Mahabharata 7.46: ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ
Mahābhārata 7.46
- Language
- Sanskrit
ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ
7.46.1
dhṛtarāṣṭra uvāca |
tathā praviṣṭaṃ taruṇaṃ saubhadramaparājitam |
kulānurūpaṃ kurvāṇaṃ saṃgrāmeṣvapalāyinam || 1 ||
7.46.2
ājāneyaiḥ subalibhiryuktamaśvaistrihāyanaiḥ |
plavamānamivākāśe ke śūrāḥ samavārayan || 2 ||
7.46.3
saṃjaya uvāca |
abhimanyuḥ praviśyaiva tāvakānniśitaiḥ śaraiḥ |
akarodvimukhānsarvānpārthivānpāṇḍunandanaḥ || 3 ||
7.46.4
taṃ tu droṇaḥ kṛpaḥ karṇo drauṇiśca sabṛhadbalaḥ |
kṛtavarmā ca hārdikyaḥ ṣaḍrathāḥ paryavārayan || 4 ||
7.46.5
dṛṣṭvā tu saindhave bhāramatimātraṃ samāhitam |
sainyaṃ tava mahārāja yudhiṣṭhiramupādravat || 5 ||
7.46.6
saubhadramitare vīramabhyavarṣañśarāmbubhiḥ |
tālamātrāṇi cāpāni vikarṣanto mahārathāḥ || 6 ||
7.46.7
tāṃstu sarvānmaheṣvāsānsarvavidyāsu niṣṭhitān |
vyaṣṭambhayadraṇe bāṇaiḥ saubhadraḥ paravīrahā || 7 ||
7.46.8
droṇaṃ pañcāśatā viddhvā viṃśatyā ca bṛhadbalam |
aśītyā kṛtavarmāṇaṃ kṛpaṃ ṣaṣṭyā śilīmukhaiḥ || 8 ||
7.46.9
rukmapuṅkhairmahāvegairākarṇasamacoditaiḥ |
avidhyaddaśabhirbāṇairaśvatthāmānamārjuniḥ || 9 ||
7.46.10
sa karṇaṃ karṇinā karṇe pītena niśitena ca |
phālgunirdviṣatāṃ madhye vivyādha parameṣuṇā || 10 ||
7.46.11
pātayitvā kṛpasyāśvāṃstathobhau pārṣṇisārathī |
athainaṃ daśabhirbāṇaiḥ pratyavidhyatstanāntare || 11 ||
7.46.12
tato vṛndārakaṃ vīraṃ kurūṇāṃ kīrtivardhanam |
putrāṇāṃ tava vīrāṇāṃ paśyatāmavadhīdbalī || 12 ||
7.46.13
taṃ drauṇiḥ pañcaviṃśatyā kṣudrakāṇāṃ samarpayat |
varaṃ varamamitrāṇāmārujantamabhītavat || 13 ||
7.46.14
sa tu bāṇaiḥ śitaistūrṇaṃ pratyavidhyata māriṣa |
paśyatāṃ dhārtarāṣṭrāṇāmaśvatthāmānamārjuniḥ || 14 ||
7.46.15
ṣaṣṭyā śarāṇāṃ taṃ drauṇistigmadhāraiḥ sutejanaiḥ |
ugrairnākampayadviddhvā mainākamiva parvatam || 15 ||
7.46.16
sa tu drauṇiṃ trisaptatyā hemapuṅkhairajihmagaiḥ |
pratyavidhyanmahātejā balavānapakāriṇam || 16 ||
7.46.17
tasmindroṇo bāṇaśataṃ putragṛddhī nyapātayat |
aśvatthāmā tathāṣṭau ca parīpsanpitaraṃ raṇe || 17 ||
7.46.18
karṇo dvāviṃśatiṃ bhallānkṛtavarmā caturdaśa |
bṛhadbalastu pañcāśatkṛpaḥ śāradvato daśa || 18 ||
7.46.19
tāṃstu pratyavadhītsarvāndaśabhirdaśabhiḥ śaraiḥ |
tairardyamānaḥ saubhadraḥ sarvato niśitaiḥ śaraiḥ || 19 ||
7.46.20
taṃ kosalānāmadhipaḥ karṇinātāḍayaddhṛdi |
sa tasyāśvāndhvajaṃ cāpaṃ sūtaṃ cāpātayatkṣitau || 20 ||
7.46.21
atha kosalarājastu virathaḥ khaḍgacarmadhṛt |
iyeṣa phālguneḥ kāyācchiro hartuṃ sakuṇḍalam || 21 ||
7.46.22
sa kosalānāṃ bhartāraṃ rājaputraṃ bṛhadbalam |
hṛdi vivyādha bāṇena sa bhinnahṛdayo'patat || 22 ||
7.46.23
babhañja ca sahasrāṇi daśa rājanmahātmanām |
sṛjatāmaśivā vācaḥ khaḍgakārmukadhāriṇām || 23 ||
7.46.24
tathā bṛhadbalaṃ hatvā saubhadro vyacaradraṇe |
viṣṭambhayanmaheṣvāsānyodhāṃstava śarāmbubhiḥ || 24 ||
Commentaries (5)
- Bhāratabhāvadīpa — Nīlakaṇṭha Caturdhara 1650, Sanskrit
- Jñānadīpikā — Devabodha, Sanskrit
- Lakṣaślokālaṅkāra — Vādirāja, Sanskrit
- Mahābhārataṭīkā — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Lakṣābharaṇa — Vādirāja Sūri, Sanskrit
Other recensions (2)
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit
- Southern recension — Sanskrit