Pramāṇa · Search · About · API

Mahabharata 7.89: ekona navatitamo'dhyāyaḥ

Mahābhārata 7.89

Language
Sanskrit

ekona navatitamo'dhyāyaḥ

7.89.1

dhṛtarāṣṭra uvāca |
evaṃ bahuvidhaṃ sainyamevaṃ pravicitaṃ varam |
vyūḍhamevaṃ yathānyāyamevaṃ bahu ca saṃjaya || 1 ||

7.89.2

nityaṃ pūjitamasmābhirabhikāmaṃ ca naḥ sadā |
prauḍhamatyadbhutākāraṃ purastāddṛḍhavikramam || 2 ||

7.89.3

nātivṛddhamabālaṃ ca na kṛśaṃ nātipīvaram |
laghuvṛttāyataprāṇaṃ sāragātramanāmayam || 3 ||

7.89.4

āttasaṃnāhasaṃpannaṃ bahuśastraparicchadam |
śastragrahaṇavidyāsu bahvīṣu pariniṣṭhitam || 4 ||

7.89.5

ārohe paryavaskande saraṇe sāntaraplute |
samyakpraharaṇe yāne vyapayāne ca kovidam || 5 ||

7.89.6

nāgeṣvaśveṣu bahuśo ratheṣu ca parīkṣitam |
parīkṣya ca yathānyāyaṃ vetanenopapāditam || 6 ||

7.89.7

na goṣṭhyā nopacāreṇa na saṃbandhanimittataḥ |
nānāhūto na hyabhṛto mama sainye babhūva ha || 7 ||

7.89.8

kulīnāryajanopetaṃ tuṣṭapuṣṭamanuddhatam |
kṛtamānopakāraṃ ca yaśasvi ca manasvi ca || 8 ||

7.89.9

sacivaiścāparairmukhyairbahubhirmukhyakarmabhiḥ |
lokapālopamaistāta pālitaṃ narasattamaiḥ || 9 ||

7.89.10

bahubhiḥ pārthivairguptamasmatpriyacikīrṣubhiḥ |
asmānabhisṛtaiḥ kāmātsabalaiḥ sapadānugaiḥ || 10 ||

7.89.11

mahodadhimivāpūrṇamāpagābhiḥ samantataḥ |
apakṣaiḥ pakṣisaṃkāśai rathairaśvaiśca saṃvṛtam || 11 ||

7.89.12

yodhākṣayyajalaṃ bhīmaṃ vāhanormitaraṅgiṇam |
kṣepaṇyasigadāśaktiśaraprāsajhaṣākulam || 12 ||

7.89.13

dhvajabhūṣaṇasaṃbādhaṃ ratnapaṭṭena saṃcitam |
vāhanairapi dhāvadbhirvāyuvegavikampitam || 13 ||

7.89.14

droṇagambhīrapātālaṃ kṛtavarmamahāhradam |
jalasaṃdhamahāgrāhaṃ karṇacandrodayoddhatam || 14 ||

7.89.15

gate sainyārṇavaṃ bhittvā tarasā pāṇḍavarṣabhe |
saṃjayaikarathenaiva yuyudhāne ca māmakam || 15 ||

7.89.16

tatra śeṣaṃ na paśyāmi praviṣṭe savyasācini |
sātvate ca rathodāre mama sainyasya saṃjaya || 16 ||

7.89.17

tau tatra samatikrāntau dṛṣṭvābhītau tarasvinau |
sindhurājaṃ ca saṃprekṣya gāṇḍīvasyeṣugocare || 17 ||

7.89.18

kiṃ tadā kuravaḥ kṛtyaṃ vidadhuḥ kālacoditāḥ |
dāruṇaikāyane kāle kathaṃ vā pratipedire || 18 ||

7.89.19

grastānhi kauravānmanye mṛtyunā tāta saṃgatān |
vikramo hi raṇe teṣāṃ na tathā dṛśyate'dya vai || 19 ||

7.89.20

akṣatau saṃyuge tatra praviṣṭau kṛṣṇapāṇḍavau |
na ca vārayitā kaścittayorastīha saṃjaya || 20 ||

7.89.21

bhṛtāśca bahavo yodhāḥ parīkṣyaiva mahārathāḥ |
vetanena yathāyogyaṃ priyavādena cāpare || 21 ||

7.89.22

akāraṇabhṛtastāta mama sainye na vidyate |
karmaṇā hyanurūpeṇa labhyate bhaktavetanam || 22 ||

7.89.23

na ca yodho'bhavatkaścinmama sainye tu saṃjaya |
alpadānabhṛtastāta na kupyabhṛtako naraḥ || 23 ||

7.89.24

pūjitā hi yathāśaktyā dānamānāsanairmayā |
tathā putraiśca me tāta jñātibhiśca sabāndhavaiḥ || 24 ||

7.89.25

te ca prāpyaiva saṃgrāme nirjitāḥ savyasācinā |
śaineyena parāmṛṣṭāḥ kimanyadbhāgadheyataḥ || 25 ||

7.89.26

rakṣyate yaśca saṃgrāme ye ca saṃjaya rakṣiṇaḥ |
ekaḥ sādhāraṇaḥ panthā rakṣyasya saha rakṣibhiḥ || 26 ||

7.89.27

arjunaṃ samare dṛṣṭvā saindhavasyāgrataḥ sthitam |
putro mama bhṛśaṃ mūḍhaḥ kiṃ kāryaṃ pratyapadyata || 27 ||

7.89.28

sātyakiṃ ca raṇe dṛṣṭvā praviśantamabhītavat |
kiṃ nu duryodhanaḥ kṛtyaṃ prāptakālamamanyata || 28 ||

7.89.29

sarvaśastrātigau senāṃ praviṣṭau rathasattamau |
dṛṣṭvā kāṃ vai dhṛtiṃ yuddhe pratyapadyanta māmakāḥ || 29 ||

7.89.30

dṛṣṭvā kṛṣṇaṃ tu dāśārhamarjunārthe vyavasthitam |
śinīnāmṛṣabhaṃ caiva manye śocanti putrakāḥ || 30 ||

7.89.31

dṛṣṭvā senāṃ vyatikrāntāṃ sātvatenārjunena ca |
palāyamānāṃśca kurūnmanye śocanti putrakāḥ || 31 ||

7.89.32

vidrutānrathino dṛṣṭvā nirutsāhāndviṣajjaye |
palāyane kṛtotsāhānmanye śocanti putrakāḥ || 32 ||

7.89.33

śūnyānkṛtānrathopasthānsātvatenārjunena ca |
hatāṃśca yodhānsaṃdṛśya manye śocanti putrakāḥ || 33 ||

7.89.34

vyaśvanāgarathāndṛṣṭvā tatra vīrānsahasraśaḥ |
dhāvamānānraṇe vyagrānmanye śocanti putrakāḥ || 34 ||

7.89.35

vivīrāṃśca kṛtānaśvānvirathāṃśca kṛtānnarān |
tatra sātyakipārthābhyāṃ manye śocanti putrakāḥ || 35 ||

7.89.36

pattisaṃghānraṇe dṛṣṭvā dhāvamānāṃśca sarvaśaḥ |
nirāśā vijaye sarve manye śocanti putrakāḥ || 36 ||

7.89.37

droṇasya samatikrāntāvanīkamaparājitau |
kṣaṇena dṛṣṭvā tau vīrau manye śocanti putrakāḥ || 37 ||

7.89.38

saṃmūḍho'smi bhṛśaṃ tāta śrutvā kṛṣṇadhanaṃjayau |
praviṣṭau māmakaṃ sainyaṃ sātvatena sahācyutau || 38 ||

7.89.39

tasminpraviṣṭe pṛtanāṃ śinīnāṃ pravare rathe |
bhojānīkaṃ vyatikrānte kathamāsanhi kauravāḥ || 39 ||

7.89.40

tathā droṇena samare nigṛhīteṣu pāṇḍuṣu |
kathaṃ yuddhamabhūttatra tanmamācakṣva saṃjaya || 40 ||

7.89.41

droṇo hi balavāñśūraḥ kṛtāstro dṛḍhavikramaḥ |
pāñcālāstaṃ maheṣvāsaṃ pratyayudhyankathaṃ raṇe || 41 ||

7.89.42

baddhavairāstathā droṇe dharmarājajayaiṣiṇaḥ |
bhāradvājastathā teṣu kṛtavairo mahārathaḥ || 42 ||

7.89.43

arjunaścāpi yaccakre sindhurājavadhaṃ prati |
tanme sarvaṃ samācakṣva kuśalo hyasi saṃjaya || 43 ||

Commentaries (4)

Other recensions (1)

Discussed in (1)