Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 7.82: dvyaśītitamo'dhyāyaḥ

Mahābhārata 7.82

Language
Sanskrit

dvyaśītitamo'dhyāyaḥ

7.82.1

saṃjaya uvāca |
bṛhatkṣatramathāyāntaṃ kekayaṃ dṛḍhavikramam |
kṣemadhūrtirmahārāja vivyādhorasi mārgaṇaiḥ || 1 ||

7.82.2

bṛhatkṣatrastu taṃ rājā navatyā nataparvaṇām |
ājaghne tvarito yuddhe droṇānīkabibhitsayā || 2 ||

7.82.3

kṣemadhūrtistu saṃkruddhaḥ kekayasya mahātmanaḥ |
dhanuściccheda bhallena pītena niśitena ca || 3 ||

7.82.4

athainaṃ chinnadhanvānaṃ śareṇa nataparvaṇā |
vivyādha hṛdaye tūrṇaṃ pravaraṃ sarvadhanvinām || 4 ||

7.82.5

athānyaddhanurādāya bṛhatkṣatro hasanniva |
vyaśvasūtadhvajaṃ cakre kṣemadhūrtiṃ mahāratham || 5 ||

7.82.6

tato'pareṇa bhallena pītena niśitena ca |
jahāra nṛpateḥ kāyācchiro jvalitakuṇḍalam || 6 ||

7.82.7

tacchinnaṃ sahasā tasya śiraḥ kuñcitamūrdhajam |
sakirīṭaṃ mahīṃ prāpya babhau jyotirivāmbarāt || 7 ||

7.82.8

taṃ nihatya raṇe hṛṣṭo bṛhatkṣatro mahārathaḥ |
sahasābhyapatatsainyaṃ tāvakaṃ pārthakāraṇāt || 8 ||

7.82.9

dhṛṣṭaketumathāyāntaṃ droṇahetoḥ parākramī |
vīradhanvā maheṣvāso vārayāmāsa bhārata || 9 ||

7.82.10

tau parasparamāsādya śaradaṃṣṭrau tarasvinau |
śarairanekasāhasrairanyonyamabhijaghnatuḥ || 10 ||

7.82.11

tāvubhau naraśārdūlau yuyudhāte parasparam |
mahāvane tīvramadau vāraṇāviva yūthapau || 11 ||

7.82.12

girigahvaramāsādya śārdūlāviva roṣitau |
yuyudhāte mahāvīryau parasparajighāṃsayā || 12 ||

7.82.13

tadyuddhamāsīttumulaṃ prekṣaṇīyaṃ viśāṃ pate |
siddhacāraṇasaṃghānāṃ vismayādbhutadarśanam || 13 ||

7.82.14

vīradhanvā tataḥ kruddho dhṛṣṭaketoḥ śarāsanam |
dvidhā ciccheda bhallena prahasanniva bhārata || 14 ||

7.82.15

tadutsṛjya dhanuśchinnaṃ cedirājo mahārathaḥ |
śaktiṃ jagrāha vipulāṃ rukmadaṇḍāmayasmayīm || 15 ||

7.82.16

tāṃ tu śaktiṃ mahāvīryāṃ dorbhyāmāyamya bhārata |
cikṣepa sahasā yatto vīradhanvarathaṃ prati || 16 ||

7.82.17

sa tayā vīraghātinyā śaktyā tvabhihato bhṛśam |
nirbhinnahṛdayastūrṇaṃ nipapāta rathānmahīm || 17 ||

7.82.18

tasminvinihate śūre trigartānāṃ mahārathe |
balaṃ te'bhajyata vibho pāṇḍaveyaiḥ samantataḥ || 18 ||

7.82.19

sahadeve tataḥ ṣaṣṭiṃ sāyakāndurmukho'kṣipat |
nanāda ca mahānādaṃ tarjayanpāṇḍavaṃ raṇe || 19 ||

7.82.20

madreyastu tataḥ kruddho durmukhaṃ daśabhiḥ śaraiḥ |
bhrātā bhrātaramāyāntaṃ vivyādha prahasanniva || 20 ||

7.82.21

taṃ raṇe rabhasaṃ dṛṣṭvā sahadevaṃ mahābalam |
durmukho navabhirbāṇaistāḍayāmāsa bhārata || 21 ||

7.82.22

durmukhasya tu bhallena chittvā ketuṃ mahābalaḥ |
jaghāna caturo vāhāṃścaturbhirniśitaiḥ śaraiḥ || 22 ||

7.82.23

athāpareṇa bhallena pītena niśitena ca |
ciccheda sāratheḥ kāyācchiro jvalitakuṇḍalam || 23 ||

7.82.24

kṣurapreṇa ca tīkṣṇena kauravyasya mahaddhanuḥ |
sahadevo raṇe chittvā taṃ ca vivyādha pañcabhiḥ || 24 ||

7.82.25

hatāśvaṃ tu rathaṃ tyaktvā durmukho vimanāstadā |
āruroha rathaṃ rājanniramitrasya bhārata || 25 ||

7.82.26

sahadevastataḥ kruddho niramitraṃ mahāhave |
jaghāna pṛtanāmadhye bhallena paravīrahā || 26 ||

7.82.27

sa papāta rathopasthānniramitro janeśvaraḥ |
trigartarājasya suto vyathayaṃstava vāhinīm || 27 ||

7.82.28

taṃ tu hatvā mahābāhuḥ sahadevo vyarocata |
yathā dāśarathī rāmaḥ kharaṃ hatvā mahābalam || 28 ||

7.82.29

hāhākāro mahānāsīttrigartānāṃ janeśvara |
rājaputraṃ hataṃ dṛṣṭvā niramitraṃ mahābalam || 29 ||

7.82.30

nakulaste sutaṃ rājanvikarṇaṃ pṛthulocanam |
muhūrtājjitavānsaṃkhye tadadbhutamivābhavat || 30 ||

7.82.31

sātyakiṃ vyāghradattastu śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ |
cakre'dṛśyaṃ sāśvasūtaṃ sadhvajaṃ pṛtanāntare || 31 ||

7.82.32

tānnivārya śarāñśūraḥ śaineyaḥ kṛtahastavat |
sāśvasūtadhvajaṃ bāṇairvyāghradattamapātayat || 32 ||

7.82.33

kumāre nihate tasminmagadhasya sute prabho |
māgadhāḥ sarvato yattā yuyudhānamupādravan || 33 ||

7.82.34

visṛjantaḥ śarāṃścaiva tomarāṃśca sahasraśaḥ |
bhiṇḍipālāṃstathā prāsānmudgarānmusalānapi || 34 ||

7.82.35

ayodhayanraṇe śūrāḥ sātvataṃ yuddhadurmadam |
tāṃstu sarvānsa balavānsātyaktiryuddhadurmadaḥ |
nātikṛcchrāddhasanneva vijigye puruṣarṣabha || 35 ||

7.82.36

māgadhāndravato dṛṣṭvā hataśeṣānsamantataḥ |
balaṃ te'bhajyata vibho yuyudhānaśarārditam || 36 ||

7.82.37

nāśayitvā raṇe sainyaṃ tvadīyaṃ mādhavottamaḥ |
vidhunvāno dhanuḥśreṣṭhaṃ vyabhrājata mahāyaśāḥ || 37 ||

7.82.38

bhajyamānaṃ balaṃ rājansātvatena mahātmanā |
nābhyavartata yuddhāya trāsitaṃ dīrghabāhunā || 38 ||

7.82.39

tato droṇo bhṛśaṃ kruddhaḥ sahasodvṛtya cakṣuṣī |
sātyakiṃ satyakarmāṇaṃ svayamevābhidudruve || 39 ||

Commentaries (5)

Other recensions (1)

Linked texts (9)