Mahabharata 7.79: ekonāśītitamo'dhyāyaḥ
Mahābhārata 7.79
- Language
- Sanskrit
ekonāśītitamo'dhyāyaḥ
7.79.1
saṃjaya uvāca |
tāvakāstu samīkṣyaiva vṛṣṇyandhakakurūttamau |
prāgatvarañjighāṃsantastathaiva vijayaḥ parān || 1 ||
7.79.2
suvarṇacitrairvaiyāghraiḥ svanavadbhirmahārathaiḥ |
dīpayanto diśaḥ sarvā jvaladbhiriva pāvakaiḥ || 2 ||
7.79.3
rukmapṛṣṭhaiśca duṣprekṣyaiḥ kārmukaiḥ pṛthivīpate |
kūjadbhiratulānnādānroṣitairuragairiva || 3 ||
7.79.4
bhūriśravāḥ śalaḥ karṇo vṛṣaseno jayadrathaḥ |
kṛpaśca madrarājaśca drauṇiśca rathināṃ varaḥ || 4 ||
7.79.5
te pibanta ivākāśamaśvairaṣṭau mahārathāḥ |
vyarājayandaśa diśo vaiyāghrairhemacandrakaiḥ || 5 ||
7.79.6
te daṃśitāḥ susaṃrabdhā rathairmeghaughanisvanaiḥ |
samāvṛṇvandiśaḥ sarvāḥ pārthaṃ ca viśikhaiḥ śitaiḥ || 6 ||
7.79.7
kaulūtakā hayāścitrā vahantastānmahārathān |
vyaśobhanta tadā śīghrā dīpayanto diśo daśa || 7 ||
7.79.8
ājāneyairmahāvegairnānādeśasamutthitaiḥ |
pārvatīyairnadījaiśca saindhavaiśca hayottamaiḥ || 8 ||
7.79.9
kuruyodhavarā rājaṃstava putraṃ parīpsavaḥ |
dhanaṃjayarathaṃ śīghraṃ sarvataḥ samupādravan || 9 ||
7.79.10
te pragṛhya mahāśaṅkhāndadhmuḥ puruṣasattamāḥ |
pūrayanto divaṃ rājanpṛthivīṃ ca sasāgarām || 10 ||
7.79.11
tathaiva dadhmatuḥ śaṅkhau vāsudevadhanaṃjayau |
pravarau sarvabhūtānāṃ sarvaśaṅkhavarau bhuvi |
devadattaṃ ca kaunteyaḥ pāñcajanyaṃ ca keśavaḥ || 11 ||
7.79.12
śabdastu devadattasya dhanaṃjayasamīritaḥ |
pṛthivīṃ cāntarikṣaṃ ca diśaścaiva samāvṛṇot || 12 ||
7.79.13
tathaiva pāñcajanyo'pi vāsudevasamīritaḥ |
sarvaśabdānatikramya pūrayāmāsa rodasī || 13 ||
7.79.14
tasmiṃstathā vartamāne dāruṇe nādasaṃkule |
bhīrūṇāṃ trāsajanane śūrāṇāṃ harṣavardhane || 14 ||
7.79.15
pravāditāsu bherīṣu jharjhareṣvānakeṣu ca |
mṛdaṅgeṣu ca rājendra vādyamāneṣvanekaśaḥ || 15 ||
7.79.16
mahārathasamākhyātā duryodhanahitaiṣiṇaḥ |
amṛṣyamāṇāstaṃ śabdaṃ kruddhāḥ paramadhanvinaḥ |
nānādeśyā mahīpālāḥ svasainyaparirakṣiṇaḥ || 16 ||
7.79.17
amarṣitā mahāśaṅkhāndadhmurvīrā mahārathāḥ |
kṛte pratikariṣyantaḥ keśavasyārjunasya ca || 17 ||
7.79.18
babhūva tava tatsainyaṃ śaṅkhaśabdasamīritam |
udvignarathanāgāśvamasvasthamiva cābhibho || 18 ||
7.79.19
tatprayuktamivākāśaṃ śūraiḥ śaṅkhanināditam |
babhūva bhṛśamudvignaṃ nirghātairiva nāditam || 19 ||
7.79.20
sa śabdaḥ sumahānrājandiśaḥ sarvā vyanādayat |
trāsayāmāsa tatsainyaṃ yugānta iva saṃbhṛtaḥ || 20 ||
7.79.21
tato duryodhano'ṣṭau ca rājānaste mahārathāḥ |
jayadrathasya rakṣārthaṃ pāṇḍavaṃ paryavārayan || 21 ||
7.79.22
tato drauṇistrisaptatyā vāsudevamatāḍayat |
arjunaṃ ca tribhirbhallairdhvajamaśvāṃśca pañcabhiḥ || 22 ||
7.79.23
tamarjunaḥ pṛṣatkānāṃ śataiḥ ṣaḍbhiratāḍayat |
atyarthamiva saṃkruddhaḥ pratividdhe janārdane || 23 ||
7.79.24
karṇaṃ dvādaśabhirviddhvā vṛṣasenaṃ tribhistathā |
śalyasya saśaraṃ cāpaṃ muṣṭau ciccheda vīryavān || 24 ||
7.79.25
gṛhītvā dhanuranyattu śalyo vivyādha pāṇḍavam |
bhūriśravāstribhirbāṇairhemapuṅkhaiḥ śilāśitaiḥ || 25 ||
7.79.26
karṇo dvātriṃśatā caiva vṛṣasenaśca pañcabhiḥ |
jayadrathastrisaptatyā kṛpaśca daśabhiḥ śaraiḥ |
madrarājaśca daśabhirvivyadhuḥ phalgunaṃ raṇe || 26 ||
7.79.27
tataḥ śarāṇāṃ ṣaṣṭyā tu drauṇiḥ pārthamavākirat |
vāsudevaṃ ca saptatyā punaḥ pārthaṃ ca pañcabhiḥ || 27 ||
7.79.28
prahasaṃstu naravyāghraḥ śvetāśvaḥ kṛṣṇasārathiḥ |
pratyavidhyatsa tānsarvāndarśayanpāṇilāghavam || 28 ||
7.79.29
karṇaṃ dvādaśabhirviddhvā vṛṣasenaṃ tribhiḥ śaraiḥ |
śalyasya samare cāpaṃ muṣṭideśe nyakṛntata || 29 ||
7.79.30
saumadattiṃ tribhirviddhvā śalyaṃ ca daśabhiḥ śaraiḥ |
śitairagniśikhākārairdrauṇiṃ vivyādha cāṣṭabhiḥ || 30 ||
7.79.31
gautamaṃ pañcaviṃśatyā śaindhavaṃ ca śatena ha |
punardrauṇiṃ ca saptatyā śarāṇāṃ so'bhyatāḍayat || 31 ||
7.79.32
bhūriśravāstu saṃkruddhaḥ pratodaṃ cicchide hareḥ |
arjunaṃ ca trisaptatyā bāṇānāmājaghāna ha || 32 ||
7.79.33
tataḥ śaraśataistīkṣṇaistānarīñśvetavāhanaḥ |
pratyaṣedhaddrutaṃ kruddho mahāvāto ghanāniva || 33 ||
Commentaries (5)
- Bhāratabhāvadīpa — Nīlakaṇṭha Caturdhara 1650, Sanskrit
- Jñānadīpikā — Devabodha, Sanskrit
- Lakṣaślokālaṅkāra — Vādirāja, Sanskrit
- Mahābhārataṭīkā — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Lakṣābharaṇa — Vādirāja Sūri, Sanskrit
Other recensions (1)
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit