16 ||
7.40.17
śarāścāpāni khaḍgāśca śarīrāṇi śirāṃsi ca |
sakuṇḍalāni sragvīṇi bhūmāvāsansahasraśaḥ || 17 ||
7.40.18
apaskarairadhiṣṭhānairīṣādaṇḍakabandhuraiḥ |
akṣairvimathitaiścakrairbhagnaiśca bahudhā rathaiḥ |
śakticāpāyudhaiścāpi patitaiśca mahādhvajaiḥ || 18 ||
7.40.19
nihataiḥ kṣatriyairaśvairvāraṇaiśca viśāṃ pate |
agamyakalpā pṛthivī kṣaṇenāsītsudāruṇā || 19 ||
7.40.20
vadhyatāṃ rājaputrāṇāṃ krandatāmitaretaram |
prādurāsīnmahāśabdo bhīrūṇāṃ bhayavardhanaḥ |
sa śabdo bharataśreṣṭha diśaḥ sarvā vyanādayat || 20 ||
7.40.21
saubhadraścādravatsenāṃ nighnannaśvarathadvipān |
vyacaratsa diśaḥ sarvāḥ pradiśaścāhitānrujan || 21 ||
7.40.22
taṃ tadā nānupaśyāma sainyena rajasāvṛtam |
ādadānaṃ gajāśvānāṃ nṛṇāṃ cāyūṃṣi bhārata || 22 ||
7.40.23
kṣaṇena bhūyo'paśyāma sūryaṃ madhyaṃdine yathā |
abhimanyuṃ mahārāja pratapantaṃ dviṣadgaṇān || 23 ||
7.40.24
sa vāsavasamaḥ saṃkhye vāsavasyātmajātmajaḥ |
abhimanyurmahārāja sainyamadhye vyarocata || 24 ||
Commentaries (5)
- Bhāratabhāvadīpa — Nīlakaṇṭha Caturdhara 1650, Sanskrit
- Jñānadīpikā — Devabodha, Sanskrit
- Lakṣaślokālaṅkāra — Vādirāja, Sanskrit
- Mahābhārataṭīkā — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Lakṣābharaṇa — Vādirāja Sūri, Sanskrit
Other recensions (2)
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit
- Southern recension — Sanskrit