Pramāṇa · Search · About · API

Mahabharata 7.83: tryaśītitamo'dhyāyaḥ

Mahābhārata 7.83

Language
Sanskrit

tryaśītitamo'dhyāyaḥ

7.83.1

saṃjaya uvāca |
draupadeyānmaheṣvāsānsaumadattirmahāyaśāḥ |
ekaikaṃ pañcabhirviddhvā punarvivyādha saptabhiḥ || 1 ||

7.83.2

te pīḍitā bhṛśaṃ tena raudreṇa sahasā vibho |
pramūḍhā naiva vividurmṛdhe kṛtyaṃ sma kiṃcana || 2 ||

7.83.3

nākulistu śatānīkaḥ saumadattiṃ nararṣabham |
dvābhyāṃ viddhvānadaddhṛṣṭaḥ śarābhyāṃ śatrutāpanaḥ || 3 ||

7.83.4

tathetare raṇe yattāstribhistribhirajihmagaiḥ |
vivyadhuḥ samare tūrṇaṃ saumadattimamarṣaṇam || 4 ||

7.83.5

sa tānprati mahārāja cikṣipe pañca sāyakān |
ekaikaṃ hṛdi cājaghne ekaikena mahāyaśāḥ || 5 ||

7.83.6

tataste bhrātaraḥ pañca śarairviddhā mahātmanā |
parivārya rathairvīraṃ vivyadhuḥ sāyakairbhṛśam || 6 ||

7.83.7

ārjunistu hayāṃstasya caturbhirniśitaiḥ śaraiḥ |
preṣayāmāsa saṃkruddho yamasya sadanaṃ prati || 7 ||

7.83.8

bhaimasenirdhanuśchittvā saumadattermahātmanaḥ |
nanāda balavannādaṃ vivyādha ca śitaiḥ śaraiḥ || 8 ||

7.83.9

yaudhiṣṭhiro dhvajaṃ tasya chittvā bhūmāvapātayat |
nākuliścāśvayantāraṃ rathanīḍādapāharat || 9 ||

7.83.10

sāhadevistu taṃ jñātvā bhrātṛbhirvimukhīkṛtam |
kṣurapreṇa śiro rājannicakarta mahāmanāḥ || 10 ||

7.83.11

tacchiro nyapatadbhūmau tapanīyavibhūṣitam |
bhrājayantaṃ raṇoddeśaṃ bālasūryasamaprabham || 11 ||

7.83.12

saumadatteḥ śiro dṛṣṭvā nipatattanmahātmanaḥ |
vitrastāstāvakā rājanpradudruvuranekadhā || 12 ||

7.83.13

alambusastu samare bhīmasenaṃ mahābalam |
yodhayāmāsa saṃkruddho lakṣmaṇaṃ rāvaṇiryathā || 13 ||

7.83.14

saṃprayuddhau raṇe dṛṣṭvā tāvubhau nararākṣasau |
vismayaḥ sarvabhūtānāṃ praharṣaścābhavattadā || 14 ||

7.83.15

ārṣyaśṛṅgiṃ tato bhīmo navabhirniśitaiḥ śaraiḥ |
vivyādha prahasanrājanrākṣasendramamarṣaṇam || 15 ||

7.83.16

tadrakṣaḥ samare viddhaṃ kṛtvā nādaṃ bhayāvaham |
abhyadravattato bhīmaṃ ye ca tasya padānugāḥ || 16 ||

7.83.17

sa bhīmaṃ pañcabhirviddhvā śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ |
bhīmānugāñjaghānāśu rathāṃstriṃśadariṃdamaḥ |
punaścatuḥśatānhatvā bhīmaṃ vivyādha patriṇā || 17 ||

7.83.18

so'tividdhastadā bhīmo rākṣasena mahābalaḥ |
niṣasāda rathopasthe mūrchayābhipariplutaḥ || 18 ||

7.83.19

pratilabhya tataḥ saṃjñāṃ mārutiḥ krodhamūrchitaḥ |
vikṛṣya kārmukaṃ ghoraṃ bhārasādhanamuttamam |
alambusaṃ śaraistīkṣṇairardayāmāsa sarvataḥ || 19 ||

7.83.20

sa viddho bahubhirbāṇairnīlāñjanacayopamaḥ |
śuśubhe sarvato rājanpradīpta iva kiṃśukaḥ || 20 ||

7.83.21

sa vadhyamānaḥ samare bhīmacāpacyutaiḥ śaraiḥ |
smaranbhrātṛvadhaṃ caiva pāṇḍavena mahātmanā || 21 ||

7.83.22

ghoraṃ rūpamatho kṛtvā bhīmasenamabhāṣata |
tiṣṭhedānīṃ raṇe pārtha paśya me'dya parākramam || 22 ||

7.83.23

bako nāma sudurbuddhe rākṣasapravaro balī |
parokṣaṃ mama tadvṛttaṃ yadbhrātā me hatastvayā || 23 ||

7.83.24

evamuktvā tato bhīmamantardhānagatastadā |
mahātā śaravarṣeṇa bhṛśaṃ taṃ samavākirat || 24 ||

7.83.25

bhīmastu samare rājannadṛśye rākṣase tadā |
ākāśaṃ pūrayāmāsa śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ || 25 ||

7.83.26

sa vadhyamāno bhīmena nimeṣādrathamāsthitaḥ |
jagāma dharaṇīṃ kṣudraḥ khaṃ caiva sahasāgamat || 26 ||

7.83.27

uccāvacāni rūpāṇi cakāra subahūni ca |
uccāvacāstathā vāco vyājahāra samantataḥ || 27 ||

7.83.28

tena pāṇḍavasainyānāṃ mṛditā yudhi vāraṇāḥ |
hayāśca bahavo rājanpattayaśca tathā punaḥ |
rathebhyo rathinaḥ petustasya nunnāḥ sma sāyakaiḥ || 28 ||

7.83.29

śoṇitodāṃ rathāvartāṃ hastigrāhasamākulām |
chatrahaṃsāṃ kardaminīṃ bāhupannagasaṃkulām || 29 ||

7.83.30

nadīṃ pravartayāmāsa rakṣogaṇasamākulām |
vahantīṃ bahudhā rājaṃścedipāñcālasṛñjayān || 30 ||

7.83.31

taṃ tathā samare rājanvicarantamabhītavat |
pāṇḍavā bhṛśasaṃvignāḥ prāpaśyaṃstasya vikramam || 31 ||

7.83.32

tāvakānāṃ tu sainyānāṃ praharṣaḥ samajāyata |
vāditraninadaścograḥ sumahām̐llomaharṣaṇaḥ || 32 ||

7.83.33

taṃ śrutvā ninadaṃ ghoraṃ tava sainyasya pāṇḍavaḥ |
nāmṛṣyata yathā nāgastalaśabdaṃ samīritam || 33 ||

7.83.34

tataḥ krodhābhitāmrākṣo nirdahanniva pāvakaḥ |
saṃdadhe tvāṣṭramastraṃ sa svayaṃ tvaṣṭeva māriṣa || 34 ||

7.83.35

tataḥ śarasahasrāṇi prādurāsansamantataḥ |
taiḥ śaraistava sainyasya vidrāvaḥ sumahānabhūt || 35 ||

7.83.36

tadastraṃ preṣitaṃ tena bhīmasenena saṃyuge |
rākṣasasya mahāmāyāṃ hatvā rākṣasamārdayat || 36 ||

7.83.37

sa vadhyamāno bahudhā bhīmasenena rākṣasaḥ |
saṃtyajya saṃyuge bhīmaṃ droṇānīkamupādravat || 37 ||

7.83.38

tasmiṃstu nirjite rājanrākṣasendre mahātmanā |
anādayansiṃhanādaiḥ pāṇḍavāḥ sarvatodiśam || 38 ||

7.83.39

apūjayanmārutiṃ ca saṃhṛṣṭāste mahābalam |
prahrādaṃ samare jitvā yathā śakraṃ marudgaṇāḥ || 39 ||

Commentaries (5)

Other recensions (1)

Linked texts (1)