Pramāṇa · Search · About · API

Mahabharata 7.67: saptaṣaṣṭhitamo'dhyāyaḥ

Mahābhārata 7.67

Language
Sanskrit

saptaṣaṣṭhitamo'dhyāyaḥ

7.67.1

saṃjaya uvāca |
saṃniruddhastu taiḥ pārtho mahābalaparākramaḥ |
drutaṃ samanuyātaśca droṇena rathināṃ varaḥ || 1 ||

7.67.2

kiranniṣugaṇāṃstīkṣṇānsvaraśmīniva bhāskaraḥ |
tāpayāmāsa tatsainyaṃ dehaṃ vyādhigaṇo yathā || 2 ||

7.67.3

aśvo viddho dhvajaśchinnaḥ sārohaḥ patito gajaḥ |
chatrāṇi cāpaviddhāni rathāścakrairvinā kṛtāḥ || 3 ||

7.67.4

vidrutāni ca sainyāni śarārtāni samantataḥ |
ityāsīttumulaṃ yuddhaṃ na prājñāyata kiṃcana || 4 ||

7.67.5

teṣāmāyacchatāṃ saṃkhye parasparamajihmagaiḥ |
arjuno dhvajinīṃ rājannabhīkṣṇaṃ samakampayat || 5 ||

7.67.6

satyāṃ cikīrṣamāṇastu pratijñāṃ satyasaṃgaraḥ |
abhyadravadrathaśreṣṭhaṃ śoṇāśvaṃ śvetavāhanaḥ || 6 ||

7.67.7

taṃ droṇaḥ pañcaviṃśatyā marmabhidbhirajihmagaiḥ |
antevāsinamācāryo maheṣvāsaṃ samardayat || 7 ||

7.67.8

taṃ tūrṇamiva bībhatsuḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ |
abhyadhāvadiṣūnasyanniṣuvegavighātakān || 8 ||

7.67.9

tasyāśu kṣipato bhallānbhallaiḥ saṃnataparvabhiḥ |
pratyavidhyadameyātmā brahmāstraṃ samudīrayan || 9 ||

7.67.10

tadadbhutamapaśyāma droṇasyācāryakaṃ yudhi |
yatamāno yuvā nainaṃ pratyavidhyadyadarjunaḥ || 10 ||

7.67.11

kṣaranniva mahāmegho vāridhārāḥ sahasraśaḥ |
droṇameghaḥ pārthaśailaṃ vavarṣa śaravṛṣṭibhiḥ || 11 ||

7.67.12

arjunaḥ śaravarṣaṃ tadbrahmāstreṇaiva māriṣa |
pratijagrāha tejasvī bāṇairbāṇānviśātayan || 12 ||

7.67.13

droṇastu pañcaviṃśatyā śvetavāhanamārdayat |
vāsudevaṃ ca saptatyā bāhvorurasi cāśugaiḥ || 13 ||

7.67.14

pārthastu prahasandhīmānācāryaṃ sa śaraughiṇam |
visṛjantaṃ śitānbāṇānavārayata taṃ yudhi || 14 ||

7.67.15

atha tau vadhyamānau tu droṇena rathasattamau |
āvarjayetāṃ durdharṣaṃ yugāntāgnimivotthitam || 15 ||

7.67.16

varjayanniśitānbāṇāndroṇacāpaviniḥsṛtān |
kirīṭamālī kaunteyo bhojānīkaṃ nyapātayat || 16 ||

7.67.17

so'ntarā kṛtavarmāṇaṃ kāmbojaṃ ca sudakṣiṇam |
abhyayādvarjayandroṇaṃ mainākamiva parvatam || 17 ||

7.67.18

tato bhojo naravyāghraṃ duḥsahaḥ kurusattama |
avidhyattūrṇamavyagro daśabhiḥ kaṅkapatribhiḥ || 18 ||

7.67.19

tamarjunaḥ śitenājau rājanvivyādha patriṇā |
punaścānyaistribhirbāṇairmohayanniva sātvatam || 19 ||

7.67.20

bhojastu prahasanpārthaṃ vāsudevaṃ ca mādhavam |
ekaikaṃ pañcaviṃśatyā sāyakānāṃ samārpayat || 20 ||

7.67.21

tasyārjuno dhanuśchittvā vivyādhainaṃ trisaptabhiḥ |
śarairagniśikhākāraiḥ kruddhāśīviṣasaṃnibhaiḥ || 21 ||

7.67.22

athānyaddhanurādāya kṛtavarmā mahārathaḥ |
pañcabhiḥ sāyakaistūrṇaṃ vivyādhorasi bhārata || 22 ||

7.67.23

punaśca niśitairbāṇaiḥ pārthaṃ vivyādha pañcabhiḥ |
taṃ pārtho navabhirbāṇairājaghāna stanāntare || 23 ||

7.67.24

viṣaktaṃ dṛśya kaunteyaṃ kṛtavarmarathaṃ prati |
cintayāmāsa vārṣṇeyo na naḥ kālātyayo bhavet || 24 ||

7.67.25

tataḥ kṛṣṇo'bravītpārthaṃ kṛtavarmaṇi mā dayām |
kurusāṃbandhikaṃ kṛtvā pramathyainaṃ viśātaya || 25 ||

7.67.26

tataḥ sa kṛtavarmāṇaṃ mohayitvārjunaḥ śaraiḥ |
abhyagājjavanairaśvaiḥ kāmbojānāmanīkinīm || 26 ||

7.67.27

amarṣitastu hārdikhyaḥ praviṣṭe śvetavāhane |
vidhunvansaśaraṃ cāpaṃ pāñcālyābhyāṃ samāgataḥ || 27 ||

7.67.28

cakrarakṣau tu pāñcālyāvarjunasya padānugau |
paryavārayadāyāntau kṛtavarmā ratheṣubhiḥ || 28 ||

7.67.29

tāvavidhyattato bhojaḥ sarvapāraśavaiḥ śaraiḥ |
tribhireva yudhāmanyuṃ caturbhiścottamaujasam || 29 ||

7.67.30

tāvapyenaṃ vivyadhaturdaśabhirdaśabhiḥ śaraiḥ |
saṃcicchidaturapyasya dhvajaṃ kārmukameva ca || 30 ||

7.67.31

athānyaddhanurādāya hārdikyaḥ krodhamūrchitaḥ |
kṛtvā vidhanuṣau vīrau śaravarṣairavākirat || 31 ||

7.67.32

tāvanye dhanuṣī sajye kṛtvā bhojaṃ vijaghnatuḥ |
tenāntareṇa bībhatsurviveśāmitravāhinīm || 32 ||

7.67.33

na lebhāte tu tau dvāraṃ vāritau kṛtavarmaṇā |
dhārtarāṣṭreṣvanīkeṣu yatamānau nararṣabhau || 33 ||

7.67.34

anīkānyardayanyuddhe tvaritaḥ śvetavāhanaḥ |
nāvadhītkṛtavarmāṇaṃ prāptamapyarisūdanaḥ || 34 ||

7.67.35

taṃ dṛṣṭvā tu tathāyāntaṃ śūro rājā śrutāyudhaḥ |
abhyadravatsusaṃkruddho vidhunvāno mahaddhanuḥ || 35 ||

7.67.36

sa pārthaṃ tribhirānarchatsaptatyā ca janārdanam |
kṣurapreṇa sutīkṣṇena pārthaketumatāḍayat || 36 ||

7.67.37

tamarjuno navatyā tu śarāṇāṃ nataparvaṇām |
ājaghāna bhṛśaṃ kruddhastottrairiva mahādvipam || 37 ||

7.67.38

sa tanna mamṛṣe rājanpāṇḍaveyasya vikramam |
athainaṃ saptasaptatyā nārācānāṃ samārpayat || 38 ||

7.67.39

tasyārjuno dhanuśchittvā śarāvāpaṃ nikṛtya ca |
ājaghānorasi kruddhaḥ saptabhirnataparvabhiḥ || 39 ||

7.67.40

athānyaddhanurādāya sa rājā krodhamūrchitaḥ |
vāsaviṃ navabhirbāṇairbāhvorurasi cārpayat || 40 ||

7.67.41

tato'rjunaḥ smayanneva śrutāyudhamariṃdamaḥ |
śarairanekasāhasraiḥ pīḍayāmāsa bhārata || 41 ||

7.67.42

aśvāṃścāsyāvadhīttūrṇaṃ sārathiṃ ca mahārathaḥ |
vivyādha cainaṃ saptatyā nārācānāṃ mahābalaḥ || 42 ||

7.67.43

hatāśvaṃ rathamutsṛjya sa tu rājā śrutāyudhaḥ |
abhyadravadraṇe pārthaṃ gadāmudyamya vīryavān || 43 ||

7.67.44

varuṇasyātmajo vīraḥ sa tu rājā śrutāyudhaḥ |
parṇāśā jananī yasya śītatoyā mahānadī || 44 ||

7.67.45

tasya mātābravīdvākyaṃ varuṇaṃ putrakāraṇāt |
avadhyo'yaṃ bhavelloke śatrūṇāṃ tanayo mama || 45 ||

7.67.46

varuṇastvabravītprīto dadāmyasmai varaṃ hitam |
divyamastraṃ sutaste'yaṃ yenāvadhyo bhaviṣyati || 46 ||

7.67.47

nāsti cāpyamaratvaṃ vai manuṣyasya kathaṃcana |
sarveṇāvaśyamartavyaṃ jātena saritāṃ vare || 47 ||

7.67.48

durdharṣastveṣa śatrūṇāṃ raṇeṣu bhavitā sadā |
astrasyāsya prabhāvādvai vyetu te mānaso jvaraḥ || 48 ||

7.67.49

ityuktvā varuṇaḥ prādādgadāṃ mantrapuraskṛtām |
yāmāsādya durādharṣaḥ sarvaloke śrutāyudhaḥ || 49 ||

7.67.50

uvāca cainaṃ bhagavānpunareva jaleśvaraḥ |
ayudhyati na moktavyā sā tvayyeva patediti || 50 ||

7.67.51

sa tayā vīraghātinyā janārdanamatāḍayat |
pratijagrāha tāṃ kṛṣṇaḥ pīnenāṃsena vīryavān || 51 ||

7.67.52

nākampayata śauriṃ sā vindhyaṃ girimivānilaḥ |
pratyabhyayāttaṃ viproḍhā kṛtyeva duradhiṣṭhitā || 52 ||

7.67.53

jaghāna cāsthitaṃ vīraṃ śrutāyudhamamarṣaṇam |
hatvā śrutāyudhaṃ vīraṃ jagatīmanvapadyata || 53 ||

7.67.54

hāhākāro mahāṃstatra sainyānāṃ samajāyata |
svenāstreṇa hataṃ dṛṣṭvā śrutāyudhamariṃdamam || 54 ||

7.67.55

ayudhyamānāya hi sā keśavāya narādhipa |
kṣiptā śrutāyudhenātha tasmāttamavadhīdgadā || 55 ||

7.67.56

yathoktaṃ varuṇenājau tathā sa nidhanaṃ gataḥ |
vyasuścāpyapatadbhūmau prekṣatāṃ sarvadhanvinām || 56 ||

7.67.57

patamānastu sa babhau parṇāśāyāḥ priyaḥ sutaḥ |
saṃbhagna iva vātena bahuśākho vanaspatiḥ || 57 ||

7.67.58

tataḥ sarvāṇi sainyāni senāmukhyāśca sarvaśaḥ |
prādravanta hataṃ dṛṣṭvā śrutāyudhamariṃdamam || 58 ||

7.67.59

tatha kāmbojarājasya putraḥ śūraḥ sudakṣiṇaḥ |
abhyayājjavanairaśvaiḥ phalgunaṃ śatrusūdanam || 59 ||

7.67.60

tasya pārthaḥ śarānsapta preṣayāmāsa bhārata |
te taṃ śūraṃ vinirbhidya prāviśandharaṇītalam || 60 ||

7.67.61

so'tividdhaḥ śaraistīkṣṇairgāṇḍīvapreṣitairmṛdhe |
arjunaṃ prativivyādha daśabhiḥ kaṅkapatribhiḥ || 61 ||

7.67.62

vāsudevaṃ tribhirviddhvā punaḥ pārthaṃ ca pañcabhiḥ |
tasya pārtho dhanuśchittvā ketuṃ ciccheda māriṣa || 62 ||

7.67.63

bhallābhyāṃ bhṛśatīkṣṇābhyāṃ taṃ ca vivyādha pāṇḍavaḥ |
sa tu pārthaṃ tribhirviddhvā siṃhanādamathānadat || 63 ||

7.67.64

sarvapāraśavīṃ caiva śaktiṃ śūraḥ sudakṣiṇaḥ |
saghaṇṭāṃ prāhiṇodghorāṃ kruddho gāṇḍīvadhanvane || 64 ||

7.67.65

sā jvalantī maholkeva tamāsādya mahāratham |
savisphuliṅgā nirbhidya nipapāta mahītale || 65 ||

7.67.66

taṃ caturdaśabhiḥ pārtho nārācaiḥ kaṅkapatribhiḥ |
sāśvadhvajadhanuḥsūtaṃ vivyādhācintyavikramaḥ |
rathaṃ cānyaiḥ subahubhiścakre viśakalaṃ śaraiḥ || 66 ||

7.67.67

sudakṣiṇaṃ tu kāmbojaṃ moghasaṃkalpavikramam |
bibheda hṛdi bāṇena pṛthudhāreṇa pāṇḍavaḥ || 67 ||

7.67.68

sa bhinnamarmā srastāṅgaḥ prabhraṣṭamukuṭāṅgadaḥ |
papātābhimukhaḥ śūro yantramukta iva dhvajaḥ || 68 ||

7.67.69

gireḥ śikharajaḥ śrīmānsuśākhaḥ supratiṣṭhitaḥ |
nirbhagna iva vātena karṇikāro himātyaye || 69 ||

7.67.70

śete sma nihato bhūmau kāmbojāstaraṇocitaḥ |
sudarśanīyastāmrākṣaḥ karṇinā sa sudakṣiṇaḥ |
putraḥ kāmbojarājasya pārthena vinipātitaḥ || 70 ||

7.67.71

tataḥ sarvāṇi sainyāni vyadravanta sutasya te |
hataṃ śrutāyudhaṃ dṛṣṭvā kāmbojaṃ ca sudakṣiṇam || 71 ||

Commentaries (5)

Other recensions (1)

Linked texts (2)