Pramāṇa · Search · About · API

Mahabharata 7.81: ekāśītitamo'dhyāyaḥ

Mahābhārata 7.81

Language
Sanskrit

ekāśītitamo'dhyāyaḥ

7.81.1

dhṛtarāṣṭra uvāca |
arjune saindhavaṃ prāpte bhāradvājena saṃvṛtāḥ |
pāñcālāḥ kurubhiḥ sārdhaṃ kimakurvata saṃjaya || 1 ||

7.81.2

saṃjaya uvāca |
aparāhṇe mahārāja saṃgrāme lomaharṣaṇe |
pāñcālānāṃ kurūṇāṃ ca droṇe dyūtamavartata || 2 ||

7.81.3

pāñcālā hi jighāṃsanto droṇaṃ saṃhṛṣṭacetasaḥ |
abhyavarṣanta garjantaḥ śaravarṣāṇi māriṣa || 3 ||

7.81.4

tataḥ sutumulasteṣāṃ saṃgrāmo'vartatādbhutaḥ |
pāñcālānāṃ kurūṇāṃ ca ghoro devāsuropamaḥ || 4 ||

7.81.5

sarve droṇarathaṃ prāpya pāñcālāḥ pāṇḍavaiḥ saha |
tadanīkaṃ bibhitsanto mahāstrāṇi vyadarśayan || 5 ||

7.81.6

droṇasya rathaparyantaṃ rathino rathamāsthitāḥ |
kampayanto'bhyavartanta vegamāsthāya madhyamam || 6 ||

7.81.7

tamabhyagādbṛhatkṣatraḥ kekayānāṃ mahārathaḥ |
pravapanniśitānbāṇānmahendrāśanisaṃnibhān || 7 ||

7.81.8

taṃ tu pratyudiyācchīghraṃ kṣemadhūrtirmahāyaśāḥ |
vimuñcanniśitānbāṇāñśataśo'tha sahasraśaḥ || 8 ||

7.81.9

dhṛṣṭaketuśca cedīnāmṛṣabho'tibaloditaḥ |
tvarito'bhyadravaddroṇaṃ mahendra iva śambaram || 9 ||

7.81.10

tamāpatantaṃ sahasā vyāditāsyamivāntakam |
vīradhanvā maheṣvāsastvaramāṇaḥ samabhyayāt || 10 ||

7.81.11

yudhiṣṭhiraṃ mahārāja jigīṣuṃ samavasthitam |
sahānīkaṃ tato droṇo nyavārayata vīryavān || 11 ||

7.81.12

nakulaṃ kuśalaṃ yuddhe parākrāntaṃ parākramī |
abhyagacchatsamāyāntaṃ vikarṇaste sutaḥ prabho || 12 ||

7.81.13

sahadevaṃ tathāyāntaṃ durmukhaḥ śatrukarśanaḥ |
śarairanekasāhasraiḥ samavākiradāśugaiḥ || 13 ||

7.81.14

sātyakiṃ tu naravyāghraṃ vyāghradattastvavārayat |
śaraiḥ suniśitaistīkṣṇaiḥ kampayanvai muhurmuhuḥ || 14 ||

7.81.15

draupadeyānnaravyāghrānmuñcataḥ sāyakottamān |
saṃrabdhānrathināṃ śreṣṭhānsaumadattiravārayat || 15 ||

7.81.16

bhīmasenaṃ tathā kruddhaṃ bhīmarūpo bhayānakam |
pratyavārayadāyāntamārṣyaśṛṅgirmahārathaḥ || 16 ||

7.81.17

tayoḥ samabhavadyuddhaṃ nararākṣasayormṛdhe |
yādṛgeva purā vṛttaṃ rāmarāvaṇayornṛpa || 17 ||

7.81.18

tato yudhiṣṭhiro droṇaṃ navatyā nataparvaṇām |
ājaghne bharataśreṣṭha sarvamarmasu bhārata || 18 ||

7.81.19

taṃ droṇaḥ pañcaviṃśatyā nijaghāna stanāntare |
roṣito bharataśreṣṭha kaunteyena yaśasvinā || 19 ||

7.81.20

bhūya eva tu viṃśatyā sāyakānāṃ samācinot |
sāśvasūtadhvajaṃ droṇaḥ paśyatāṃ sarvadhanvinām || 20 ||

7.81.21

tāñśarāndroṇamuktāṃstu śaravarṣeṇa pāṇḍavaḥ |
avārayata dharmātmā darśayanpāṇilāghavam || 21 ||

7.81.22

tato droṇo bhṛśaṃ kruddho dharmarājasya saṃyuge |
ciccheda sahasā dhanvī dhanustasya mahātmanaḥ || 22 ||

7.81.23

athainaṃ chinnadhanvānaṃ tvaramāṇo mahārathaḥ |
śarairanekasāhasraiḥ purayāmāsa sarvataḥ || 23 ||

7.81.24

adṛśyaṃ dṛśya rājānaṃ bhāradvājasya sāyakaiḥ |
sarvabhūtānyamanyanta hatameva yudhiṣṭhiram || 24 ||

7.81.25

keciccainamamanyanta tathā vai vimukhīkṛtam |
hṛto rājeti rājendra brāhmaṇena yaśasvinā || 25 ||

7.81.26

sa kṛcchraṃ paramaṃ prāpto dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ |
tyaktvā tatkārmukaṃ chinnaṃ bhāradvājena saṃyuge |
ādade'nyaddhanurdivyaṃ bhāraghnaṃ vegavattaram || 26 ||

7.81.27

tatastānsāyakānsarvāndroṇamuktānsahasraśaḥ |
ciccheda samare vīrastadadbhutamivābhavat || 27 ||

7.81.28

chittvā ca tāñśarānrājā krodhasaṃraktalocanaḥ |
śaktiṃ jagrāha samare girīṇāmapi dāraṇīm |
svarṇadaṇḍāṃ mahāghorāmaṣṭaghaṇṭāṃ bhayāvahām || 28 ||

7.81.29

samutkṣipya ca tāṃ hṛṣṭo nanāda balavadbalī |
nādena sarvabhūtāni trāsayanniva bhārata || 29 ||

7.81.30

śaktiṃ samudyatāṃ dṛṣṭvā dharmarājena saṃyuge |
svasti droṇāya sahasā sarvabhūtānyathābruvan || 30 ||

7.81.31

sā rājabhujanirmuktā nirmuktoragasaṃnibhā |
prajvālayantī gaganaṃ diśaśca vidiśastathā |
droṇāntikamanuprāptā dīptāsyā pannagī yathā || 31 ||

7.81.32

tāmāpatantīṃ sahasā prekṣya droṇo viśāṃ pate |
prāduścakre tato brāhmamastramastravidāṃ varaḥ || 32 ||

7.81.33

tadastraṃ bhasmasātkṛtvā tāṃ śaktiṃ ghoradarśanām |
jagāma syandanaṃ tūrṇaṃ pāṇḍavasya yaśasvinaḥ || 33 ||

7.81.34

tato yudhiṣṭhiro rājā droṇāstraṃ tatsamudyatam |
aśāmayanmahāprājño brahmāstreṇaiva bhārata || 34 ||

7.81.35

vivyādha ca raṇe droṇaṃ pañcabhirnataparvabhiḥ |
kṣurapreṇa ca tīkṣṇena cicchedāsya mahaddhanuḥ || 35 ||

7.81.36

tadapāsya dhanuśchinnaṃ droṇaḥ kṣatriyamardanaḥ |
gadāṃ cikṣepa sahasā dharmaputrāya māriṣa || 36 ||

7.81.37

tāmāpatantīṃ sahasā gadāṃ dṛṣṭvā yudhiṣṭhiraḥ |
gadāmevāgrahītkruddhaścikṣepa ca paraṃtapaḥ || 37 ||

7.81.38

te gade sahasā mukte samāsādya parasparam |
saṃgharṣātpāvakaṃ muktvā sameyātāṃ mahītale || 38 ||

7.81.39

tato droṇo bhṛśaṃ kruddho dharmarājasya māriṣa |
caturbhirniśitaistīkṣṇairhayāñjaghne śarottamaiḥ || 39 ||

7.81.40

dhanuścaikena bāṇena cicchedendradhvajopamam |
ketumekena ciccheda pāṇḍavaṃ cārdayattribhiḥ || 40 ||

7.81.41

hatāśvāttu rathāttūrṇamavaplutya yudhiṣṭhiraḥ |
tasthāvūrdhvabhujo rājā vyāyudho bharatarṣabha || 41 ||

7.81.42

virathaṃ taṃ samālokya vyāyudhaṃ ca viśeṣataḥ |
droṇo vyamohayacchatrūnsarvasainyāni cābhibho || 42 ||

7.81.43

muñcanniṣugaṇāṃstīkṣṇām̐llaghuhasto dṛḍhavrataḥ |
abhidudrāva rājānaṃ siṃho mṛgamivolbaṇaḥ || 43 ||

7.81.44

tamabhidrutamālokya droṇenāmitraghātinā |
hā heti sahasā śabdaḥ pāṇḍūnāṃ samajāyata || 44 ||

7.81.45

hṛto rājā hṛto rājā bhāradvājena māriṣa |
ityāsītsumahāñśabdaḥ pāṇḍusainyasya sarvataḥ || 45 ||

7.81.46

tatastvaritamāruhya sahadevarathaṃ nṛpaḥ |
apāyājjavanairaśvaiḥ kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ || 46 ||

Commentaries (4)

Other recensions (1)