Pramāṇa · Search · About · API

Mahabharata 7.86: ṣaḍaśītitamo'dhyāyaḥ

Mahābhārata 7.86

Language
Sanskrit

ṣaḍaśītitamo'dhyāyaḥ

7.86.1

saṃjaya uvāca |
prītiyuktaṃ ca hṛdyaṃ ca madhurākṣarameva ca |
kālayuktaṃ ca citraṃ ca svatayā cābhibhāṣitam || 1 ||

7.86.2

dharmarājasya tadvākyaṃ niśamya śinipuṃgavaḥ |
sātyakirbharataśreṣṭha pratyuvāca yudhiṣṭhiram || 2 ||

7.86.3

śrutaṃ te gadato vākyaṃ sarvametanmayācyuta |
nyāyayuktaṃ ca citraṃ ca phalgunārthe yaśaskaram || 3 ||

7.86.4

evaṃvidhe tathā kāle madṛśaṃ prekṣya saṃmatam |
vaktumarhasi rājendra yathā pārthaṃ tathaiva mām || 4 ||

7.86.5

na me dhanaṃjayasyārthe prāṇā rakṣyāḥ kathaṃcana |
tvatprayuktaḥ punarahaṃ kiṃ na kuryāṃ mahāhave || 5 ||

7.86.6

lokatrayaṃ yodhayeyaṃ sadevāsuramānuṣam |
tvatprayukto narendreha kimutaitatsudurbalam || 6 ||

7.86.7

suyodhanabalaṃ tvadya yodhayiṣye samantataḥ |
vijeṣye ca raṇe rājansatyametadbravīmi te || 7 ||

7.86.8

kuśalyahaṃ kuśalinaṃ samāsādya dhanaṃjayam |
hate jayadrathe rājanpunareṣyāmi te'ntikam || 8 ||

7.86.9

avaśyaṃ tu mayā sarvaṃ vijñāpyastvaṃ narādhipa |
vāsudevasya yadvākyaṃ phalgunasya ca dhīmataḥ || 9 ||

7.86.10

dṛḍhaṃ tvabhiparīto'hamarjunena punaḥ punaḥ |
madhye sarvasya sainyasya vāsudevasya śṛṇvataḥ || 10 ||

7.86.11

adya mādhava rājānamapramatto'nupālaya |
āryāṃ yuddhe matiṃ kṛtvā yāvaddhanmi jayadratham || 11 ||

7.86.12

tvayi vāhaṃ mahābāho pradyumne vā mahārathe |
nṛpaṃ nikṣipya gaccheyaṃ nirapekṣo jayadratham || 12 ||

7.86.13

jānīṣe hi raṇe droṇaṃ rabhasaṃ śreṣṭhasaṃmatam |
pratijñā cāpi te nityaṃ śrutā droṇasya mādhava || 13 ||

7.86.14

grahaṇaṃ dharmarājasya bhāradvājo'nugṛdhyati |
śaktaścāpi raṇe droṇo nigṛhītuṃ yudhiṣṭhiram || 14 ||

7.86.15

evaṃ tvayi samādhāya dharmarājaṃ narottamam |
ahamadya gamiṣyāmi saindhavasya vadhāya hi || 15 ||

7.86.16

jayadrathamahaṃ hatvā dhruvameṣyāmi mādhava |
dharmarājaṃ yathā droṇo nigṛhṇīyādraṇe balāt || 16 ||

7.86.17

nigṛhīte naraśreṣṭhe bhāradvājena mādhava |
saindhavasya vadho na syānmamāprītistathā bhavet || 17 ||

7.86.18

evaṃ gate naraśreṣṭha pāṇḍave satyavādini |
asmākaṃ gamanaṃ vyaktaṃ vanaṃ prati bhavetpunaḥ || 18 ||

7.86.19

so'yaṃ mama jayo vyaktaṃ vyartha eva bhaviṣyati |
yadi droṇo raṇe kruddho nigṛhṇīyādyudhiṣṭhiram || 19 ||

7.86.20

sa tvamadya mahābāho priyārthaṃ mama mādhava |
jayārthaṃ ca yaśorthaṃ ca rakṣa rājānamāhave || 20 ||

7.86.21

sa bhavānmayi nikṣepo nikṣiptaḥ savyasācinā |
bhāradvājādbhayaṃ nityaṃ paśyamānena te prabho || 21 ||

7.86.22

tasyāpi ca mahābāho nityaṃ paśyati saṃyuge |
nānyaṃ hi pratiyoddhāraṃ raukmiṇeyādṛte prabho |
māṃ vāpi manyate yuddhe bhāradvājasya dhīmataḥ || 22 ||

7.86.23

so'haṃ saṃbhāvanāṃ caitāmācāryavacanaṃ ca tat |
pṛṣṭhato notsahe kartuṃ tvāṃ vā tyaktuṃ mahīpate || 23 ||

7.86.24

ācāryo laghuhastatvādabhedyakavacāvṛtaḥ |
upalabhya raṇe krīḍedyathā śakuninā śiśuḥ || 24 ||

7.86.25

yadi kārṣṇirdhanuṣpāṇiriha syānmakaradhvajaḥ |
tasmai tvāṃ visṛjeyaṃ vai sa tvāṃ rakṣedyathārjunaḥ || 25 ||

7.86.26

kuru tvamātmano guptiṃ kaste goptā gate mayi |
yaḥ pratīyādraṇe droṇaṃ yāvadgacchāmi pāṇḍavam || 26 ||

7.86.27

mā ca te bhayamadyāstu rājannarjunasaṃbhavam |
na sa jātu mahābāhurbhāramudyamya sīdati || 27 ||

7.86.28

ye ca sauvīrakā yodhāstathā saindhavapauravāḥ |
udīcyā dākṣiṇātyāśca ye cānye'pi mahārathāḥ || 28 ||

7.86.29

ye ca karṇamukhā rājanrathodārāḥ prakīrtitāḥ |
ete'rjunasya kruddhasya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm || 29 ||

7.86.30

udyuktā pṛthivī sarvā sasurāsuramānuṣā |
sarākṣasagaṇā rājansakiṃnaramahoragā || 30 ||

7.86.31

jaṅgamāḥ sthāvaraiḥ sārdhaṃ nālaṃ pārthasya saṃyuge |
evaṃ jñātvā mahārāja vyetu te bhīrdhanaṃjaye || 31 ||

7.86.32

yatra vīrau maheṣvāsau kṛṣṇau satyaparākramau |
na tatra karmaṇo vyāpatkathaṃcidapi vidyate || 32 ||

7.86.33

daivaṃ kṛtāstratāṃ yogamamarṣamapi cāhave |
kṛtajñatāṃ dayāṃ caiva bhrātustvamanucintaya || 33 ||

7.86.34

mayi cāpyapayāte vai gacchamāne'rjunaṃ prati |
droṇe citrāstratāṃ saṃkhye rājaṃstvamanucintaya || 34 ||

7.86.35

ācāryo hi bhṛśaṃ rājannigrahe tava gṛdhyati |
pratijñāmātmano rakṣansatyāṃ kartuṃ ca bhārata || 35 ||

7.86.36

kuruṣvādyātmano guptiṃ kaste goptā gate mayi |
yasyāhaṃ pratyayātpārtha gaccheyaṃ phalgunaṃ prati || 36 ||

7.86.37

na hyahaṃ tvā mahārāja anikṣipya mahāhave |
kvacidyāsyāmi kauravya satyametadbravīmi te || 37 ||

7.86.38

etadvicārya bahuśo buddhyā buddhimatāṃ vara |
dṛṣṭvā śreyaḥ paraṃ buddhyā tato rājanpraśādhi mām || 38 ||

7.86.39

yudhiṣṭhira uvāca |
evametanmahābāho yathā vadasi mādhava |
na tu me śudhyate bhāvaḥ śvetāśvaṃ prati māriṣa || 39 ||

7.86.40

kariṣye paramaṃ yatnamātmano rakṣaṇaṃ prati |
gaccha tvaṃ samanujñāto yatra yāto dhanaṃjayaḥ || 40 ||

7.86.41

ātmasaṃrakṣaṇaṃ saṃkhye gamanaṃ cārjunaṃ prati |
vicāryaitaddvayaṃ buddhyā gamanaṃ tatra rocaye || 41 ||

7.86.42

sa tvamātiṣṭha yānāya yatra yāto dhanaṃjayaḥ |
mamāpi rakṣaṇaṃ bhīmaḥ kariṣyati mahābalaḥ || 42 ||

7.86.43

pārṣataśca sasodaryaḥ pārthivāśca mahābalāḥ |
draupadeyāśca māṃ tāta rakṣiṣyanti na saṃśayaḥ || 43 ||

7.86.44

kekayā bhrātaraḥ pañca rākṣasaśca ghaṭotkacaḥ |
virāṭo drupadaścaiva śikhaṇḍī ca mahārathaḥ || 44 ||

7.86.45

dhṛṣṭaketuśca balavānkuntibhojaśca māriṣa |
nakulaḥ sahadevaśca pāñcālāḥ sṛñjayāstathā |
ete samāhitāstāta rakṣiṣyanti na saṃśayaḥ || 45 ||

7.86.46

na droṇaḥ saha sainyena kṛtavarmā ca saṃyuge |
samāsādayituṃ śakto na ca māṃ dharṣayiṣyati || 46 ||

7.86.47

dhṛṣṭadyumnaśca samare droṇaṃ kruddhaṃ paraṃtapaḥ |
vārayiṣyati vikramya veleva makarālayam || 47 ||

7.86.48

yatra sthāsyati saṃgrāme pārṣataḥ paravīrahā |
na droṇasainyaṃ balavatkrāmettatra kathaṃcana || 48 ||

7.86.49

eṣa droṇavināśāya samutpanno hutāśanāt |
kavacī sa śarī khaḍgī dhanvī ca varabhūṣaṇaḥ || 49 ||

7.86.50

viśrabdho gaccha śaineya mā kārṣīrmayi saṃbhramam |
dhṛṣṭadyumno raṇe kruddho droṇamāvārayiṣyati || 50 ||

Commentaries (4)

Other recensions (1)