Mahabharata 7.41: ekacatvāriṃśo'dhyāyaḥ
Mahābhārata 7.41
- Language
- Sanskrit
ekacatvāriṃśo'dhyāyaḥ
7.41.1
dhṛtarāṣṭra uvāca |
bālamatyantasukhinamavāryabaladarpitam |
yuddheṣu kuśalaṃ vīraṃ kulaputraṃ tanutyajam || 1 ||
7.41.2
gāhamānamanīkāni sadaśvaistaṃ trihāyanaiḥ |
api yaudhiṣṭhirātsainyātkaścidanvapatadrathī || 2 ||
7.41.3
saṃjaya uvāca |
yudhiṣṭhiro bhīmasenaḥ śikhaṇḍī sātyakiryamau |
dhṛṣṭadyumno virāṭaśca drupadaśca sakekayaḥ |
dhṛṣṭaketuśca saṃrabdho matsyāścānvapatanraṇe || 3 ||
7.41.4
abhyadravanparīpsanto vyūḍhānīkāḥ prahāriṇaḥ |
tāndṛṣṭvā dravataḥ śūrāṃstvadīyā vimukhābhavan || 4 ||
7.41.5
tatastadvimukhaṃ dṛṣṭvā tava sūnormahadbalam |
jāmātā tava tejasvī viṣṭambhayiṣurādravat || 5 ||
7.41.6
saindhavasya mahārāja putro rājā jayadrathaḥ |
sa putragṛddhinaḥ pārthānsahasainyānavārayat || 6 ||
7.41.7
ugradhanvā maheṣvāso divyamastramudīrayan |
vārdhakṣatrirupāsedhatpravaṇādiva kuñjarān || 7 ||
7.41.8
dhṛtarāṣṭra uvāca |
atibhāramahaṃ manye saindhave saṃjayāhitam |
yadekaḥ pāṇḍavānkruddhānputragṛddhīnavārayat || 8 ||
7.41.9
atyadbhutamidaṃ manye balaṃ śauryaṃ ca saindhave |
tadasya brūhi me vīryaṃ karma cāgryaṃ mahātmanaḥ || 9 ||
7.41.10
kiṃ dattaṃ hutamiṣṭaṃ vā sutaptamatha vā tapaḥ |
sindhurājena yenaikaḥ kruddhānpārthānavārayat || 10 ||
7.41.11
saṃjaya uvāca |
draupadīharaṇe yattadbhīmasenena nirjitaḥ |
mānātsa taptavānrājā varārthī sumahattapaḥ || 11 ||
7.41.12
indriyāṇīndriyārthebhyaḥ priyebhyaḥ saṃnivartya saḥ |
kṣutpipāsātapasahaḥ kṛśo dhamanisaṃtataḥ |
devamārādhayaccharvaṃ gṛṇanbrahma sanātanam || 12 ||
7.41.13
bhaktānukampī bhagavāṃstasya cakre tato dayām |
svapnānte'pyatha caivāha haraḥ sindhupateḥ sutam |
varaṃ vṛṇīṣva prīto'smi jayadratha kimicchasi || 13 ||
7.41.14
evamuktastu śarveṇa sindhurājo jayadrathaḥ |
uvāca praṇato rudraṃ prāñjalirniyatātmavān || 14 ||
7.41.15
pāṇḍaveyānahaṃ saṃkhye bhīmavīryaparākramān |
eko raṇe dhārayeyaṃ samastāniti bhārata || 15 ||
7.41.16
evamuktastu deveśo jayadrathamathābravīt |
dadāmi te varaṃ saumya vinā pārthaṃ dhanaṃjayam || 16 ||
7.41.17
dhārayiṣyasi saṃgrāme caturaḥ pāṇḍunandanān |
evamastviti deveśamuktvābudhyata pārthivaḥ || 17 ||
7.41.18
sa tena varadānena divyenāstrabalena ca |
ekaḥ saṃdhārayāmāsa pāṇḍavānāmanīkinīm || 18 ||
7.41.19
tasya jyātalaghoṣeṇa kṣatriyānbhayamāviśat |
parāṃstu tava sainyasya harṣaḥ paramako'bhavat || 19 ||
7.41.20
dṛṣṭvā tu kṣatriyā bhāraṃ saindhave sarvamarpitam |
utkruśyābhyadravanrājanyena yaudhiṣṭhiraṃ balam || 20 ||
Commentaries (5)
- Bhāratabhāvadīpa — Nīlakaṇṭha Caturdhara 1650, Sanskrit
- Jñānadīpikā — Devabodha, Sanskrit
- Lakṣaślokālaṅkāra — Vādirāja, Sanskrit
- Mahābhārataṭīkā — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Lakṣābharaṇa — Vādirāja Sūri, Sanskrit
Other recensions (2)
- Southern recension — Sanskrit
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit
Linked texts (1)
- Bhāratamañjarī — Kṣemendra, Sanskrit
Discussed in (1)
- Studies in the Geography of Ancient and Medieval India — Sircar 1960, English